Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/117 K.2022/727

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2022/117 Esas

KARAR NO : 2022/727

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/01/2022

KARAR TARİHİ: 08/09/2022

K. YAZIM TARİHİ: 15/09/2022

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Tarafların fatura içeriği malların alınması konusunda anlaştığını, söz konusu malların tamamının sunulan irsaliyelerde görüleceği üzere davalıya teslim edildiğini, davalının malları teslim almasına rağmen yalnızca 10.000,00 TL ödediğini, bakiye borcu ise ödemediğini, davalı ile defalarca bakiye tutarın ödenmesi hususu görüşülmesine rağmen müvekkiline ödeme yapılmadığını, bu nedenle davalı aleyhine ...

İcra Dairesinin ...E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu, dava şartı arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama ile sonuçlandığını beyan ederek, davanın kabulü ile davalı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak yapılan itirazın iptali ile ... İcra Dairesinin ...

E. sayılı icra takibinin devamına, davalı taraf aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davacı arasında dava dilekçesinde belirtilen malların alımı konusunda anlaşmanın bulunduğunu, ancak müvekkili şirket yetkilisinin personellerinden ...'den öğrendiğine göre, davacı yetkilisinin müvekkili şirket personeline müvekkili şirkete ait fabrikada meydana gelebilecek arızalardan dolayı temin edilmesi gereken araç ve gereçlerin, yedek parçaların kendi firmasından alınmasını sağlaması durumunda yapılacak bu alışverişten pay vermeyi teklif ettiğini, konu ile ilgili davacıya Ankara ...

Noterliği aracılığı ile 11.11.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin gönderildiğini, davacının söz konusu ihtarnameye Kahramankazan ...

Noterliği aracılığı ile 16.11.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile cevap vererek söz konusu hususu inkar ettiğini, davacı tarafından temini sağlanan malların faturaya yansıtılan tutarlarının piyasa şartlarında yüksek olduğu hususunda müvekkili şirkette şüphe oluştuğunu, davacı ile görüşülmesine rağmen muhatap bulunamadığını,

dolayısı ile davacının basiretli bir ticaret erbabı gibi davranmamasından kaynaklı olarak davacı tarafından düzenlenen faturalara ilişkin alınan mallar ve birim fiyatlarına ilişkin fahiş düzenleme yapılması nedeni ile müvekkilinin icra takibine itiraz ettiğini beyan ederek fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla haksız davanın reddine, kötü niyetli icra takibi nedeni ile davacı tarafın %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, ticaret sicil kayıtları, tarafların ticari defter ve belgeleri, BA-BS formları, 16/06/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın İİK'nun 67. maddesi gereğince iptali talebine ilişkindir.

... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasının bir sureti dosya arasına alınmış, incelenmesinde; Davacı (alacaklı) şirket vekili tarafından davalı (borçlu) şirket aleyhine 08/11/2021 tarihli ödeme emri ile 35.027,62 TL alacağın, işletilecek (yıllık %16,75 ) avans faizi ile birlikte tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 16/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından verilen 16/11/2021 tarihli dilekçeyle itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu, eldeki davanın 28/01/2022 tarihinde yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı şirket, icra takibine de konu ettiği faturadan kaynaklanan toplam 35.027,62 TL bakiye alacağının davalı tarafından ödenmediğini iddia etmekte, davalı şirket ise takip dosyasına sunduğu dilekçeyle davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını savunmaktadır.

Davacı ticari defterlerine dayanarak alacak talep etmiştir. Bir gerçek veya tüzel kişinin kendi düzenlemiş olduğu belgeyi yine kendi lehine delil olarak kullanamaması bir usul kuralıdır. Zira kişi kendi lehine, başkası aleyhine delil oluşturma eğilimine girebilir.

Ancak, bir kişinin kendi düzenlemiş olduğu belgeye yine kendi lehine delil olarak dayanamayacağına ilişkin genel kurala bir istisna getirilmiş ve kanunda belirtilen şartlar altında ticari defterlerin sahibi lehine delil olacağı kabul edilmiştir.

Sahibi tarafından oluşturulan ticari defter kayıtları, uyuşmazlığın her iki tarafının defter tutma yükümlülüğüne tabi olması ve uyuşmazlık konusunun her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmasına ilişkin genel şartlar dışında, kanunda öngörülen ek şartların gerçekleşmesi halinde, sahibi lehine delil teşkil edebilir. Bu kuralın istisnası olan ticari defterlerle ispat HMK'nın 222/2-3. Maddesinde bazı sıkı şartlara bağlanmıştır.

HMK 222/2'de, ticari defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz, usulüne uygun şekilde tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulaması gerektiği hüküm altına alınmıştır. HMK 222/3.

Maddesinde ise, HMK 222/2'de öngörülen şartlara uygun şekilde tutulan ticari defter kayıtlarının, sahibi lehine delil olabilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defter kayıtlarının bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır ( Yargıtay 15. HD'nin 13/06/2017 tarih ve 2/16/2310 E.2017/2537 K sayılı ilamı).

Dosyaya kazandırılan 16/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda taraflara ait ticari defterlerin karşılaştırılması neticesinde de; dava dosyası ve tarafların ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde, Davacının ... İcra Dairesinin ... E. sayılı icra dosyası ile davalıdan olan 35,027,62 TL asıl alacağını, asıl alacağa işleyecek faizi ile birlikte talep ettiği, davacının 2021 yılı kayıtlarına göre BS formu ile beyan ettiği faturaları davalının hesabına borç kaydettiği, kayıtlarda yer alan beş adet faturanın toplamının 45.523,22 TL olduğu, kayıtlarda yer alan 10.495,60 TL tutarındaki davalı ödemesi bu tutardan mahsup edildiğinde, 21.09.2021 tarihi itibariyle davacının davalıdan bakiye 35.027,62 TL alacaklı gözüktüğü,

Davalının 2021 yılı kayıtlarına göre, davalının BA formu ile beyan ettiği davacı faturalarını davacının hesabına alacak kaydettiği, kayıtlarda yer alan beş adet faturanın toplamının 45.523,22 TL olduğu, kayıtlarda davacıya yapılan 10.495,60 TL tutarındaki 2 adet ödemenin davacıya borç kaydedildiği, ödenen tutarlar mahsup edildiğinde 20.09.2021 tarihi itibariyle davalının davacıya bakiye 35.027,62 TL borçlu gözüktüğü, nihai olarak tarafların kayıtlarının birbirini teyit ettiği, icra takip tarihi olan 08.11.2021 itibariyle davacının davalıdan 35.027,62 TL alacaklı olduğu

Tarafların BA/BS formalarının karşılaştırılması neticesinde; tarafların bu kayıtlarının da uyumlu olduğu, Yargıtay ...HD ... esas, ... karar sayılı kararında da belirtildiği üzere bu hususun fatura konusu malların teslimine karine teşkil ettiği, ve aksinin ispatlanamadığı anlaşılmıştır.

Davalı taraf ticari ilişkiyi ve teslimi kabul etmiş ancak malların ve yedek parça fiyatlarının yüksek olduğundan bahisle icra takibine itiraz ettiğini savunmuşsa da; basiretli bir tacirden beklenen hususun ticari hayatta mal alımı yapılırken piyasa araştırmasının sözleşme ilişkisinden veya teslimden önce yapılması olup, ürünleri teslim aldıktan sonra icra takibi aşamasında bu hususun belirtilmiştir. (İhtarname tarihi, icra takibi başlatıldıktan sonradır.)

Tüm bu açıklamalar, HMK 222 ve belirtilen Yargıtay kararı ışığında taraf defterleri ve vergi dairelerine sundukları beyanların uyumlu olması, davalının ticari ilişkiyi ve teslimi kabul etmesi de gözetilerek davanın kabulüne ve itirazın iptaline karar vermek gerekmiş, fatura alacağının likit olduğu gözetilerek icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza