Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/74 K.2022/549

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...’in davacı şirkete karayolları ZMMS kapsamında sigortalı olan ...

...’ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın 31.01.2020 günü neden olduğu

trafik kazasında ağır derecede yaralanmış ve malul kaldığını, olaydan sonra düzenlenen trafik kazası raporunda davalı şirket sigortalısı araç sürücüsünün tamamen kusurlu bulunduğunu ve

Bolu Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyasında soruşturma başlatıldığını,

geçirdiği kaza sonrasında ağır yaralanan müvekkilin tedavi sürecini takiben Sakarya

Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baş Hekimliğinin 23.09.2020 gün ve 2020/1010

sayılı raporuna göre %27 oranında malul dokuz ay süre ile iş göremez ve altı ay süre ile bir

bakıcının bakımına muhtaç hale geldiğini, taraflarınca davalı şirkete başvurularak müvekkilinin

sürekli ve iş göremezlik zararının ve bakıcı giderleri alacağının tazmin edilmesi talep edildiğini,

davalının iş bu başvuruyu reddetmesi üzerine Arabuluculuk başvurusu yapıldığını, T.C. Ankara

Arabuluculuk bürosunun 2020/133654 başvuru ve 2020/15835 büro numaralı kararından da

anlaşılacağı üzere davalı şirketle anlaşma sağlanmadığını, bu durumu gösterir son toplantı

tutanağının asıllarının dilekçe ekinde sunulduğunu, bu nedenle müvekkilin uğradığı zararın

tazmini için sayın mahkemeye başvurma zorunluluğunda kalındığını, davamızda tüm

denkleştirme nedenleri gözetildiğini ve teselsül hükümlerine dayanıldığını, davalı şirket

sigortalısı araç çekici olmakla yerleşik yargı kararları uyarınca avans faizi taleplerinin haklı ve

yerinde olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve haklarının saklı

kalması kaydıyla şimdilik 800 TL sürekli iş göremezlik, 100 TL geçici iş göremezlik, 100 TL

bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 1.000 TL alacağın olay tarihinden itibaren işleyecek

avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya

yükletilmesini arz ve talep etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; KTK 97 uyarınca sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini,

davacının dayandığı delillerin taraflarına tebliğe çıkarılması gerektiğini, davanın görevli

mahkemede açılmadığını, işbu dava konusu İş Mahkemelerinin görev alanına girdiğinden dosyada öncelikle görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, davanın işveren mali

mesuliyet sigortası kapsamında karşılanması gerektiğini, ... plakalı aracın, müvekkili

şirkete 31.01.2019/31.01.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere [NUMARA] poliçe

numarası ile ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçe limitinin 360.000,00 TL olduğunu, kusur durumunun tespitinin gerektiğini, maddi tazminat istemine esas alınacak maluliyet

raporunun 20.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren erişkinler için engellilik değerlendirilmesi

hakkındaki yönetmeliğe uygun alınması gerektiğini, davacının kendi müracaatıyla aldırmış

olduğu raporun hükmünün esas alınamayacağını, tazminat hesaplamasının aktüer sıfatına sahip

bilirkişiler tarafından ZMMS genel şartları çerçevesinde yapılması gerektiğini, hesaplamada

TRH-2010 Mortailte tablosunun esas alınması gerektiğini, meydana gelen kazanın iş kazası

olup davacıya SGK’nın rücuya tabii gelir bağlayıp bağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla tazminat hesabı yapılmasına karar verilmesi halinde SGK tarafından davacıya ödenen tutarların zarardan indirilmesi gerektiğini, ödeme yapılmamışsa

ileride ödenebilecek olan peşin sermaye değerinin hesaplanacak olan tazminattan tenzil

edilmesi gerektiğini, müterafik kusur durumunun göz önünde bulundurulması gerektiğini,

geçici iş göremezlik tazminatı bakıcı giderinin poliçe kapsamında olmadığını, davacıların ceza

yargılaması sırasında şikayetlerden vazgeçmeleri ya da uzlaşma bildirimlerinin şikayetçi

tarafından dosyaya sunulması gerektiğini, müvekkil sigorta şirketine kanunda belirtilen

evraklar ile başvurulmadığından müvekkil müvekkil sigorta şirketinin temerrüde düşmediğini,

davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddinin gerektiğini, kanunda

belirtilen evraklarla ve usulüne uygun başvuru yapılmadığı için davanın usulden reddinin

gerektiğini, davanın görevsizlik sebebiyle usulden reddini, davanın işveren mali mesuliyet sigortacısına ihbarını, kusur tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesini, maluliyet oranı tespiti için davanın Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Daire’sine veya

