Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/108 K.2024/238

Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

ESAS NO

2023/108 Esas

KARAR NO : 2024/238

HAKİM :... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/02/2023

KARAR TARİHİ : 27/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİHİ : 02/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacının iddialarının kısaca. Müvekkili şirket ile davalı arasında 22.09.2022 tarihinde "...." imzalandığını, sözleşme konusu iş, sözleşmenin 3. maddesinde; .... parsel üzerinde yapılacak peyzaj proje alanlarına ait konsept proje, yapısal ve bitkisel peyzaj uygulama projeleri, detay ve kesitleri, sulama-aydınlatma senaryosu projesinin çizimi, mimari proje müellifi ile koordinede bulunulması,

projenin belediye bünyesinde onaylanması için hazır hale getirilmesi ve ruhsata uygun şekilde uygulama projelerinin tamamlanarak işverene teslim edilmesi şeklinde belirtildiğini, sözleşme bedelinin, götürü bedel esas alınarak 225.000,00 TL + KDV olarak belirlendiğini, sözleşmenin ödeme şekli ve şartları başlıklı 5. maddesinde iş avansı için toplam bedelin %20’sinin, konsept projenin hazırlanması ile toplam bedelin %50’sinin, yapısal proje teslimi ile toplam bedelin %20’sinin ve detay teslimi ile de toplam bedelin %10’unun ödeneceği kararlaştırıldığını,

sözleşmenin 6. maddesinde ise işin süresinin plankoteli halihazır harita ve mimari kesin projelerin müvekkili şirkete teslimi ile başlayacağı belirlenip akabinde projelerin davalıya teslimi için 45 gün süre öngörüldüğünü, davalı yanca müvekkiline başlangıçta ödenmesi gereken avansın ödenmediğini buna rağmen müvekkilinin işe başlayarak yapım işine istinaden müvekkilinin uhdesindeki işleri proje, detay, sözleşmede belirtilen tüm hususlara göre yükümlülüklerini gereği gibi %45 oranında ifa ettiğini, müvekkili şirketçe kesilen faturaların davalıya gönderildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını,

daha sonra sözleşmenin davalı yanca feshedildiğini öğrendiklerini ancak müvekkiline yapılmış bir fesih ihtarının olmadığını, davalı yanca işin süresinde yapılmadığı iddiasının asılsız olduğunu mimari kesin projelerin müvekkiline teslim edilmemesi ve dolayısıyla müvekkilinin işi teslim süresinin başlamamış olması nedeniyle gerçeğe aykırı olduğunu, taraflar arasında akdedilen 22.09.2022 tarihli sözleşmeden kaynaklanan avans ve alacak için kesilen 17.11.2022 tarih ... nolu fatura bedelinin şimdilik 1.000,00-TL’sinin, sözleşmenin davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı feshedildiğinin tespiti ile sözleşmenin haksız feshi sonucunda;

müvekkili şirketin yoksun kaldığı kâra ilişkin olarak şimdilik 1.000,00-TL zararın fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline hükmedilmesini talep etmiştir.

YANIT

Davalı vekilli yanıt dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında söz konusu sözleşmenin imzalandığını ancak davacı yanın işlemlerinden kendisinin bu işi yapmaya ehil olmadığının anlaşıldığını, sözleşmeye göre işin bitim süresinin 12/11/2022 olasına rağmen bu tarihte halen işin tamamlanmamış olması nedeniyle müvekkili tarafından sözleşmenin 16/11/2022 tarihindeki toplantıda feshedildiğini, davacı yanca yapılan işin basit bir çizimden ibaret olup hiç bir ekonomik değerinin olmadığını, beklen vasıf ve mahiyette olmadığını, sözleşmenin müvekkili tarafından haklı olarak feshedildiğini, davacının açmış olduğu davanın haksız olduğunu bu nedenle reddine hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Davacı ile davalı arasındaki sözleşme, -Bilirkişi raporları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davadaki talep, eser sözleşmesinden kaynaklanan ve davalı işveren tarafından ödenmediği ileri sürülen iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Davalı şirket ile davacı arasında 22.09.2022 tarihinde "...." imzalanmıştır. Davacı sözleşme kapsamındaki işin %45'ini sözleşmeye uygun şekilde tamamladığını, ancak davalının buna karşılık yapması gereken ödemeyi yapmadığı gibi sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, ödenmeyen iş bedeli alacaklarının ve yoksun kalınan kar alacağının olduğunu ileri sürmekte iken, davalı işveren ise; davacı tarafından işin süresinde yapılmadığını ve yapıldığı iddia edilen işinde kendileri açısından ekonomik bir değerinin olmadığını davacının kendilerinden tahsili gereken alacağı olmadığını söylemektedir.

Davacı tarafından sözleşmeye konu iş için 119.475,00 TL bedelli olan faturayı düzenlemiş ve taraflar arasındaki sözleşmeye konu iş bedelinin 225.000,00 TL+KDV olduğunu söylemekte iken, davalı iş veren ise söz konusu faturayı e-faturayı kabul etmeyerek davacı yana iade etmiş, iş bedeli konusunda ise herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Yakarıda da belirtildiği gibi, her iki tarafın kabulü karşısında sözleşmeye konu iş bedeli götürü ve 225.000,00 TL+KDV olduğu kabul edilmiştir.

Mahkememizce tüm deliller toplanmış ve dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyetinin 17/08/2023 tarihli kök ve 31/10/2023 tarihli ek raporlarında özetle.

Sözleşmenin 3.maddesinde davacı yüklenicinin yapılacağı işin; .... parsel üzerinde yapılacak peyzaj proje alanlarına ait konsept proje, yapısal ve bitkisel peyzaj uygulama projeleri, detay ve kesitleri, sulama-aydınlatma senaryosu projesinin çizimi, mimari proje müellifi ile koordinede bulunulması,

projenin belediye bünyesinde onaylanması için hazır hale getirilmesi ve ruhsata uygun şekilde uygulama projelerinin tamamlanarak işverene teslim edilmesi olduğunu, işin süresinin davacı şirkete harita ve mimari kesin projelerin davacıya teslimi ile başlayacağı ancak davalı şirket tarafından söz konusu belgelerin teslim edilmemesi sebebiyle davacının 45 günlük süresinin başlamadığı,

davacı tarafından üstlenilen edimlerin kısmi olarak yerine getirildiğini, yapılan işler yönünden davacı yan tarafından kaynaklanan gecikme bulunmadığını, davacının yaptığını iddia ettiği işin ekonomik değerinin bulunduğunu, iş sahibinin üzerine düşen yükümlülükleri olan harita ve mimari kesin projelerin davacıya teslim edilmediği yani yüklenicinin eseri meydana getirmeye başlaması veya çalışmaya devam edilebilmesi için kendisine düşen hazırlık fiillerini haklı bir sebep olmaksızın yerine getirmemesi sebebiyle sözleşmenin süresi bitmeden yapılan feshin davalı iş sahibinden beklenemeyeceğini,

davacının yaptığı işin sözleşmeye göre oranının %25 olduğunu ve davacının yaptığı imalatın sözleşmede kararlaştırılan ücrete ve gerçekleştirilme oranına karşılık KDV dahil 66.375,00 TL alacağının dava tarihi itibariyle hesap edildiğini, davacı yüklenicinin yoksun kaldığı kar tutarının 15.862,50 TL dava tarihi itibariyle hesap edildiğini, bildirdikleri görülmüş ve rapordaki değerlendirme ve hesaplamaların dosya kapsamı ile uyumlu olduğu anlaşılmakla rapora itibar edilmiştir.

Taraflar arasındaki işin bedeli, her iki tarafın kabulünde olduğu gibi sabit fiyatlı ve bu fiyat ise 225.000,00 TL+KDV olup, davalı tarafından yapılan ödeme bulunmadığı ise yine her iki tarafın kabulündedir.

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser sözleşmesinin varlığı halinde, yüklenici işi sözleşme, fen ve sanat kurallarıyla iş sahibinin beklediği yararı gözeterek imal edip teslim ettiğini, iş sahibi ise iş bedelini ödediğini ispat etmek zorundadır (....)

