Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/239 K.2021/291

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2020/239 Esas

KARAR NO : 2021/291

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/05/2020

KARAR TARİHİ : 22/04/2021

K. YAZIM TARİHİ: 18/05/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkili ...'ın inşaat işleri ile uğraşması sebebiyle yapmış olduğu inşaat için piyasada bilindik ve uzun zamandır aynı yerde faaliyetleri olan adliye yedi emin dopocusu olarakta bilinen davalı ...'nın işlettiği ... Mah. ... Cad. No.21 / A Sincan Ankara adresinde faaliyet gösteren ... ünvanlı yerden 157 Adet ...

Marka Ankastre Set alımı hususunda anlaştığını, bu hususta davacı müvekkili ...'ın, davalı ...'la aralarında protokol yaptığını, protokol gereği, müvekkilinin teminat olarak ... AŞ ... Şubesi'ne ait adına düzenlenmiş çeki verdiğini, davalı ...'ın da 157 Adet ... Marka Ankastre Seti 15.10.2019 tarihine kadar davacı müvekkili ...’a teslim edeceğini, Müvekkil ...'ın ise ekonomik durumu ve bitmesi beklenen inşaatına göre 15.10.2019 tarihinde 157 Adet ...

Marka Ankastre Set için ödemesini yapacağını, olası bir mahcubiyet yaşanmaması için de gelecek paralarına ve ödeme durumuna göre belli aralıklarla davalı ...' a teminatında tutması için parça parça çekler düzenlediğini, Davalı ...'ın da teminat olarak aldığı;

05.11.2019 :30.000 TL ... NOLU ÇEK 20.11.2019 :15.000 TL ... NOLU ÇEK 05.12.2019 :15.000 TL ... NOLU ÇEK 30.11.2019 :20.000 TL ... NOLU ÇEK 30.12.2019 :20.000 TL ... NOLU ÇEK 30.01.2020 :20.000 TL ... NOLU ÇEK 29.02.2020 :20.000 TL ... NOLU ÇEK 31.03.2020 :25.000 TL ... NOLU ÇEK

çekleri davacı müvekkili ...’a iade edeceğini, bu süreçte davacı ...'ın, davalı ...’ı ürünün özellikleri ve teslimat hususunda bilgilendirme amaçlı aradığında telefonlarına cevap alamadığını, işyerine gittiğinde ise yerinde bulamadığını, geri dönüş de alamadığını, müvekkilinin davalı ...’a ulaşamaması davalı ...’dan alması gereken malzemelerin (157 Adet ...

Marka Ankastre Set) teslimlerinin yapılmaması ve beklenen sürenin de geçmesi sebebiyle sözleşmeyi feshettiği ve çeklerinin tarafına teslim edilmesi hususunda Sincan ....

Noterliği’nin 01 Kasım 2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname gönderdiğini, Ocak ayında davalı ...’da olan çeklerden kaynaklı hakkında dava açıldığını, bankadan bir kısım çeklerinin yazıldığını ve çeklerin aynı şirket ve şirket yetkilisine ciro edildiğini üç çekinin ise işleme alınmadığını öğrendiğini, Şöyle ki;

-05/11/2019 günlü ... Seri No lu 30.000,00 TL miktarlı çek için .... ... LTD. ŞTİ tarafından 07/11/2019 tarihinde Ankara Batı İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyasından takip başlatıldığını, aynı zaman da Ankara Batı ... İcra Ceza Mah. ... E sayılı dosyadan karşılıksız çek keşide etmekten dava açıldığını,

-20/11/2019 günlü ... Seri No lu 15.000,00 TL miktarlı çek için .... ... LTD. ŞTİ tarafından 02/12/2019 tarihinde Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından takip başlatıldığını, aynı zaman da Ankara .... İcra Ceza Mah. ... E sayılı dosyadan karşılıksız çek keşide etmekten dava açıldığını,

-30/12/2019 günlü ... Seri No lu 20.000,00 TL miktarlı çek için ... (....... Ltd. Şti Yetkilisi) tarafından 09/01/2020 tarihinde Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından takip başlatıldığını, aynı zaman da Ankara .... İcra Ceza Mah. ... E sayılı dosyadan karşılıksız çek keşide etmekten dava açıldığını,

- 05/12/2019 günlü ... Seri No lu 15.000,00 TL miktarlı ve 30/11/2019 günlü ... Seri No lu 20.000,00 TL miktarlı çekler için .... ... LTD. ŞTİ tarafından 09.01.2020 tarihinde Ankara .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasından takip başlatıldığını, aynı zaman da Ankara .... İcra Ceza Mah. ... E sayılı dosyadan karşılıksız çek keşide etmekten dava açıldığını,

-30.01.2020 tarih 20.000 TL bedelli ... NOLU ÇEK, 29.02.2020 tarih 20.000 TL bedelli ... NOLU ÇEK ve 31.03.2020 tarih 25.000 TL bedelli ...

NOLU ÇEK lerden takip başlatılmadığını, bu çeklerin 3. Kişiye ciro edip edilmediği hususunu bilmediklerini ancak bu çeklerin de 3. Kişilere verildiğini düşündüklerini, davalının sözleşmeye konu edimini yerine getirmediğini, kötü niyetli olarak çekleri 3.kişilere ciro ettiğini, dolayısıyla yerine getirilmeyen edim nedeniyle müvekkilinden talep edilen borcun hakkaniyete aykırı olduğunu beyan ederek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, takibine başlanmayan sözleşmeden kaynaklı davalıya verilen çekler için müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin müvekkiline iadesine, takibine başlanan çeklerin konusunu oluşturan Ankara Batı İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyası, Ankara ..... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası, Ankara .... İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyası ve Ankara .... İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyasında davacı müvekkili ...’ın davalı ...’a karşı borçlu olmadığının tespitine, davalının kötü niyetli hareket etmesi sebebiyle toplam çek miktarlarının % 20 sinden az olmayacak şekilde kötü niyet tazminatının davalıdan tahsiline, müvekkilince davalı yana gönderilen ihtarname masrafının yargılama gideri olarak hesaplanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya bildirilen adresinde ulaşılamaması, yapılan adres araştırmasından da olumlu sonuç alınamaması nedeniyle, dava dilekçesi ve tensip zaptı davalıya ilanen tebliğ edilmiş, davalı yanca cevap dilekçesi sunulmamış, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER

Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Ankara Batı .... İcra Ceza Mahkemesinin ... esas, Ankara .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Ankara ... İcra Ceza Mahkemesinin ... esas, Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Ankara ... İcra Ceza Mahkemesinin ... ve ... esas sayılı dosyaları, Ankara ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takip dosyası, Sincan .... Noterliğinin 01/11/2019 tarih ... sayılı ihtarnamesi, taraflar arasında imzalanan 03/08/2019 tarihli sözleşme ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72.maddesi gereğince, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında, borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir.

Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 s.TMK m.6).

İspat yüküne ilişkin bu genel kural menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf, o vakıayı ispat etmelidir.

Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir.

Borçlu, borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir.

Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin (borcun) varlığını kanıtlamak durumundadır. Borçlu bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmiş, ancak bu hukuki ilişkinin senette görülenden farklı bir ilişki olduğunu ileri sürmüşse bu kez, hukuki ilişkinin kendisinin ileri sürdüğü ilişki olduğunu ispat külfeti davacı borçluya düşmektedir. Zira davacı borçlu senedin bir hukuki ilişkiye dayanmadığını değil, başka bir hukuki ilişkiye dayandığını ileri sürmekte; temelde bir hukuki ilişkinin varlığını kabul etmektedir.

Aynı ilkeler, HGK’nun 17.12.2003 gün ve 2003/19-781 E., 2003/768 K. sayılı ilamında da benimsenmiştir.

Yukarıda yapılan tüm açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde:

Davacı, kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespitini istediğine göre, konunun hem kambiyo hem de ispat hukuku açısından ele alınıp, değerlendirilmesi gerekir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 201.maddesi gereğince; yazılı bir belgeye (senede) bağlanmış olan her çeşit iddiaya karşı defi olarak ileri sürülen hususların tanıkla ispatlanması mümkün değildir.

Söz konusu hukuki ilişkinin varlığı davacı ve davalı tarafından inkar edilmemiş, teslim edilmediğine yönelik davacı taraf iddiada bulunmuştur. Bu durumda ispat yükü davalıya geçmiştir. Davalı davaya cevap vermediği gibi herhangi bir delile de dayanmamıştır. Hal böyle iken dava konusu malları teslim ettiğini ispatlayamamış olduğu sonuç ve kanaatiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza