Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/374 K.2022/343

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi tarafından 163435808 numaralı poliçe ile sigortalanmış bulunan ... ELEKTRONİK SANAYİ VE TİC. A.Ş.' ye ait AWB2354794163 konşimento no'lu 1 kg ağırlığındaki emtia, aralarındaki taşıma işlemine ilişkin anlaşma gereği 22.05.2019 tarihinde davalılardan ... Trans Nakliyat Gümrükleme Müşavirlik San, ve Tic. Ltd.

Şti” ye teslim edildiğini ancak davalı şirket sorumluluğunda ve nakliye sürecinde emtianın kaybolduğunu, müvekkili şirketçe sigortalanmış kargo 2. Davalı ...

Anonim Şirketine teslim edildikten sonra varış limanı Ankara” ya ulaşmadığını, 02.07.2019 tarihli ekspertiz raporunda da hasarın bu şekilde gerçekleştiğinin anlaşıldığını, söz konusu nakliyat esnasında meydana gelen hasar dolasıyla sigorta şirketlerinin ...'a 46.888,00 TL hasar tazminatı ödediğini, 6102 sayılı TTK” nın 1472.maddesi gerekçesiyle, müvekkil şirketçe ödenen 46.888,00 TL'nin tazmini talepli olarak huzurdaki davayı açma gereğinin hasıl olduğunu, dava konusu olay bakımından ...

Ltd.'nin Akdi Taşıyıcı olması vesilesiyle sorumluluğu olup, diğer davalı ... A.Ş.nin ise Fiili Taşıyıcı olması nedeniyle sorumluluğunun bulunmasını, açıklanan gerekçelerle davalarının kabulü ve 46.888,00 TL hasar tazminatının ödenmesini talep etmektedir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, Ek-1 Hava Yük Senedi incelendiğinde, göndericinin ... Global Logistics Co. Ltd.” ye, alıcının ... Şti. ile taşıyıcının ...

A.O. olduğunun görüleceğini, hava taşıma hukukundan kaynaklanan ihtilaflarda taraf sıfatı hava yük senedinde adları yazılı olan gönderici, alıcı ve taşıyıcıya ait olduğunu, 1999 tarihli Montreal Konvansiyonunun 12. ve 13. maddelerinin bu hususu açıkça düzenlediğini, davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan ... hava yük senedinde taraf olarak gözükmediğinden,

Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketinin de halefiyet kurallarına göre bu davada taraf olmasının mümkün olmadığını, hasar dosyasının tamamının tasdikli bir örneğinin dosyasına sunulması gerektiğini, 1999 tarihli Montreal Sözleşmesi'nin 31. maddesi 4.fıkrasında yer alan “Eğer yukarıda bahsedilen süreler içerisinde bir şikayetde bulunulmazsa taşıyıcının, kötü niyetli olması dışında taşıyıcı aleyhinde bir dava olamaz” hükmü gereğince davacının süresi içinde, konvansiyonda belirtilen şartlarda yazılı ihbarda bulunmadığı göz önüne alınarak davanın reddi gerektiğini, davaya konu kayıp kargonun ana konşimentosunda yer alan göndericisi ...

GLOBAL tarafından yetkilendirilmiş ....LTD. kargo için 25.4.2019 tarihinde ibraname yer aldığı şekilde “gerek ...'nda gerekse ... sigortacısından herhangi bir alacağı kalmadığını” ibra ettiğini ve ilgili firmaya ödeme yapıldığını, davanın reddini talep etmektedir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava, havayolu ile emtia taşınması sırasında meydana gelen emtia kaybına yönelik sigortanın sigortalısına ödediği tazminatı rücuen tahsili talebinden ibarettir.

Davacı sigorta, müvekkili şirket ile dava dışı ... Elektronik Sanayi ve Tic. AŞ'ye ait 1 kg ağırlığındaki emtianın, aralarındaki taşıma işlemine ilişkin anlaşma uyarınca davalılardan ... Şirketi'ne 22/05/2019 tarihinde teslim edildiğini, ancak davalı şirketin sorumluluğunda bulunan emtianın nakliye sürecinde kaybolduğunu, müvekkili şirket tarafından sigortalanan kargonun diğer davalı olan ... AŞ'ye teslim edildikten sonra varış limanı olan Ankara'ya ulaşmadığını, kurumlar arası yazışmalar ile ekspertiz raporu kapsamından hasarın bu şekilde oluştuğunun tespiti ile müvekkili sigorta şirketinin, sigortalısı ...'a 46.888,00 TL hasar Tazminatı ödemek zorunda kaldığını, bu nedenle ödenen bu tazminatın davalılara rücu istemiyle bu davanın açıldığını belirtmektedir.

