Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/677 K.2022/809

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2022/677 Esas

KARAR NO : 2022/809

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

**** **** MEMURLARI :1-

2- 3-

VEKİLİ

DAVA

Kayıt Kabul

DAVA TARİHİ : 29/07/2016

KARAR TARİHİ: 27/09/2022

K. YAZIM TARİHİ: 10/10/2022

Mahkememizde görülmekte olan Kayıt Kabul davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;müvekkilinin müflis kooperatife 30.000 TL nakit ve 80.000 TL tutarında senet vermesi karşılığında doğrudan kendisine daire tapusu verileceği taahhüdü ile üye yapıldığını, 2009 yılında Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının müflis kooperatifte yaptığı inceleme üzerine düzenlemiş olduğu raporda peşin ödeme karşılığı ile üyelik yapılması işlemi hukuki görülmediğini, kooperatif tarafından müvekkilinin üyeliğinin sonlandırıldığını, müvekkilinin bu üyeliği 150.000 TL gibi bir bedel karşılığında kooperatif tarafından bir başkasına satıldığını,

tapusunun hemen devredildiğini, buna rağmen müvekkilden alınan nakit paralar ve senetler kendisine iade edilmediğini, müvekkilinden alınan senetlerin hukuka aykırı bir şekilde kooperatif tarafından ciro edilerek üçüncü şahıslar aracılığıyla icraya konularak tahsil edildiğini, müflis kooperatifin bugüne kadar müvekkilinin alacağını ödemediğini, müvekkilinin 8-10 yıl önce peşin olarak müflis kooperatife verdiği 110.000 TL nin tahsili amacı ile iflas masasına alacaklarını kaydettirmek için başvuruda bulunduklarını,

sıra kayıt taleplerinin iflas idaresi tarafından "... müflis kooperatifin son ... üyelerinden alman beyan ve belgelerin incelenmesi sonucunda, üyeliğe peşin ödemeli olarak alman bir kişinin üyeliğe alınma işleminin geçersizliğini ileri süremeyeceği, ...'ın üyelik bedelinin 85.600,00 TL olarak sabitlendiği ve senet alındığı anlaşılmış olup, kooperatiften iade edilen 15-000,00 Tl bedelli senetler dikkate alınarak alacak talebinin kısmen kabulüyle 70.600,00 TL alacağın sıra cetveline kaydına oy birliğiyle karar vermek gerekmiştir." şeklinde karar alındığını, müvekkilinin alacağı hususunda kooperatifin bütün defter ve belgeleri,

hesap kayıtları ile müvekkilinin verdiği senetler ve bu senetlerin müflis tarafından ciro edilerek açılan icra takipleri ve yapılan hacizler iflas idaresi tarafından incelenmeden son kooperatif yönetiminin beyan ve itirazı doğrultusunda verilen kararın hatalı olduğunu, kooperatifin son ... yapılan ödemelere ve alınan senetlere dair hiçbir itirazı bulunmadığını, müvekkilin uzun zaman önce yaptığı nakit ödeme ve müflise verdiği senetler sebebiyle haksız yere maruz kaldığı icra takip ve hacizler nedeniyle yaptığı ödemelerden kaynaklı uğradığı maddi zarar 110.000,00 TL üzerinde olduğunu,

müflis kooperatifin müvekkiline dairesini devir ve teslim etmediğini, müvekkilden aldığı peşin ödemeyi de geri iade etmediğini, aldığı senetleri tefeciler aracılığıyla icra takibine koyduğunu, müvekkili dolandırarak büyük bir zarara uğrattığını belirterek müvekkilinin talep edilen 110.000,00 TL alacağının tamamının kabulü ile iflas masasının alacaklarının tamamını ödemeye mahkum edilmesine, alacak miktar ve kalemleri gerçeği yansıtmayan ve masaya kaydedilen diğer alacaklıların terkinine ve bu suretle sıra cetvelinin yeniden düzenlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı temsilcisi cevap dilekçesinde özetle; müflis aleyhine hususları kabul etmediklerini beyan etmiştir.

