Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/938 K.2023/919

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2022/938 Esas

KARAR NO : 2023/919

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

VEKİLİ

DAVALI : 3-

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/09/2022

KARAR TARİHİ: 14/09/2023

K. YAZIM TARİHİ: 22/09/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ;... plakalı araç sahibi olan müvekkilinin 31.12.2021 tarihli kazada uğramış olduğu kazada haksız fiil tazminatı için sigorta ve kasko şirketlerine başvuruda bulunulduğunu, sürücü ... idaresindeki ... plakalı araç ile 31.12.2021 günü, trafik ışığından dolayı duraklama halinde olan ... plakalı araca çarpması ile bu aracın da savrularak ön ilerisindeki ... plakalı araca çarpması ile bu aracında ön ilerisindeki ... plakalı araca bu aracında ön ilerindeki ... plakalı araca çarpması sonucu beş araçlı zincirleme yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini,

... plakalı araç sürücüsü ...’nın kusursuz, ... plakalı araç sürücüsü ...’ in kusurlu olduğunun trafik kazası tespit tutanağından ve Tramer sorgulamasından anlaşıldığını, ... plakalı aracın ... numaralı poliçe ile 26.08.2021- 26.08.2022 vadesi için ... sigorta Şirketi’ne kasko sigortalı bulunduğunu, müvekkiline ait araçta 123.936,13 TL hasar meydana geldiğini, kaza tarihi itibari ile ZMMS limiti 43.000,00 TL olması nedeniyle ve araçta meydana gelen hasar bedelinin iş bu teminatı doldurmuş olması nedeniyle davalı kasko şirketinde bulunan kasko poliçesinde yer alan İMM teminatına istinaden iş bu davayı ...

Sigorta A.ş'ye yönlendirdiklerini, kazada müvekkilinin aracında 60.000,00 TL değer kaybı gerçekleştiğini, aracın ikinci el piyasasında oluşan reel değer kaybının kazaya sebebiyet veren araç sürücüsünün , araç sahibinin ve kasko şirketinin zararı ödenmesi gerektiğini, müvekkiline ait araçta değer kaybı zararının tespiti amacıyla Sigorta Eksperinden faydalanıldığını, rapor için K.D.V dâhil 472,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, bu ücretin de davalılarca karşılanması gerektiğini, kazaya sebebiyet veren aracı sigortalayan davalı ...

Sigorta Şirketi'nin, araç sürücüsü ve maliki kaza tarihi olan 31.12.2021 tarihinden itibaren avans faizi ödemekle yükümlü olduğunu, şirketin yaptığı işin “ticari iş” olması hasebiyle avans faiz oranı ile ödeme yapması gerektiğini, tüm bu nedenlerle, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı alacağından şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı bedelinin ( belirsiz alacak davası olarak) kaza tarihi olan 31.12.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen ödenmesine,

fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...

Ltd.şti Ve ...'dan müşterek ve müteselsin alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri olarak 472,00 TL eksper ücretinin yine davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin yine davalılara müşterek ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile özetle; ıslah yolu ile arttırdıkları değer kaybı tazminatı bedeli 35.000,00 TL(davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline) ve araç mahrumiyet bedeli 14.000,00 TL (davalılar ... Ltd.şti Ve ... yönünden) taleplerinin fazlaya dair talep ve dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 49.000,00 TL olarak kabulünü ve ıslah ettikleri miktar üzerinden temerrüt tarihi olan 31.12.2021 tarihinden İtibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp müvekkile ödenmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; dava konusu kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 26.08.2021-2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no.lu KASKO Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, KTK md.97 gereği dava öncesi, Genel Şartlarda yer aldığı şekilde başvuru yapılmadığından dava şartı eksikliği nedeniyle esasa girilmeksizin davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, temerrüt süresinin delillerin (tamamlanmış olması halinde) tümünün müvekkili şirkete tebliği tarihinden itibaren 8 iş günü geçmesi ile başlayacağını, temerrüdün gerçekleşmediğini,

sigortalı araç sürücüsünün dava konusu olayda kusursuz olduğunu, davaya konu talebin zamanaşımına uğramış olup davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin ödeme yaparak sorumluluğunu yerine getirdiğini, davaya konu kaza sonucu müvekkili şirket tarafından, ...

A.Ş.'ye 02.08.2022 tarihinde 6.426,46 TL rücu ödemesi yapıldığını, davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini talep ettiklerini, kazanç kaybı talebinin poliçe teminatı dışında olduğunu, değer kaybının, ZMM poliçesinden talep edilmesi gerektiğini, davacı tarafın, dava konusu taleplerini ZMM poliçesinden tahsil etmiş ise davanın reddi gerektiğini, araç üzerinde mülkiyet değişikliği olması halinde değer kaybı talebinin teminat kapsamı dışında olup, müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmayacağını,

davacının talep etmiş olduğu çekici ücreti ve aracın onarımı süresince kullanılamamasından kaynaklanan “kullanım kaybı”, “ürün-verim kaybı” veya “kazanç kaybı” dolaylı zarar olarak kabul edildiğini, dolaylı zararların Sigorta Genel şartlarının A-3 “Teminat Dışında Kalan Haller” başlıklı maddesinin (m) fıkrası gereğince poliçe teminatı dışında sayıldığını, araç daha önce hasara uğradı ise bir araç birden fazla kez değer kaybına uğrayamayacağından değer kaybına yönelik taleplerin her halükarda reddi gerekeceğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte,

Müvekkili Şirketin Sorumluluğunun Trafik Poliçesindeki limitler ve sigortalıların kusuru ile sınırlı olduğunu, davaya konu olay haksız fiil niteliğinde olup ticari iş söz konusu olmadığından davacı yanın ticari faiz taleplerinin reddi gerektiğini, trafik poliçesinin ancak kaza neticesinde araçta meydana gelen doğrudan zararları teminat altına aldığını, davacı yanın çekici ücreti, ekspertiz ücreti gibi doğrudan araçta meydana gelen bir zarar olmayıp dolaylı zarar niteliğinde olduğunu, bu nedenle söz konusu taleplerin trafik poliçesi teminatından karşılanması mümkün olmayıp bu talepler yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

davacı tarafın belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar olmadığını, davanın dava şartı yokluğu sebebi ile reddi gerektiğini, tüm bu sebeplerle, usulden yetkisizlik nedeniyle; esasına girilmesi halinde ödeme yapılmış olması nedeniyle reddine, konu talebin teminat kapsamında olmaması nedeniyle, sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmaması, aksi halde haksız ve mesnetsiz davanın reddine ,mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Taş. Ltd.

Şti vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili firmanın yerleşim yeri Ankara Çankaya olduğundan diğer davalının ise yerleşim yeri Ankara Mamak olduğundan yetki itirazları olduğunu, davanın yetkisizlik kararı verilmesi ve davanın reddedilmesi gerektiğini, kazadaki kusur isnadına da itiraz ettiklerini, müvekkili firmaya ait araca kusur isnat edilmesinin mümkün olmadığını, ekspertiz ücretinin belirsiz alacak davası açıldığı için davaya davacı tarafından dahi esas alınmadığından faydasız olduğunun aşikar olduğunu, dolayısıyla müvekkilinden talebinin mümkün olmadığını,

avans faizi talep edilmesi ve faiz işletilmesine dair taleplerinde kabul edilemeyeceğini, müvekkilinin usulüne uygun temerrüte düşürülmediğini, araçta değer kaybı oluşmadığını zira geçmiş hasarları olduğunu, kazanç kaybının tespiti için davacının kazancına ilişkin ticari defterlerinin dosyaya sunulması gerektiğini, izah edilen nedenlerle davanın yetkili mahkemede açılmadığından dolayı yetkisizlik ile kapatılmasına, davanın reddi ile masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Sigorta poliçesi, hasar dosyası, araç trafik tescil kayıtları, tramer kayıtları, ... Sigorta A.Ş ve ... Sigorta AŞ yazı cevabı ve ekleri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi 06/04/2021 tarihli raporu ile özetle; davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın, meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 Sayılı KTK.'nun 47/b., 52/a., 56/c. ve 84/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu,

davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ... ile diğer sürücüler ..., ... ve ...'nun ise meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlalleri olmamakla kusursuz oldukları, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 35.000,00 TL, sigorta genel şartları hesaplama yöntemine göre ise 30.164 TL olacağı, davalılar sorumluluğunun ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesindeki %100 oranındaki kusurundan dolayı değer kaybının tamamı olmakla birlikte hangi değerin esas alınması gerektiği hususunun sayın mahkemenin değerlendirme ve takdirinde olacağı,

davacının tamir süresi ikame araç yoksunluk kaybının 14.000,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalı ... Taşımacılık İnş. ve San. Ltd. Şti. ile davalı ...'ın olacağı bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat (araç değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı) talebine ilişkindir.

Davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın, yönetimindeki ... plakalı araçla olay yeri kavşağa yaklaştığında, ön ilerisindeki trafik ışıklarının kırmızı yanmasıyla duruşa geçmiş olan davacıya ait ... plakalı aracı dikkate almaması, fren tedbirine başvurmada geç kalması,

hızını da yol ve trafik durumuna göre ayarlamaması ve dolayısıyla davacıya ait duran ... plakalı araca arka kısmından çarpmakla bu aracın da önündeki ... plakalı araca ve bu aracın da yine önündeki ... plakalı araca ve bu aracın da yine en öndeki ... plakalı araca çarpmasına neden olduğu kazanın oluşumunda dikkatsiz ve tedbirsizliğinden dolayı, Davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın, meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 Sayılı KTK.'nun 47/b., 52/a.,56/c. ve 84/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu,

Davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ise meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlalleri olmamakla kusursuz oldukları kanaatine varılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (Fikret Eren, Borçlar Hukuku, 9. Bası, s. 631 vd..

Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd). Bu kapsamda davacı, aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden ve davalı araç işleteni ... Şirketinden talepte bulunmuştur. Davalı araç sürücüsü ...'dan ise haksız fiil hükümleri kapsamında sorumluluğu cihetine gidilmiştir.

Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,bu ilkeye uygun hesaplama ile davacıya ait ...

Reel piyasa koşullarına göre değer kaybının 35.000,00 TL olduğu, 35.000,00 TL değer kaybı tazminatının sigorta şirketi yönünden 19/04/2022 tarihinden itibaren diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine(davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti dahilinde tutulmasına) karar verilmiştir.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından 14.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli tazminatının davalılar ... ve ... Şirketinden kaza tarihi olan 31/12/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı