Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/191 K.2022/370

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2018/191 Esas

KARAR NO : 2022/370

DAVA

Borçtan Kurtulma Davası

DAVA TARİHİ : 13/03/2018

KARAR TARİHİ : 07/06/2022

YAZIM TARİH : 05/07/2022

Mahkememizde açılan borçtan kurtulma davası davasının yapılan ayargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, ayakkabı - terlik malların, malzemelerin alım satımı hususunda uzun yıllara dayalı ticari ilişki bulunduğunu, davalı şirketin satış politikası gereği müvekkili şirket ve yetkililerinden açık hesap alışverişin çek ve senetlerinin teminat altına alınması amacıyla ortak ve şahsi kefil sıfatıyla davalı şirket lehine teminat istendiğini, müvekkillerinin ticaretin devamı için ön şart olarak davalı şirket tarafından ileri sürülen bu koşulları kabul ederek alışverişin teminatı olarak,

Müvekkillerinden ...'a ait Katta bulunan taşınmazlar ve 4 nolu depolu dükkanın tapu kaydı üzerine 09/01/2015 tarihinde Altındağ 2. Bölge Tapu Sicil... Müdürlüğü tarafından .... yevmiye numarası ile düzenlenen resmi senet ile davalı şirket lehine 240.000,00 TL bedelli faizsiz 1. dereceden ipotek tesis edildiğini,

Yine Müvekkillerinden ...'a ait ... m2 ahşap evin tapu kaydı üzerine 31/03/1999 tarihinde Altındağ 2. Bölge Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından ... yevmiye numarası ile düzenlenen resmi senet ile davalı şirket lehine 60.000,00 TL bedelli faizsiz 2. dereceden ipotek tesis edildiğini,

Yine Müvekkillerinden ...'a ait ....nolu bağımsız bölümün tapu kaydı üzerine 19/12/2005 tarihinde Altındağ 2. Bölge Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından 10092 yevmiye numarası ile düzenlenen resmi senet ile davalı şirket lehine 75.000,00 TL bedelli faizsiz 1. dereceden ipotek tesis edildiğini,

Yine Müvekkillerinden ...'a ait .... Parselde kain 60/270 arsa paylı 3. Kat 5 nolu bağımsız bölümün tapu kaydı üzerine 19/02/2005 tarihinde ...yevmiye numarası ile düzenlenen resmi senet ile davalı şirket lehine 75.000,00 TL bedelli faizsiz 2. dereceden ipotek tesis edildiğini,

Müvekkillerinden ... adına olan, ....nolu meskenin devrinin, davalı firma sahibi ...'a 26/02/2011 tarih ve 3433 yevmiye numaralı satış işlemi ile devredildiğini,

30/03/2001 vadeli 10.000,00 TL bedelli, 30/04/2011 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/05/2011 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 30/06/2011 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/07/2011 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/08/2011 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 30/09/2011 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/10/2011 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 30/11/2011 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/12/2011 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/01/2012 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 28/02/2012 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/03/2012 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 30/04/2012 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/05/2012 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 30/06/2012 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/07/2012 vadeli, 15.000,00 TL bedelli, 31/08/2012 vadeli, 15.000,00 TL bedelli,

18 adet çekin 15/11/2011 tarihinde "Sözleşme" başlıklı belge ile alacaklısı davalı şirket borçlusu davacılardan ... ile ... Ayakkabı Sanayi Ticaret Limited Şirketi olan senetlerin düzenlenerek davalı şirket yetkilisi ...'e verildiğini, söz konusu senetlerin verilmesi karşılığında daha önceden alınan toplam 340.000,00 TL tutarlı 9 adet çekin iade edileceği hususunda anlaşma yapıldığını, adı geçen çekler müvekkillerine iade edilmediği gibi davalı şirketçe alınan senetlerin de elde tutularak vadesi geldiğinde bankaya ibraz edilip protesto ettirildiğini,

Taraflar arasındaki ticari alışverişin 2009 yılının 5. Ayına kadar devam ettiğini, bu tarihten sonra taraflar arasında herhangi bir alışverişin gerçekleştirilmediğini,

Müvekkili şirketin 2006 - 2007 - 2008 ve 2009 yıllarına ait muavin defter örneğinde her iki firmanın alacak borç ilişkisi ve ödemelerinin açıkça görüldüğünü, sorunsuz devam eden ticari ilişki olmasına karşın davalılardan ...'ın üzerine devir olunan gayrimenkulun halen uhdesinde tutulduğunu, teminat olarak alınan gayrimenkullerle ilgili Ankara 22. İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyalarında müvekkilince yapılan ödemeler düşülmeden ve alacak olmamasına karşın ipoteklerin paraya çevrilmesi yoluyla takiplerin başlatıldığını,