Davlılardan ... AŞ ise savunmalarında ihtilafa konu taşımanın 31/03/2019 tarihinde Hong Kong (Çin) - TÜrkiye arasında yapılan uluslararası bir taşıma olması nedeniyle Montreal Sözleşmesinin uygulanması gerektiğini, davacının aktif dava ehliyeti olmadığını, yine SDR karşılığı bedelin talep edilebileceğini, ayrıca kayıp kargoya ilişkin gönderici ... Global tarafından yetkilendirilen ....Co. Ltd. Şirketinin 25/04/2019 tarihinde tazminat başvuru formu doldurarak başvuruda bulunması nedeniyle 25/07/2019 tarihinde ibraname ile herhangi bir alacak kalmadığına dair ...'yi ibra ettiğini, bu firmaya ödeme yapıldığını savunmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı sigortanın sigortalısı olan dava dışı ... Şirketine ödediği hasar tazminatını, nakliye ve taşıma işini gerçekleştiren davalı şirketlere rücu edip edemeyeceği noktasında toplandığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce taraf delilleri toplanarak davacı sigortadan hasar dosyası, poliçesi ve dava dışı sigortalısı ...'a yaptığı ödemelere ilişkin belgeler celbedilmiş, davalı ...'nin savunmalarında yer alan ödeme ve ibraya yönelik belgelerin ve Türkçe tercümeli belgelerinin dosyaya celbi sağlanarak dosya kapsamı üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

25/02/2021 tarihinde alınan 1. bilirkişi raporunda bilirkişi Prof. Dr. ....özetle; ekspertiz bulguları başlığı altında; ... Trans Uluslararası Nakliyat Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen tutanakta Çin de yerleşik ....Technology Co. Ltd, isimli ihracatından ...

Global Logistics tarafından teslim alınan malzemeler 235-3479 4163 ana konşimento ile Ankara'ya sevk edilmek üzere ...'na teslim edilmiş, ancak malzemelerin Ankara'ya ulaşmadığını, tespiti gereği dava konusu eşyanın ziyaında, ... Trans Uluslararası Nakliyat Ltd.

Şti. firmasının akdi taşıyıcı olması sebebiyle, kusurlu olduğu ve hasardan sorumlu bulunduğunu, Montreal Sözleşmesine göre taşıyıcı eşyanın zıya veya hasarından zarara sebebiyet veren olayın hava yoluyla taşıma sırasında meydana gelmesi halinde sorumlu olduğunu, zarar eşyanın mahiyetinden veya kusurundan, paketlemenin üçüncü bir şahıs tarafından yapılması halinde eşyanın yanlış paketlenmesinden;

savaş veya silahlı çatışmadan veya kamu makamlarının eşyanın ülkeye girişi, çıkışı veya transit geçişine ilişkin fiilerinden kaynaklanmışsa taşıyıcı bunlardan birinden gerçekleştiği oranda sorumluluktan kurtulacağını, taşıyıcının sorumluğu eşya hâkimiyetinde olduğu sürece devam edeceğini, görüşünden hareketle ve fiili taşıyıcı olması nedeniyle ... A.O.'nun kusurlu olduğunun, eşyanın kaybından sorumlu bulunduğunun bildirildiği görülmüştür.

Davalı taraf vekillerince bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine mahkememizce uluslararası havayolu taşımacılığı konusunda uzman bir başka bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, 31/08/2021 tarihli 2. bilirkişi raporunda bilirkişi ...'ün özetle; davalılardan ... A.O.’nun fiili taşıyıcı, ...

Firmasının ise taşıyıcı olarak nitelendirilmesi gereken ve taşıyıcı gibi sorumlu olan taşıma

işleri komisyoncusu olduğunu, fiili taşıyıcı ...’ye kaybolan eşya teslim olunurken özel fayda

beyanında bulunulmadığı ve bu taşıma için ilave ücret ödenmediğini, bu nedenle davalı ...

A.O.’nun sorumluluğunun Montreal Sözleşmesi 22/3 maddesi gereği, 1kg X 22 SDR’nin

karar tarihindeki TL karşılığı ile sınırlı olduğunu, davalı ... Trans Uluslararası Nakliyat

Gümrükleme Müşavirlik San.ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise taşıma organizasyonunu yaparken,

dava konusu kaybolan eşyanın fiili taşıyıcı ...’ye teslim edilirken özel fayda beyanında

bulunulmasını ve durumun gerektirdiği ilave bedelin ödenmesini sağlaması gerektiğini, bu

yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması hasebiyle yukarıda Montreal Sözleşmesinin 22/3

maddesinde belirlenen sorumluluk sınırına tabi olmayacağını, dolayısıyla ortaya çıkan

zararın tamamından sorumlu olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Taraf vekillerince ikinci bilirkişi raporuna itiraz edilmesi üzerine ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ....'ün 18/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; kök rapordaki görüşler tekrarlanmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller, bilirkişi raporları kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı sigortanın uluslararası havayolu ile taşıma sırasında kaybolan bir kg'lık emtia için sigortalısına ödediği bedeli davalılardan talep ettiği, söz konusu emtianın alıcısı olan sigortalının ... Şİrketi olduğu, sigortalı ...'ın taşıyıcı olarak davalı ...

Trans Şirketi ile anlaştığı, kaybolan emtianın Çin Ülkesindeki göndericisinin ise Pionner Firması olduğu, gönderici bu firmanın da ... Global isimli taşıyıcı şirket ile anlaştığı, yani davalılardan ... Trans Firması ile dava dışı bilirkişi raporlarında ve açıklamalarda bahsi geçen ...

Global Şirketi'nin taşıma işleri komisyoncusu oldukları, kaybolduğu konusunda hiçbir uyuşmazlık bulunmayan bir KG'lık emtia için davalı ...'ye gönderici firmanın anlaştığı, taşıma işleri komisyoncusu ... Global Şirketi'nin yetkilendirdiği, ....Co.

Firmasının başvuruda bulunarak tazminat talebinde bulunduğu, davalı ...'nin bu firmaya 3 KG x 22 SDR karşılığında ödeme yaptığının dosya kapsamı itibariyle sabit olduğu, bu durumda davalı ...'nin gönderici firmanın taşıma işleri komisyoncusuna ödeme yaptığının açık olduğu, davacı sigortanın sigortalısı olan ...

Şirketinin ise kayıp olan emtiayı teslim alamadığı için zararını kendi sigortasından karşıladığının da dosya kapsamındaki ödeme belgelerinden sabit olduğu, bu durumda sigortanın sigortalısına yaptığı ödemeyi davalılardan talep edebileceği davalılardan ...'nin Montreal Sözleşmesi'nin 22/3 maddesi uyarınca özel fayda beyanında bulunulmaması ve ilave ücret ödenmemesi nedeniyle davacının bir KG'lık talebine göre 1 KG x 22 SDR'nin karar tarihindeki TL karşılığı ile sınırlı sorumlu olduğu, karar tarihindeki bir SDR'nin 22,08 TL olduğunun mahkemece tespit edildiği,

bu durumda 22,08 TL x 22 SDR = 485,76 TL zarar tutarı ile davalılardan ...'nin davacı sigortaya da ödeme yapması gerektiği, gönderici ... firmasının taşıma işleri komisyoncusuna ödediği tutarın davalı ...'ye davacı sigortaya karşı sorumluluktan kurtarmayacağı, diğer davalı ...

Firmasının ise davacının sigortalısı emtia alıcısı ...'ın taşıma işleri komisyoncusu olmasına göre emtianın kaybolmasından kaynaklanan tazminat bedelinin tamamından sorumlu olması gerektiği kanaatine varılmakla, davacı sigortanın dosyaya sunduğu ödeme belgelerinde ödeme tutarının 46.887,90 TL olması, dava dilekçesinde ise 46.888,00 TL'nin talep edilmesi dikkate alındığında davanın ödeme tutarı miktarında kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.