Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/121 K.2021/347

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2020/121 Esas

KARAR NO : 2021/347

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti

DAVA TARİHİ : 27/03/2019

KARAR TARİHİ: 25/05/2021

K. YAZIM TARİHİ: 04/06/2021

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde ve duruşmadaki beyanları ile özetle ;davacının ...'un tek mirasçısı olduğunu, hisse devir sözleşmesi ile sabit olduğu gibi davacının murisi ...'un, davalı kooperatifteki C Blok 17 nolu bağımsız bölümün hisseli olarak yaptırılan alış veriş merkezi ve buna bağlı hissesinin haklarının tamamının ...'ndan devir aldığını ve kooperatif nezdinde devir işlemi yapıldığını, davacının uzun yıllardır yurtdışında olup, aidat ve diğer ödemelerine devam ettiğini ancak kooperatif Genel Kurul dahil diğer kooperatif faaliyetleriyle ilgili hiç bir bilgi verilmediğini,

Ankara'ya geldiğinde üyelik durumu ile ilgili bilgi istemesine rağmen kendisinin bilgilendirilmediğini, keyfiyetin vekil olarak sorulmasına rağmen mektuplarının dahil alınmadığını, iletilen duruma göre davacının murisi ...'un üyeliğinin davacıya intikal ettiğini, davacının üyelik vecibelerini yerine getirdiği dikkate alınarak davacının üye olduğunun tespitine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde dava konusu olarak; kooperatif üyeliğinin tespiti yazılmasına karşın, dilekçede dayanak gösterilen kooperatif hisse devir sözleşmesi adlı Ankara ... Noterliği’nin 25.4.2011 tarih ve ... yevmiye numaralı sözleşmede.

C Blok 17 numaralı bağımsız bölümün/dairenin hak sahipliğinden söz edildiğinin, bu durumun çelişkili olduğunu, davacının, dava konusunun ne olduğunu netleştirmesi gerektiğini, dava, daire sahipliğinin tespiti ise; bu takdirde dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, zira, söz konusu daire davacının kullanımında olduğunu, bu durumda müvekkil kooperatife karşı açılması, gereken bir dava bulunmadığını, dava, daire sahipliğinin tespitine ilişkin ise;

davanın muhatabı, davacının daireyi satın aldığı kooperatifin o günkü hissedarı ...’na ve şimdiki hisse sahibine karşı açılması ve Asliye Hukuk Mahkemesinde açılması gerekmektiğini, söz konusu daire, çekilen kura sonucu, ...’na teslim edildiğini ve müvekkil kooperatifin tapu dağıtımında, hak sahibine tapusunu vermekten başka, dairede bir tasarrufu kalmadığını, dairenin hak sahipliği uyuşmazlığında, kooperatif hasım mevkiinde olmaması gerektiğini, esas yönünden;

kooperatifin o günkü üyesi olan ...’na vekaleten ... isimli kişi, davacının murisine noterden bir satış sözleşmesi ile dava konusu daireyi kooperatif üyesi sıfatıyla sattığını belirttiğini, kooperatif kayıtlarının incelenmesinde; ...’nun kooperatif hissesini devretmediği, ... isimli eski müteahhit vasıtasıyla sadece C Blok 17 numaralı dairenin satışını yaptığını, dairenin noter devrine dair satış sözleşmesinde gösterilen sebep ve yazılan 1.000,00TL rakamı da, işbu devir işleminin kooperatif hissesinin devrine ilişkin olmayıp; daire satışına ait olduğu,

kura sonucu sahibi belli olan ve sahibine teslim edilmiş sayılan bir daire üzerinde yapılan tasarrufların kooperatifi ilgilendirmediğini, kooperatifin ve üyelerinin, ihtilaflı dairenin üzerinde bulunduğu parseldeki taşınmaz dışında başka yerlerde de malvarlığının bulunduğunu, bu sebeple, işbu davaya konu olay gibi sadece daire devri ile kooperatif üyeliğinin devredilmediğini, kooperatife karşı pay bölünmezliğinin esas olduğunu, kişinin kooperatifteki tüm hisselerini devirle ancak, üyeliğinin de devredilmiş sayılacağını, davacı veya benzer durumda dair satın almış olanların, bu hususu notere açıkça bildirmediği için,

noter de kooperatif hissesinin sadece söz konusu daireden ibaret olduğunu zannederek, devir işlemine dair bu şekilde sözleşmeleri tanzim ettiklerini, bu gerçek, notere bildirildiğinde, noter böyle bir hisse devir sözleşmesini hukuken yapmayacağını, bu sebeple de davacının dayandığı noter devir sözleşmesi,

payın bölünmezliği ilkesi uyarınca, sadece dairenin satımına dair bir devir işlemi olduğundan, hisse devrine dair açıklama geçerli olmadığını, davaya konu C Blok 17 nolu dairenin sahipliğine ilişkin olduğunu, kooperatif üyeliğinin tespitine ait olmaması ve dava konusunun bu haliyle kooperatifi ilgilendirmemesi nedeniyle, davacının kooperatife karşı açmış olduğu davanın öncelikle yetki yönünden, bilahare de görev yönünden ve esastan reddine reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kooperatif kayıtları, davalı kooperatifin ticaret sicil kaydı, davalı kooperatifin genel kurul tutanakları ve ekleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi 29/03/2021 tarihli raporu ile özetle; dava konusu hissenin, kooperatif ortağı ...'ndan ...'a intikal ettiği, kurada kooperatif ortağı ...'na isabet eden dava konusu edilen dairenin de ..., daha sonra da davacıya intikal ettiği ve dava konusu dairenin davacının kullanımında olduğu, ... ve davacının adının kooperatif ortaklar defterinde yer almadığı, genel kurul toplantılarına çağrılmadığı ve davacı tarafından da kooperatif tüzel kişiliğine yapılmış herhangi bir ödemeye rastlanmaması karşısında, davacı ve murisi adına ortaklık kaydı oluşturulmadığının anlaşıldığı,

ancak davacının ortaklığının kaynağı olarak gösterdiği Ankara ...Noterliğinin 25/04/2011 gün ve ... yevmiye sayılı "Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi" içeriğinin, hem ortaklık hem de daire devrini içerecek şekilde düzenlendiği anlaşıldığından değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava; kooperatif üyeliğinin tespiti talebine ilişkindir. Kooperatif kayıtları, davalı kooperatifin ticaret sicil kaydı, davalı kooperatifin genel kurul tutanakları ve ekleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı kül halinde değerlendirildiğinde;

Ortaklığın devir biçimi yasada gösterilmemiştir. Ancak pay devrinin alacağın temliki yolu ile yapılması, temlikin de BK'nın 163. maddesi maddesi uyarınca yazılı olması gerekmektedir. Üyeliğe bağlı hak ve alacakların borçlusu kooperatif, alacaklısı ise üyeliği devir alan yeni ortaktır. Eğer devir eden ortak pay yönünden borçlu ise, borcun nakli hükümleri uygulanır (BK 173 vd), borç devir alana geçer. Ancak, pay devri için resmi şekle bile gerek bulunmamaktadır.

Her ne kadar yapı kooperatifinde, ortakları mal sahibi yapmak amacı olsa bile, pay devri, bir satış vaadi de değildir. Bu nedenle, adi yazılı devir dahi geçerlidir. Devredenin borçları, devre ve devrin kabulüne engel değildir, devredenin borçları devir alana geçer ve ödemediği takdirde devralanın ihraç edilme olanağı da her zaman vardır. Daire satımında üyelik kendiliğinden alıcıya satım ile birlikte geçmez.

Satıcının üye olması ve üyeliğinin alıcı tarafından ayrıca devir alınması gerekmektedir. Üyelik ayrıca devredilmedikçe satıcının üyeliği kooperatif nezdinde devam eder. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3 gereği, devrin kooperatife bildirilmesi ve yönetimin makul sürede yapacağı inceleme sonunda devir alanın ortaklık şartlarını taşıması durumunda devir alanı makul süre içerisinde üyeliğe kabulü kararı verdiği tarihte hüküm ifade eder. Ankara ...

Noterliği'nin 25/04/2011 gün ve ... yevmiye sayılı "Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi" ile kooperatif yönetim kurulu kararına yansıyan işlemler bir bütün olarak değerlendirildiğinde; kooperatif ortağı ..., kooperatif hissesinin ...'a , dairesini de önce ...'a, adı geçen de ...'a devretmiştir. ... ve ... adına vekaleten ... arasında Ankara .... Noterliği'nin 25/04/2011 gün ve ... yevmiye sayılı "Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi" düzenlenmiştir.

"Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi" içeriğinin, hem ortaklık hem de daire devrini içerecek şekilde düzenlendiği anlaşıldığından kooperatif üyelik hakkının devredildiğinin davadan önce davalı kooperatife bildirilmemesi, devir alanın hakkına olumsuz bir etki yapmaz.

Devir alanın açtığı üyeliğin tespiti davası ile davalı kooperatife üyelik başvuru yapılmış gibi olduğundan, üyelik koşullarını taşıdığının belirlenmesi halinde devir alanın üyeliğinin tespitine karar verilmesi gerekir.

Üyeliği devreden üyelik hisse devir sözleşmesinden dönmemiş veya sözleşmenin herhangi bir nedenle devrin tarafları arasında bağlayıcı olmadığı savunularak sözleşmenin iptali de sağlanmamış ise, devredenin artık dava konusu hisse üzerinde herhangi bir hakkı kalmamıştır.

İş bu sebeple "Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi" içeriğinin, hem ortaklık hem de daire devrini içerecek şekilde düzenlendiği anlaşıldığından kooperatif üyelik hakkının devredildiğinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · E-imzalı✍ E-imzalı✍