Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/535 K.2025/575

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/535 Esas

KARAR NO : 2025/575

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... -.....

DAVALI

... - ... ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/08/2024

KARAR TARİHİ : 25/09/2025

YAZIM TARİHİ : 17/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile davalı/borçlu arasında akdedilen sözleşme gereği, müvekkilinin davalı borçludan satın almış olduğu ve sipariş formundan yazılı bulunan eşyaların, teslim tarihinde davacı müvekkiline teslim edilmediği gibi; sürekli ileri bir tarihte teslimat yapılacağı konusunda davacı müvekkilinin sürekli oyalandığını, bu sebeple davalı müvekkiline karşı ....

Noterliğinin ...yevmiye numaralı ve 25.04.2024 tarihli ihtarnamesi ile davacı müvekkiline teslim edilmesi gereken konteynerlerin teslim edilmemesi nedeni ile sözleşmeden dönüldüğünü ve bu sözleşme gereği davalı borçluya o tarihe kadar ödenen 241.500,00 TL' nin de yasal faizi ile birlikte müvekkiline iadesinin talep edildiğini, bahsi geçen ihtarnameye rağmen davacı müvekkiline iade edilmeyen 241.500,00 TL'nin davacı müvekkiline ödenmemesi nedeniyle davalı/borçlu aleyhine ..... numaralı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, söz konusu takibe,

borca ve tüm fer'ilerine süresi içinde davalı yan vekili tarafından itiraz edildiğini ve takip icra müdürlüğü tarafından durdurulduğunu, davalı borçlunun “sorumluluğu kabul etmeme ve borcu ödememeye yönelik eylemli davranışları” nedeniyle mal kaçırma ihtimaline binaen ivedi olarak teminat altına alınmamış olan 241.500,00 TL asıl alacakları için ihtiyati haciz taleplerinin bulunduğunu, davalının takibe haksız itirazı ve kötü niyetli davranışları göz önünde bulundurularak kötü niyetli olması ve mal kaçırmaya yönelik davranışlara girişeceği kuvvetle ihtimal olup; davalı borçlunun mal, hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını;

mahkemece bu talebplerinin kabul görmemesi halinde dava sonuçlanıncaya kadar davalı adına kayıtlı mal ve haklar üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, davalarının kabulüne; davalının ..... sayılı dosyasına yaptığı 241.500,00 TL asıl alacak tutarı üzerinden itirazın kısmen iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine takip konusu alacağının %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL

Dava, satış sözleşmesinden kaynaklanan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. 6102 sayılı TTK.'nun 5. maddesinde 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6335 sayılı yasanın 2. maddesi ile yapılan değişiklik sonrası Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemeleri arasındaki daha önce iş bölümü şeklinde mevcut olan ilişki görev ilişkisine dönüştürüldüğü için artık 01/07/2012 tarihinden sonra açılan davalarda Ticaret Mahkemelerinin görevli olup olmadığını kendiliğinden değerlendirmesi yasal zorunluluk haline dönüşmüştür.

Özel hukuk alanında yapılacak yargılamalar sırasında uyulması gereken genel görev kuralları 6100 sayılı HMK 'da yer almaktadır. Bu yasanın 1. maddesi ile “Mahkemelerin görevlerinin ancak yasa ile düzenlenebileceği ve bu düzenlemenin de kamu düzenine ilişkin sayılması gerektiği” öngörülmüştür. Bunun doğal sonucu olarak taraflar ileri sürmese de mahkemelerin yargılamanın her aşamasında görevli olup olmadıklarını kendiliklerinden değerlendirmesi gerekmektedir.

Bu genel düzenlemenin yanında bir de ticari hayatla ilgili düzenlemeler içen 6102 sayılı TTK mevcuttur. Ticaret yasamızın 3. maddesinde ticari işin tanımı yapılmış, 4. maddesinde ticari davaların neler olduğu sınırlı olarak sayıldıktan sonra, 5. maddesinde ise aksi kararlaştırılmadığı sürece tüm ticari davalar ile ilgili olarak Ticaret Mahkemelerinin görevli oldukları belirtilmiştir.