Oysaki açık hesap usulünde yapılan ticari ilişkide müvekkili şirketin çeşitli vade ve miktarlarda her ayı yansıtan çeklerin keşide edilerek davalı firmaya verildiğini, davalı firma tarafından müvekkilinin siparişlerinin faturalandırılarak gönderilip, her alım işleminden sonra müvekkilinin ödemelerinden düşüldüğünü, müvekkili tarafından önce çeklerin ödendiğini, malların peyder pey satın alındığını, müvekkiline ait muavin defter örneğinden anlaşılacağı üzere davalı şirkete verilen çeklerin vade ve miktarlarının ayrı ayrı gösterildiğini, bu listeye göre müvekkili şirketin davalı şirket hesabına ...Bankası Kazım Karabekir Şubesi'nin, ... Kazım Karabekir Şubesinin çeklerini davalı ... Ayakkabı adına düzenleyip teslim ettiğini, vadesi gelen çeklerin müvekkili şirket tarafından ödendiğini,

Davalı şirketin 2009 senesinin 5. Ayında son siparişi gönderip faturalandırdığını, bu tarihten sonra tüm ikaz ve bildirimlerine karşın mal göndermediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından fazladan ödenen miktarların iadesinin sözlü olarak istendiğini ancak ipoteklerin kaldırılmadığını, teminat olarak verilen dairenin ve fazladan yapılan ödemenin de iade edilmediğini,

Müvekkili şirket tarafından davalı şirket ile aralarında mevcut alım satıma dayalı ticari ilişki kapsamında 27/05/2009 tarihine kadar satın alınan malın toplam tutarının 258.645,56 TL olmasına karşın, 2009 yılında ...Bankası Kazım Karabekir Şubesi 119415 nolu hesaptan 148.400,00 TL, ... Kazım Karabekir Şubesi 19151 nolu hesaptan 2009 yılında 119.600,00 TL, 2010 yılında 153.000,00 TL, 2011 senesinde 79.000,00 TL olmak üzere toplam 351.600,00 TL, Ankara 22. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyalarının 36.000,00 TL olmak üzere,

517.000,00 TL ödendiğini, satın alınan emtia bedeli 258.645,56 TL'nin bu miktardan mahsubu sonrasında müvekkili tarafından fazladan ödenen tutarın 258.354,44 TL olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı firmaya borçlu olmadıklarının tespiti ile şimdilik 10.000,00 TL fazladan ödenen meblağın faizi ile birlikte müvekkili şirkete iadesine (istirdatına) karar verilmesini,

Davalılara ticari alışveriş nedeniyle teminat olarak verilen,

Müvekkilerinden ...'a ait ... Katta bulunan taşınmazlar ve 4 nolu depolu dükkan, ... nolu bağımsız bölüm tapu kayıtlarına konulan ipoteklerin fekkine,

Müvekkillerinden ... adına olan, ... meskenin davalılardan ... adına olan satışının iptali ile yeniden ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı müvekkili şirkete ait 2008 - 2011 tarihli cari hesap kayıtları ve muhasebe hesap hareketleri incelendiği takdirde davacı şirketin müvekkili şirkete 138.945,56 TL borcunun bulunduğunun rahatlıkla tespit edilebileceğini, davalılar aleyhine en son İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında alacakların muaccel olduğu tarihten itibaren işleyen faizler ve borç miktarı birlikte olmak üzere toplam 258.809,20 TL için ipoteklerin paraya çevrilmesi amacıyla takip başlatıldığının, söz konusu alacağın müvekkili şirket tarafından davacı şirkete gerçekleştirilen satış işlemleri sonucu ortaya çıktığını, alacağa dayanak faturaların davalı tarafından teslim alınıp itirazda bulunulmadığını,

Davacılar tarafından borcun ödendiği iddiasının haklı olmadığını, müvekkili şirket tarafından davacılara borçlarının ödenmesi hususunda keşide edilen 25/08/2017 tarihli ihtarnamenin cevapsız bırakıldığını,

Davacılar tarafından borçlarına istinaden müvekkili şirket lehine verilen ipoteklerin fekkine karar verilmesi isteminin borçların hali hazırda ödenmediği dikkate alındığında haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davacıların aleyhlerine başlatılan icra takibinin itiraz olunmaksızın kesinleşmesi ve gayrimenkullerin satış aşamasına geldiği aşamada açtıkları davanın iyi niyetli olmadığını,

Müvekkili şirketin alacağını teminat altına almak için davacılardan gayrimenkul ipoteği alma yolunu tercih etmesine karşın müvekkillerinden ... tarafından ...dan satın alınan taşınmazın devrinin teminat alacağı ile gerçekleştirildiği iddiasının doğru olmadığını, söz konusu iddianın yazılı delillerle kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddini dilemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı ve davalı şirket arasında tarafların kabulünde olan alım satıma dayalı ticari ilişki kapsamında, dava tarihi itibari ile davacı şirketin davalı şirketten satın aldığı emtianın parasal tutarı ile yapılan ödeme tespit edilip, mahsup sonrasında davacı alıcı şirketin davalı şirkete borçlu mu yoksa istirdadı gereken fazla ödeme bulunup bulunmadığı belirlenip, fazla ödeme var ise davalı satıcı şirkete davacı gerçek kişiler tarafından teminat olarak verilen gayrimenkul ipoteklerinin fekki koşullarının bulunup bulunmadığı,

yine davacılardan ... tarafından davalılardan ...'e satış suretiyle mülkiyeti devredilen taşınmazın gerçekte satış amacıyla değil teminat amacıyla verilip verilmediğinin belirlenerek, tapu iptali ve tescil koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesi noktasındadır.

Mahkememizce başlangıçta 10.000,00 TL değer gösterilerek açılan davada davanın konusuna göre gerçek değer belirlenip eksik harç ikmal ettirilmiştir.

Taraflarca delil olarak dayanılan belgeler dosyaya sunulmuş, icra dosyaları, ipotek belgeleri, tapu kaydı, ödeme ile ilgili banka kayıtları ve dayanılan diğer deliller yazılan müzekkerelerle temin olunmuştur.

Ankara ...İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosya örneğinin incelenmesinden;

Davalı (alacaklı) şirket tarafından davacılardan (borçlu) ... aleyhine .... sayfa nolu taşınmazda kayıtlı taşınmaza ilişkin ... tarafından davalı şirket lehine verilen 09/11/2005 tarihli ipotek senedi dayanak gösterilmek suretiyle,

257.617,35 TL asıl alacak, 894,60 TL işlemiş faiz, 297,25 TL ihtar masrafı toplamı 258.809,20 TL'nin asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle tahsili amacıyla, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan takibin ödeme emrinin tebliği sonrasında itiraz olunmaksızın kesinleştiği anlaşılmıştır.

15/02/2021 tarihli, Sözleşme başlıklı adi yazılı belgenin incelenmesinden, davacı şirket yetkilisi ... tarafından davacı şirketi borçlandıran 265.000,00 TL tutarında 10 adet senedin teslim alındığı, 340.000,00 TL tutarında 9 adet senedin iade edileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı şirket tarafından davalılardan ...a yönelik keşide edilen ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili şirketin ipotek verilmesine de esas teşkil eden ticari ilişkiden kaynaklı 138.945,00 TL ana para, 118.672,35 TL işlemiş faiz toplamı 257.617,35 TL'nin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ödenmesinin aksi halde (Ankara ...İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibe konu edilen taşınmazlarla ilgili) ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip cihetine gidileceğinin ihtar edildiği, ihtarın tebliğine ilişkin meşruhat bulunmadığı bu nedenle ihtara dayalı olarak takip öncesi döneme ait işlemiş faiz talep edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Davalı ... Ayakkabı Deri Sanayi Ticaret A.Ş. 'ye ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde talimat mahkemesi Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 23/07/2019 tarihli raporda, davalı şirkete ait 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 yıllarına ait ticari defter ve kayıtların usulünce tutulmakla sahibi yararına delil olma özelliği taşıdığı belirlenip, davalı şirkete ait ticari defterlerin ayrıntılı olarak dökümü de yapılmak suretiyle taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı şirketin 15/09/2017 olan takip tarihi itibariyle davacı şirketten 138.945,56 TL alacağı bulunduğu tespiti yapılmıştır.

Mahkememizce Nitelikli Hesap Bilirkişisi ...'dan oluşturulan bilirkişi kurulu davacı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yetkisi de verilerek rapor tanzimi hususunda görevlendirme yapılmış, davacı şirket tarafından ticari defter ve kayıtlar bulunamadığı gerekçesiyle ibraz edilmediği için fiziken incelenemediği ancak 2006, 2007, 2008 ve 2009 yılı cari hesap kayıtları bilgisayar çıktısı olarak sunulmuş olmakla, davalı şirket tarafından davacılar aleyhine açılan Ankara...