Taraflar arasında imzalanan 22.09.2022 tarihli sözleşmede, .... parsel üzerinde yapılacak peyzaj proje alanlarına ait konsept proje, yapısal ve bitkisel peyzaj uygulama projeleri, detay ve kesitleri, sulama-aydınlatma senaryosu projesinin çizimi, mimari proje müellifi ile koordinede bulunulması, projenin belediye bünyesinde onaylanması için hazır hale getirilmesi ve ruhsata uygun şekilde uygulama projelerinin tamamlanarak işverene teslim edilmesi konusunda eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuş olup, iş bedeli toplam 225.000,00 TL+KDV olarak kararlaştırılmıştır. Buna göre taraflar arasında iş bedelinin 6098 sayılı TBK 480. (818 sayılı BK 365. maddesi) maddesinde düzenlenen götürü bedel olarak kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Kural olarak götürü bedelli eser sözleşmelerinde, iş bedelinin tamamı veya bir kısmı ödenmemiş ise, yüklenici işi kararlaştırılan götürü bedelle yapmak zorunda olduğundan yüklenicinin hakettiği imalât bedelinin, fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle yüklenicinin sözleşme kapsamında gerçekleştirdiği imalâtların eksik ve ayıpları da dikkate alınarak işin tamamına göre fiziki oranının tespit edilip, bulunacak bu oranın götürü iş bedeline uygulanması suretiyle saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir.

Bu şekilde belirlenen iş bedeli yapılan ödemelerden az ise, iş sahibi fazla ödediği bedelin iadesini; fazla ise yüklenici ödenmeyen iş bedeli alacağının tahsilini isteyebilir. Sözleşme dışı iş kalemlerine ilişkin istemlerde ise, yapıldıkları yıl mahalli piyasa rayiç bedellerine göre hesaplama yapılarak iş bedelinin bulunması gerekir. ( .... )

Davaya konu iş götürü bedelli olduğu için davacının yaptığı işe karşılık talep edebileceği iş bedelinin " davacı tarafından tamamlanan iş bedelinin tüm işin ne kadarına ( tamamlanma yüzdesi) karşılık geldiğinin belirlenmesinden sonra, bu tamamlanmaya karşılık gelen iş bedeli kadar olacağı," ek raporda tüm iş bedeli ile davacının gerçekleştirdiği iş oranına oranlanmak sureti ile tamamlanma yüzdesi belirlenmeye ve buna göre davacının iş bedeli alacağının hesaplanması yolu tercih edilmiş, bu raporda da belirtildiği gibi, davacının işin % 25'ini tamamladığı, kabul edilmiştir.

İşin tamamlanma oranı % 25 olarak kabul edildiğinde davacının talep edebileceği iş bedelinin ise tüm işin bedeli olan 225.000,00 TL+KDV nin % 25 sine karşılık gelen KDV dahil 66.375,00 TL olması gerektiği mahkememiz tarafından hesaplanmıştır.

Davalı yan herne kadar yapılan işin ekonomik değerinin bulunmadığını belirtmiş ise teknik bilirkişi tarafından yapılan incelemede işin ekonomik değerinin bulunduğunun bildirildiği, ayrıca davalının sözleşmede öncelikle kendi üzerine düşen edimi yapmayarak işin süresinde gerçekleştirilmemesine sebebiyet verdiği ve sözleşmenin feshinde haksız olduğu bu nedenle, davacının ayrıca yoksun kaldığı kar talebinde bulunduğu ve bilirkişilerce hesaplanan 15.862,50 TL yoksun kalınan kar bedelinin de, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle, davalıdan talep edilebileceği tespit edilmiş, davalının,

dava açılmadan önce temerrüdünün gerçekleştiğine dair dosya kapsamına delil sunulmadığı ve davanın kısmi dava olarak açıldığı anlaşılmakla davacı alacağına dava ve ıslah tarihlerinden avans faizi uygulanması gerektiğini kanaatine varılarak, davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.