Ticaret Mahkemelerinin görev alanını ticari davalar oluşturuyor ise, ticari davaların hangileri olduğunu 6102 sayılı TTK'nun 4. maddesine bakarak belirlemek zorunluluğu vardır. Bu madde de ise ticari dava;

1)Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olan hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri,

2-)Tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın,

a)Ticaret Kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları,

b)Türk Medeni Kanunu'nun rehin karşılığı ödünç verme ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 maddelerinde,

c)6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun;

-Mal varlığının veya işletmenin devir alınması ile işletmelerin birleştirilmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203 maddelerinde,

-Rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447. maddelerinde,

-Yayın sözleşmesine ilişkin 515 ve 519. maddelerinde,

-Komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ve 545. maddelerinde,

-Ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547. ve 554. maddelerinde,

-Havale hakkındaki 555. ve 560. maddelerinde,

-Saklama sözleşmesini düzenleyen 561. ila 580. maddelerinde,

d)Fikri Mülkiyet Hukukuna dair mevzuatta,

e)Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f)Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen konulardan doğan hukuk davalarının TİCARİ DAVA ve ticari nitelikli çekişmesiz yargı işi sayılır, ancak hiçbir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale ve vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır şeklinde düzenlenmiştir.

Ticaret yasanın 5. maddesi ile “aksine hüküm olmayan hallerde, dava olunan şeyin değerine bakılmaksızın ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakması düzenlemesi getirilmiştir. Bu yasal düzenleme gereği TTK'nın 4. maddesinde düzenlenen ve ticari dava kapsamında sayılan uyuşmazlıkların ticaret mahkemelerinin görev alanını oluşturduğunu kabul etmek gerekir. Bu genel kuralın yanında uyuşmazlığa ilişkin yasal düzenlemenin yer aldığı metinde bu konu ile ilgili uyuşmazlığın açıkça ticaret mahkemelerinde çözüleceği öngörülmüş ise (örneğin İİK'nun 171/4) ya da yasa ile bu yasa kapsamındaki işlerin ticari dava sayılacağı öngörülmüş ise (1163 sayılı yasanın 99. maddesi vb. gibi) bu yasadan kaynaklanan davaların da ticaret mahkemelerinin görev alanında olduklarını kabul etmek gerekecektir.

Somut olaya gelince; Davanın Ticaret Mahkemelerinin görev alanındaki ticari dava olarak kabul edilebilmeleri için yukarıda ayrıntılı olarak belirtildiği gibi tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen bir konudan kaynaklanması veya uyuşmazlığın her iki tarafının tacir ve uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması gerekir.

Davacı gerçek kişi ile davalı şirket arasındaki uyuşmazlık konusu satış sözleşmesi TTK'da düzenlenmeyip, Borçlar Yasasında düzenlenmiş olması nedeni ile uyuşmazlığın Ticaret Kanununda düzenlenen bir konudan kaynaklanmadığı, bu nedenle uyuşmazlığın ticari dava olabilmesi için TTK nun 4/1 maddesi uyarınca davanın her iki tarafının da tacir olması ve uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olması gerekir.

Davalı şirketin tacir olduğu tartışmasız olup, davacı gerçek kişilerin ise tacir olup olmadığı tartışmalıdır.

Tacir olduğu kabul edilen davalı şirket ile sözleşme imzalayan davacıların tacir olması halinde uyuşmazlığın ticari dava olduğunu kabul etmek gerekecektir. Kimlerin tacir kimlerin esnaf ve kimlerin tüketici olduklarının yasal düzenlemeler dikkate alınarak belirlenmesi gerekmektedir. Davacı gerçek kişilerin tacir olup olmadığının belirlenmesi için .....'na yazılan müzekkere cevaplarından davacının esnaf veya tacir kaydının bulunmadığı görülmüştür.

Bu durumda davacının tacir sayılabilmesi için VUK nun 177 maddesinde belirtilen ve her yıl Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen alış satış ve iş hasılat tutarlarının bu miktar üzerinde olması gerekir.

Davalıların gerek sözleşme gerek dava tarihinde vergi mükellefi olmadığı, gerçek kişi tacir kaydı da bulunmadığı tespit edilmekle tacir olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu hali ile uyuşmazlığın bir tarafını oluşturan davacılar tacir olmadığı için TTK nun 4/1 maddesi koşulları oluşmadığı, bu nedenle ticaret mahkemelerinin görevli olmadıkları kabul edilip, mahkememizin görevsizliğine ilişkin kararı verilmesi gerektiği kabul edilip, aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.