DELİLLER

Ankara Batı İcra Müdürlüğünün ... İflas dosyası, 04/05/2017 tarihli bilirkişi raporu, müflis kooperatifin defter ve kayıtları ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişinin 04/05/2017 tarihli raporunda özetle; davacının ortaklık ilişkisinin 27/06/2011 tarihi itibariyle son bulduğu, toplam ödemesinin 141.400,00 TL olduğu, ortaklar ve yönetim kurulu karar defteri. incelenemeâiğjnden davacının yerine yeni bir ortak alınıp alınmadığını saptanamadığı,

2011 yılına ait genel kurul toplantısı yapılmadığı kanaati oluştuğu, dolayısıyla, olağan genel kurul toplantılarının, izleyen yılın ilk altı ayı içerisinde yapılması zorunlu olduğundan, 2011 yılı olağan genel kurulu en geç 30/06/2012 tarihine kadar yapılması gerektiği, bu tarih baz alındığında, 30/07/2012 tarihinde davacının alacağı muaccel hale geleceği, bu durumda, davacının istifasının iflas tarihi öncesine rastladığı,

dava dilekçesi ile talep edilen 110.000,00 TL tutarındaki alacaktan dönem genel giderlerinden hissesine düşen genel gider payının düşülmesi sonucunda, davacının kooperatiften alacağı miktarın 108.706,31TL olarak hesaplandığı, bu miktarın masaya kaydı gerektiği bildirilmiştir.

Mahkememizin 06/07/2017 tarih ... esas ... karar sayılı kararı ile özetle. Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile, 110.000 TL alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne, sair taleplerin reddine dair karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15/06/2022 tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile özetle.

"Mahkemece, davacının müflis kooperatife ödemesi davadaki talebinden fazla olduğu için davacı hissesine düşen genel gider payının düşülmemiş olması doğru ise de iflas masasınca davacının 110.000,00 TL'lik alacak başvurusunun 70.600,00 TL' si kabul edildiğinden davacının bu miktar yönünden masaya alacak başvurusunda bulunmasında hukuki yararı olmadığından bu yöne ilişkin taleple ilgili hukuki yarar yokluğundan dava şartı eksikliği nedeni ile HMK 114/1.h ve 115/2. uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken esas hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır." denmekle mahkememiz kararı kaldırılmış,

dosya yeni esasa kayıt edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

GEREKÇE

Dava, kooperatif ortaklığından çıkartıldığı anlaşılan davacının ödemiş olduğu aidatın masaya kayıt kabul istemidir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. Maddesi ile kooperatif üyeliğinden çıkan ya da çıkarılan ortağın hakları, ortaklıktan çıktığı veya çıkarıldığı yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Alacak, anılan bilançonun genel kurulda kabulünden itibaren bir ay içinde muaccel hale gelir.

Ortak ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ortaklıktan ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra payına düşen miktarı, kooperatifin temerrüde düştüğü tarihten itibaren faizi ile birlikte isteyebilir. Ayrıca, 1163 sayılı yasanın 17/2 maddesi uyarınca, çıkan yada çıkarılan ortağa yapılacak ödemeler, kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikte ise, genel kurulca üç yılı aşmamak üzere geciktirilebilir.

Kooperatif ana sözleşmesinin 15.maddesinde de ;" devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak ,bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir. Ancak ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın 21. Madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal geri verilir. Ayrılan ortaklar kooperatifin yedek akçeleri üzerinde bir hak iddia edemezler." hükmüne yer verilmiştir.

Dosya kapsamında kooperatif defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi tarafından incelemde yapılmış, usulüne uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporu, dosya kapsamındaki belgeler incelendiğinde;

Dosya kapsamında kooperatif defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi tarafından incelemede yapılmış, usulüne uygun olarak hazırlanan bilirkişi raporu, dosya kapsamındaki belgeler incelendiğinde; davacının iflas karından önce üyelikten istifa ederek ayrıldığı,

kooperatife toplam ödemesinin 141.400,00 TL olduğu anlaşılmış, bilirkişi raporunda her ne kadar talep edilen miktar üzerinden dönem genel giderlerinden hissesine düşen genel gider payının düşülmesi sonucunda, davacının kooperatiften alacağı miktarın 108.706,31TL olarak hesaplandığı belirtilmiş ise de bu tutarın davacın toplam ödemesi olan 141.400,00 TL düşülmesi gerektiği buna göre davacının 140.106,31 TL alcağının bulunduğu değerlendirilmekle,

iflas masasınca davacının 110.000,00 TL'lik alacak başvurusunun 70.600,00 TL' si kabul edildiğinden davacının bu miktar yönünden masaya alacak başvurusunda bulunmasında hukuki yararı olmadığından bu yöne ilişkin taleple ilgili hukuki yarar yokluğundan dava şartı eksikliği nedeni ile HMK 114/1.h ve 115/2. uyarınca davanın usulden reddine karar verildiği kalan 39.400,00 TL alacak yönünden ise kabulü ile iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · E-imzalıdır. E-imzalıdır.