İcra Müdürlüğü'nün ....esas, İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyalarında yapılan ödemelerde dikkate alınarak davalı şirket kayıtları incelenerek düzenlenen rapor içeriği de gözetilip iki şirket arasındaki kayıt farkları da belirlenerek davacı şirketin taraflar arasındaki açık hesap ilişkisi çerçevesinde davalı şirkete kendi bilgisayar kayıtlarına göre 123.825,56 TL borçlu olduğu,

Davalı şirketin kendi kayıtlarına göre 138.945,56 TL alacağı mevcut ise de, davacı tarafça banka aracılığıyla yapılan 7.043,00 TL ödemenin davalı kayıtlarında yer almadığı, bu tutarın 138.945,56 TL alacaktan mahsubu sonrasına davalı şirketin davacı şirketten 131.902,56 TL alacaklı olduğu tespiti yapılmıştır.

Rapora yönelik davacının itirazı sonrasında bilirkişi kurulunca sunulan 12/10/2021 tarihli ek raporda itirazlar karşılanıp kök rapordaki varılan sonuç ve kanaatte değişiklik olmadığı ifade edilmiştir.

İddia, savunma, dayanılan deliller, davalı kayıtları incelenmek suretiyle mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen 23/07/2019 tarihli rapor, davacı şirkete ait bilgisayar çıktıları ve dosya kapsamı incelenmek suretiyle nitelikli hesap bilirkişisi .... tarafından düzenlenen 28/01/2020 tarihli rapor ve bu rapora yönelik davacılar müşterek vekilinin itirazlarını karşılar şekilde düzenlenen 12/10/2021 tarihli ek rapor, taraflarca sunulan ve temin olunan belgeler ile dosya kapsamı ve ekleri bütün olarak değerlendirildiğinde,

Sözleşme başlıklı belgede davacı şirket tarafından borca karşılık ödeme aracı olarak verildiği ifade edilen 18 adet toplam 265.000,00 TL tutarlı çeklerin davalı şirket kayıtlarında davacı borcundan mahsup edildiği, Mahkememizce oluşturulan bilirkişi kurulunca aldırılan rapora göre, davalı şirketin usulünce tutulmakla sahibi yararına delil olma özelliği taşıyan ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibari ile davalı şirketten 138.945,56 TL alacağı mevcut olup, davacı tarafça yapılan ancak kayıtlara alınmayan 7.043,00 TL ödemenin de mahsubu sonrasında alım satıma dayalı ticari ilişki kapsamında davalı şirketin davacı şirketten 131.902,56 TL alacaklı olduğu belirlenmiş ve Mahkememizce de bu yönde kanaat edinilmiş olmakla,

Davalının davacı şirketten dava tarihi itibari ile dahi halen 131.902,56 TL alacağı bulunmakla, dava konusu yapılan gayrimenkul ipotekleri alacağın teminatı olarak verilmekle kaldırılması koşulları oluşmadığı için davacı vekilinin bu yöndeki isteminin reddi cihetine gidilmiştir.

Davacılardan ... tarafından satış sureti ile ...'a devir ve tescil olunun gayrimenkulün, taraflar arasındaki ticari ilişkinin teminatı olarak verildiği ve borcun ödenmiş olması nedeniyle iadesi gerektiği istemi ile açılan davada, dava konusu gayrimenkul satış sureti ile devredildiği, teminat olarak verildiğine ilişkin satış senedini hükümden düşürecek aynı nitelikte kesin delil sunulamadığı dikkate alınarak bu istek kalemi ile ilgili de davanın reddi cihetine gidilmiştir.

Davacı tarafça dava tarihi itibari ile borçtan fazla ödeme yapıldığı iddiasına dayalı olarak 10.000,00 TL'nin istirdadı istenmiş ise de, dava tarihi itibari ile alacaklı değil borçlu olduğu anlaşılmakla bu istek kalemi ile ilgili davanın da reddi cihetine gidilmiştir.

Davalı şirket tarafından İstanbul ...İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacılardan ... aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takipte yukarıda açıklanan nedenlerle, takip öncesi döneme ait 894,60 TL işlemiş faiz talep edilemeyeceği, asıl alacağın takip talebinde belirtilen 257.617,35 TL değil, 131.902,56 TL olduğu buna göre (mahsup sonrasında) davacının asıl alacak istek kalemi ile ilgili aleyhine 125.715,35 TL fazladan haksız takip yapıldığı anlaşılmakla menfi tespit istek kaleminin kısmen kabulü cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸ · Üye ... · ¸ · Üye ... · ¸ · Katip · ¸