Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/186 K.2022/1240

2-

VEKİLİ

3- 4-

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 17/02/2022

KARAR TARİHİ: 27/12/2022

K.YAZIM TARİHİ: 06/01/2023

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; dava dışı işçi ... tarafından Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile Belediye aleyhine dava açıldığı, davada dava dışı işçinin 2013-2018 yılları arasında belediyede ve taşeron şirketler nezdinde şoför olarak çalıştığının belirtildiği, ödenmeyen işçilik alacaklarının davalı belediye ile davalı şirketlerden tahsilinin talep edildiği, davanın kabulüne dair verilen kararın Ankara ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe konulması üzerine icra dosyasına dâvacı belediye tarafından 24.260,56 TL ödendiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38. maddesinde, davalı şirketlerin dava dışı personelin işçilik alacaklarından sorumlu olduğu hususunun düzenlendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ancak anlaşma sağlanamadığı beyan ederek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, dava dışı işçi ...'e ödenen 24.260,56 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ve 61183 sayılı Kanuna göre hesaplanacak faizi ile birlikte davalıların sorumluluk oranları belirlenmek suretiyle rücuen tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı Mahkeme Kararıyla Unvanı Terkin Edilen ... Şirketi vekili, ... Şirketi-... Şti. ortak girişimi ile davacı ... Belediye Başkanlığı arasında 01.01.2013-30.09.2014 tarihlerini kapsayanı ... | ihale kayıt numaralı sözleşmenin imzalandığı, ... Şirketi ile davacı ... Belediye Başkanlığı arasında 01.10.2014-30.09.2017 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı sözleşmenin imzalandığı, bu sözleşme kapsamında teminat mektubunun nakde çevrilerek iade edilmediği, davacı belediyenin 20.03.2018 tarihli yazısında teminat mektubun iadesinin mümkün olmadığının belirtildiği, 3.450,000,00-TL'lik teminat mektubunun nakde çevrilmesi hususunun davacı belediye başkanlığının oluruna sunulduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şti. vekili; ... Şirketi-... Şti. ortak girişimi ile davacı ...

Belediye Başkanlığı arasında 01.01.2013-30.09.2014 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı sözleşmenin imzalandığı, sözleşme döneminde davacı şirketin yükümlülüklerini eksiksiz ve zamanında ifa ettiği, teminat mektubunun sorunsuz olarak ortak girişim tarafından iâde alınarak işin tasfiye edildiği, hizmet alımı sözleşmesi kapsamında istihdam edilip kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde akitleri sona eren personellerin tüm tazminat ve ücretlerinin ödendiği, dava dışı işçinin ihaleyi yeni kazanan ...

Şirketi bünyesinde çalışmaya devam ettiğinden kendisine herhangi bir ödeme yapılmadığı, ... Şirketi ile davacı ...

Belediye Başkanlığı arasında 01.10.2014-30,09,2017 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı sözleşmenin imzalandığı, bu sözleşme kapsamında teminat mektuplarının iade edilmediği ve nakde çevrildiği, teminat mektubunun nakde çevrilmesi ve personellerin kıdem tazminatı ile yıllık izinlerinin hesaplanmasında süreler bakımından *adi ortalık” döneminin de dahil edildiği, davacı ... Belediye Başkanlığı tarafından ...

Şirketi'ne hitaben yazılan 20.03.2018 tarih ve ... sayılı yazıda teminat mektuplarının iade edilmesinig mümkün olmadığının bildirildiği ve 3.450.000,00 TL'lik teminat mektubunun nakde çevrildiği belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı şirketler tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER

Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası, Ankara Batı ... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyası, davalıların ticaret sicil kayıtları, SGK kayıtları, 28/11/2022 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen tazminatın taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsili istemine ilişkindir. Eldeki dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra, 17/02/2022 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır.

Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira. Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Bu durumda, davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur. Eldeki davada uyuşmazlık, davacı belediye bünyesinde yürütülen evsel atıkların toplanması, toplanan atıkların nakli, cadde ve sokak, meydan ve pazar yerlerinin insan ve makine marifetiyle süpürülmesi faaliyetlerinin davalılarca ihale yoluyla gerçekleştirilmesi sırasında dava dışı işçiye Belediye tarafından ödenen tazminatların davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi ile ... Hukuk Dairesinin benzer dosyalarla ilgili sözleşmeye konu işin taşıma hukuku kapsamında kaldığından mutlak ticari dava olması sebebiyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevine girdiğine dair emsal nitelikte kararları bulunmaktaysa da, Yargıtay ... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile benzer mahiyetteki bir davanın temyiz incelemesi neticesinde "...

Bu kapsamda Belediyenin asli işleminden olan temizlik işi ile ilgili taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalandığı ve uygulandığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar taraflar arasındaki sözleşmenin taşıma edimini içerdiği belirtilerek arabuluculuğa tabi olduğu yönünde karar verilmiş ise de taraflar arasındaki sözleşmede baskın olan edim Belediyenin asli işi olan temizlik ile ilgili hizmet alımı olduğu ve bu halde dava konusu uyuşmazlığın arabuluculuğa tabi olmadığı" şeklinde karar verildiği,

bu itibarla ihale ekindeki sözleşmede anılan birçok işten biri olan çöp toplama ve nakli işinin TTK'nın 850 vd. maddelerinde düzenlenen taşıma sözleşmesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, çöp nakil işinin, temizlik ve çöp toplama faaliyetinin devamı niteliğindeki hizmet işi olduğu kanaatiyle, davacının tacir olmadığı da gözetilerek, ihtilafın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerektiği, nitekim Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ...

Hukuk Dairesi ... Esas; ... Karar sayılı ilamında "... Bu itibarla anılan sözleşmelerin bundan sonraki uyuşmazlıklarda Yargıtay 6.HD.nin anılan kararı dikkate alınnarak hizmet sözleşmesi olarak nitelendirilmesi gerekmiştir.

Bu itibarla, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 01/07/2022 tarihli ve 1047 sayılı kararı ile belirlenen iş bölümüne göre, "6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ikinci kısmında (Özel Borç İlişkileri -Akdin Muhtelif Nev’ileri) yer alan ve diğer dairelerin görevine girmeyen sözleşmelerden kaynaklanan davalar sonucu verilen hüküm ve kararların (satış sözleşmesi:taşınır ve taşınmaz satışı, ödünç sözleşmeleri:ariyet (kullanım ödüncü) - karz-ödünç (tüketim ödüncü), ölünceye kadar bakma sözleşmesi, vedia (saklama) sözleşmesi, hizmet sözleşmesi, kefalet sözleşmesi, vekalet sözleşmesi)” istinaf incelemesinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (4).

Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiğinden, dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (4).

Hukuk Dairesine gönderilmesine.." şeklinde uyuşmazlığın dairenin görevine girmediğine dair karar verdiği, iş bu kapsamda temel uyuşmazlığın TTK'nın 850 vd maddelerinde düzenlenen taşıma sözleşmesi kapsamında değerlendirilemeyeceği ve görev hususunun davanın her aşamasında dikkate alınabileceği sonuç ve kanaatiyle göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan 6100 sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Ankara Batı Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı