Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/147 K.2022/652

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2022/147 Esas

KARAR NO : 2022/652

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 26/02/2022

KARAR TARİHİ : 02/11/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİHİ : 11/11/2022

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Ankara'da faaliyet göstermekte olan uzun yıllardır ...

Boya markasının bölge distribütörlüğünü yaptığını, ticari defterlerinin usulüne uygun ve yasanın gerektirdiği şekilde e-defter yöntemi tutulduğunu, ancak şirkete ait bilgisayar serverlarına 13/02/2022 tarihinde fidye virüsü ve korsan saldırı düzenlenmesi neticesinde 2015- 2019 yıllarına ait gelen giden e-faturaları ile 2016-2018 yıllarına ait e-defter ve berat dosyalarının ve 2019 yılı ilk altı ayına ait ticari kayıtlarının zarar gördüğünü, faturaların, ticari kayıtların ve e-defter ve beratlarının bulunduğu klasörün kullanılamaz ve içindeki dökümanlara da ulaşılamaz hale geldiğini,

bu durumun anlaşılması üzerine müvekkili şirket tarafından belgelerin kurtarılması amacıyla çalışma başlatıldığını ancak belgelerin kurtarılamayacağının ve bozulduğunun anlaşıldığını beyan ederek, müvekkil şirkete ait 2015-2016-2017-2018-2019 dönemi gelen ve giden e-faturaları, 2016-2017-2018 yılları elektronik ortamda tutulan ticari defter kayıtları ile 2019 yılı ilk altı ayında elektronik ortamda tutulan ticari kayıtlarının zayi olduğunun tespiti ile taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; 6102 sayılı TTK'nun 82. maddesi uyarınca hasımsız olarak açılan zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmüne yer verilmiştir.

Davacı tarafça, kendisine ait sunuculara 13/02/2022 tarihinde siber saldırı düzenlendiğini, 2015-2016-2017-2018-2019 dönemi gelen ve giden e-faturaları, 2016-2017-2018 yılları elektronik ortamda tutulan ticari defter kayıtları ile 2019 yılı ilk altı ayında elektronik ortamda tutulan ticari kayıtlarının bulunduğu klasörün kullanılamaz ve içindeki dökümanlara da ulaşılamaz hale geldiği beyan edilerek eldeki dava açılmıştır.

Talebin dayanağının 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesi ile 19/10/2019 tarihli ve 30923 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7. maddesinin 1 nolu bendi olduğu belirlidir.

TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için tacirin, bir taraftan defterlerin korunması için gereken dikkat ve özeni göstermiş olması, diğer taraftan ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olması zorunludur.

Yukarıda zikredilen Tebliğin "Diğer Hususlar" başlıklı 7. maddenin 1. bendi "e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde,

söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-Defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." şeklindedir.

Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4.

Maddesinin 1-e bendinde ise" e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan

mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

Somut olayda.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 22/08/2022 tarihli raporda, davacı kayıtlarının zayi olmasında kendi kusurunun bulunduğunun bildirildiği, davacı şirketin, 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No: 1)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesinde öngörülen yükümlülüğü yerine getirmediği, e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının muhafazası hususunda özel entegratör bir firmadan destek almadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda davacının, bir tacirden beklenen tüm dikkat ve özeni gösterdiğini ve ziyaa uğramanın iradesi dışında olduğunu ve kendisine kusur atfedilemeyeceğinin ileri sürmeye imkan bulunmamaktadır. Hal böyle olunca davacının zayi belgesi verilmesi için gereken şartların varlığını ispatlayamadığı kanaatine varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.