üniversite hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümüne sevkini, kabul anlamına

gelmemekle tazminat sorumlulukları doğacak ise davacının müterafik kusur durumunun araştırılmasını ve hesaplanacak tazminattan müterafik kusur indirimi yapılmasını, geçici iş

göremezlik ve bakıcı gideri tazminatının poliçe kapsamında olmadığından söz konusu talebin

reddine karar verilmesini, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespitini,

PSD’nin hesaplanacak tazminattan tenzilini, kaza tespit tutanağı ve alkol raporunun taraflarına

tebliğini, müvekkil şirketin temerrüde düşmediğinden haksız faiz talebinin reddini, sayın

mahkeme aksi kanaateyse dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, aleyhlerine hüküm kurulmaması halinde yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa

yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava, 31/01/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazasına dayalı olarak sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı tazminatı talebinden ibarettir.

Mahkememizce taraf delilleri toplanarak SGK yazı cevabı, davalı sigorta hasar dosyası ve poliçesi, davacıya ait tıbbi tedavi belgeleri, ceza soruşturması dosyası örneği, sosyal ekonomik durum araştırmaları celbedilerek dosya içerisine konulmuştur.

Kazaya karışan araç sürücülerinin kusur durumlarının tespiti için Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor istenilmiş, ATK'nın 23/11/2021 tarihli raporunda özetle; Maktul sürücü ... ... 'ın %35 (Yüzde Otuz Beş) oranında kusurlu olduğunu, sürücü ... ... ... 'nin %10 (Yüzde On) oranında kusurlu olduğunu, sürücü ... 'nin kusursuz olduğunu, sürücü ... ... ... 'in %25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğunu, davacı sürücü ... ...'nın %30 (Yüzde Otuz) oranında kusurlu olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce kaza tarihindeki yönetmelik hükümleri ile çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı yönetmeliği gözönünde bulundurularak davacının sürekli ve geçici maluliyet durumu ile geçici bakıcı ihtiyaç süresinin tespiti bakımından İstanbul ATK 2. İhtisas Kurulu'ndan rapor istenilmiş, ATK'nın 23/03/2022 tarihli raporunda özetle;

davacının 31/01/2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkin engelliler yönetmeliğine göre vücut engellilik oranının %14 olduğunun, tıbbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceğinin ve 2 ay süre ile başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceğinin, çalışma gücü kaybı yönetmeliğine göre %20 oranında meslekte kazanma gücü kaybına uğradığının, iyileşme süresinin 9 ay sürebileceğinin ve 2 ay süre ile başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceğinin bildirildiği görülmüştür.

Davacının talep edebileceği tazminat miktarına ilişkin hesap bilirkişisinden rapor alınmış, bilirkişinin 27/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının talep edebileceği geçici iş göremezlikten kaynaklanan tazminat alacağının 14.645,61 TL, geçici bakıcı ihtiyacından kaynaklanan tazminat alacağının 3.254,58 TL olduğunun, sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan tazminat alacağının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmeliğine göre;

128.785,15 TL olduğunun, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre;

183.978,79 TL olduğunun bildirildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 11/08/2022 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporu doğrultusunda davasını ıslah ettiği, ıslah harcını yatırarak ıslah dilekçesini karşı tarafa usulünce tebliğe çıkarttığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin ıslah talebine hesap bilirkişisi tarafından çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı yönetmeliğine göre belirlenen %20 oranındaki meslekten kazanma gücü kaybı oranına istinaden yapılan hesaplamayı esas aldığı, bu çerçevede sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 183.978,79 TL olarak talep ettiği anlaşılmıştır.

Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği 11.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiş olup Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar başlıklı 1. Maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa göre sigortalı sayılanlar ve bunların bakmakla yükümlü oldukları veya hak sahibi çocuklarının çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kayıp oranlarının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.” denilmiş, yönetmeliğin çalışma gücü kaybı, vazife malullüğü,

harp malullüğü ile erken yaşlanma durumlarının tespiti ile ilgili tüm hükümler Maluliyet tespit işlemleri yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmış, çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybına ilişkin hükümleri yürürlükte bulunmaktadır.

İş kazası ve meslek hastalıkları ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü tarafından çıkartılan 2013/34 Sayılı Genelgede de "5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na dayalı olarak yürürlükte olan “Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği” 03.08.2013 tarihli ve 28727 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanmış olup, 01.09.2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik ile birlikte.

2011/49 sayılı Genelge çerçevesinde iş kazası ve meslek hastalığına ilişkin hususlar devam etmekte olup, çalışma gücü kaybı tespitine ilişkin hususlar yeniden düzenlemiştir." denilerek maluliyet oranının tespitinden uygulana gelen iş kazası ve meslek hastalığına ilişkin olarak yönetmelik hükümlerinin yürürlükte olduğu belirtilerek, bu çerçevede uygulamanın "Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine" göre yapılmasının gerekliliği açıklanmıştır.

Yine Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü de 17.09.2015 tarihli 2015/23 Sayılı Genelgesinde, iş kazası ve meslek hastalığının rapor düzenlemeye yetkili sağlık kuruluşları tarafından "Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine" göre düzenleneceği belirtilmiştir.

Bu nedenlerle 01.09.2013 tarihinden sonrası içinde "Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin" iş kazası ve meslek hastalığına ilişkin düzenlemelerin yapıldığı maddeleri hali hazırda yürürlükte bulunmaktadır.

Çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybının belirlenmesinde Meslekte kazanma gücü azalma oranının hesaplanması başlıklı 23.maddesinde belirtildiği şekilde yönetmeliğin eki olan A Cetveli listelerinde yazılı arızalardan birinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı hesaplanmasında. A Cetvelindeki vücudun çeşitli bölgelerine veya sistemlerine göre hazırlanmış olan 14 arıza listesinden sigortalının arızası bulunur.

Bu arızanın solundaki arıza sıra numarası ile sağındaki arıza ağırlık ölçüsü bir tarafa kaydedilir. B cetveli listelerinde önce sigortalının iş kolu, sonra bu iş kolu içindeki meslek veya iş çeşidi bulunur. Bunun karşısındaki meslek grup numarası da bir yere yazılır. Sigortalının meslek veya iş çeşidi bu listelerde bulunmadığı takdirde meslek veya işinin benzeri veya en yakını esas alınır.

Sürekli iş göremezlik simgesini gösteren C cetvelinin arızaya uygun tablosunun sütundaki arıza sıra numarası ile satırdaki meslek grup numarasının kesiştiği noktadaki sürekli iş göremezlik simgesi bulunarak bir tarafa kaydedilir. Tespit edilen bu meslekte kazanma gücü azalmasının sigortalının yaşına uygun oranını bulmak için E cetvelinden yararlanılır.

Birden fazla sistemi ilgilendiren sekel bulgu varsa, Balthazard Formülü kullanılarak birleştirilir ve bu şekilde zarar görenin maluliyeti belirlenir.

Buna göre kısaca zarar görenin maluliyetinin belirlenmesinde o olaya ilişkin yaralanmalar ve arazlar belirlenerek, zarar görenin mesleği, çalıştığı iş koluna ve yaşına göre değerlendirme yapılarak rapor düzenlenir.

Açıklanan yönetmelik hükümleri ve TBK 54. Maddesi birlikte değerlendirildiğinde, haksız eylemden zarar gören kişinin beden gücünün belli oranda yitirilmesi durumunda, kişi, yaşıtlarına oranla daha fazla güç ve efor harcamak durumundadır. Bu fazla güç kaybı yüzünden haksız eylemden zarar gören kişinin tazminat isteme hakkı bulunmaktadır.

Talep edilecek bu tazminatın belirlenmesi için kişinin daha fazla efor sarf edip sarf etmeyeceği, maluliyetin kazancına etkisi olup olmadığının değerlendirilebilmesi için kişinin yaptığı iş önem kazanmaktadır.

Doktrinde kabul edilen görüşe göre bir kişinin maluliyetinin kişinin kazancına etkisinin belirlenmesinde zarar görenin mesleği önem kazanmakta olup kişinin parmağının kopması halinde piyano sanatçısı veya katip olması halinde mahrum kaldığı kazancı ile öğretmen yada inşaat işçisi olması halinde kazanç kaybının aynı olmayacağı aşikardır. Bu durumda meslekleri farklı olan kişilerin maluliyet oranının da mesleği dikkate alınarak belirlenmesi gerekir.

Maluliyet yada sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesinde asıl olan zarar görenin yaptığı işe göre kaza nedeniyle meydana gelen iş gücü kaybıdır, özür oranı değildir. Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Tespit İşleri Yönetmeliği yürürlükte bulunduğu sürece iş göremezlik oranının SGK ile aynı kurallara göre belirlenmesi gereklidir.

Bu hale göre zarar gören kişinin yaralanması ve maluliyeti arasında illiyet bağı kurularak meslek grup numarası cetvelleri ile maluliyet oranı belirlenen Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenmesi yerine sağlık bakanlığı tarafından belirlenecek hastanelerden alınması gereken olay ile illiyetinin kurulması yönünden eksik hükümler içeren genel özür oranın belirlendiği Erişkin Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğinin kabul edilmesi zarar görenler aleyhine durum yaratacağı şüphesizdir. Bu nedenle mahkememizce de davacı vekilinin ıslah talebi yerinde görülerek Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşleri Yönetmeliği hükümleri esas alınarak belirlenen % 20'lik oran benimsenmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve deliller, davacıya ait tıbbi tedavi belgeleri, kazaya karışan araçların kusur durumu, davacıya ilişkin tespit edilen maluliyet oranları ve süresi, hesap bilirkişisi raporu kapsamı hep birlikte göz önünde bulundurulduğunda.

31/01/2020 günü saat 03.35 sıralarında maktul sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekicisi ve arkasına bağlı ... plaka sayılı yarı römorku ile Düzce İli istikametinden Ankara İli istikametine seyir halinde iken kaza mahalli olan yol bölümüne geldiğinde aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek sol şeridi ve diğer şeritleri kapatacak şekilde kaldığı sırada gerisinden gelen sürücü ... ... ... sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı otobüsün sağ ön kısmı ile çekiciye çarparak durması ve gerisinden gelerek kaza nedeniyle yavaşlayarak duraklayan sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı kamyonete ve gerisinden gelen sürücü ...

sevk ve idaresindek... plaka sayılı otobüsün çarpması, akabinde ...plaka sayılı kamyonetin savrularak yolun sol tarafındaki bariyerlere çarpması ve gerisinden aynı istikamette gelen davacı sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otobüsün önce ...plaka sayılı kamyonete akabinde kaza yapan .... plaka sayılı otobüsün arka kısmına çarpması neticesi ölümlü ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen bu kazada davacı sürücü ... ...'nın yaralandığı, Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin 23/11/2021 tarihli kusur raporu kapsamına göre davacı sürücü ... ...'nın %30 oranında kusurlu olduğu,

davacı tarafın teselsül hükümlerine dayanarak yaralanması sonucu meydana gelen sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı taleplerini davalı sigortadan talep ettiği, davalı tarafa sigortalı olduğu anlaşılan ... plaka sayılı çekici sürücüsü ... ...'ın %35 oranında, yine 74 AY 777 plakalı araç sürücüsü ... ... ...'nin %10 oranında kusurlu oldukları, davacının İstanbul ATK 2. İhtisas Kurulu'ndan alınan 18/03/2022 tarihli raporu kapsamında davacının erişkinler için engellilik değerlendirmesi yönetmeliği hükümlerine göre tüm vücut engellilik oranın %14 olduğu,

çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işleri yönetmeliği hükümlerine göre ise %20 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayıldığının tespit edildiği, mahkememizce davacı tarafın ıslah talebinde yer alan %20 oranındaki meslekte kazanma gücü kaybı oranının benimsenerek bilirkişi tarafından bu doğrultuda yapılan hesaplamanın hükme esas alındığı, yine davacının geçici iş göremezlik süresinin 9 ay, geçici bakıcı ihtiyaç süresinin ise 2 ay olarak belirlendiği anlaşılmakla, davacının ıslah talebi de gözönünde bulundurularak davanın kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.