Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1304 K.2024/655

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/1304

KARAR NO : 2024/655

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

TASFİYE MEMURU : 1-

2- 3-

VEKİLİ

DAVA

Üyeliğin Tespiti/Tescil/Yönetim Kurulu Kararı İptali

DAVA TARİHİ : 12/12/2023

KARAR TARİHİ : 12/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 10/07/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı kooperatif üyelerinden dava dışı ...’nun ortaklık payını bütün hak ve vecibeleriyle birlikte Ankara ...

Noterliği huzurunda düzenlenmiş bulunan ... tarihli ... yevmiye nolu kooperatif hisse devir sözleşmesi ile devraldığını, devir işleminin davalı kooperatife aynı tarihli ve ... sayılı noter ihtarnamesi ile 29.08.2023 tarihinde bildirildiğini, davalı kooperatifin ise 11.09.2023 tarihli cevabi ihtarname ile “yapılmak istenen hisse devrinin kooperatif menfaatlerine aykırı olduğunu, muvazaalı ve mal kaçırma maksatlı olduğunu, hisseyi devreden hakkında ortaklıktan çıkarma şartlarının da söz konusu olabileceğini,

kooperatif yönetim kurulunun 06.09.2023 tarihli ve ... sayılı kararı ile üyeliğe kabul talebini oybirliğiyle reddettiğini” bildirdiğini bu uygulamanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı kooperatifin üyelik şartları mevcut olan davacıyı üyeliğe kabul mecburiyeti bulunduğunu, devir edenle ilgili gerekçelerin yerinde olmadığını, savcılık soruşturmasının takipsizlikle sonuçlandığını belirterek davacının üyeliğinin 29.08.2023 tarihi itibariyle tespiti ile hisseye tahsisli dairenin davacı adına tescilini, kooperatif yönetim kurulunun 06.09.2023 tarihli ve ... sayılı kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

e-imza e-imza e-imza e-imza

CEVAP

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacıya üyeliğini devretmek isteyen İsmet Kasapoğlu’nun kooperatif eski yönetim kurulu üyesi olduğunu, üyesi olduğu yönetim kurulu tarafından ...

Tarım ve Hayvancılık Gıda İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile kooperatifi zararlandırıcı sözleşme ilişkilerine girildiğini, haksız kazanç elde ettiğini, hesap tetkik komisyonundan rapor alındığını, defter ve kayıtların usulüne uygun tutulmadığı gibi yeni yönetime de teslim edilmediğini, genel kurulca ibra edilmemesine,

hakkında suç duyurusunda bulunulmasına ve dava açılmasına karar verildiğini, eski yönetim kurulu üyelerinin kooperatife karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının ..., ..., ..., ..., ..., ... soruşturma nolu dosyalarında soruşturmaların devam ettiğini, kooperatifin TMK.m.2 uyarınca böyle bir devri engellemeye hakkı bulunduğuna dair emsal Yargıtay kararları olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, devir suretiyle edinilen kooperatif üyeliğinin tespiti, devir sebebiyle üyeliğe kabul talebinin reddine ilişkin yönetim kurulu kararının iptali ve hisseye tahsisli dairenin davacı adına tescili istemlerine ilişkindir.

1163 Sayılı Kanunun 14/2. maddesi uyarınca ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde yönetim kurulunun bu kişiyi ortaklığa kabul etmesinin zorunlu olduğu, yönetim kurulunun hisseyi devralan yeni ortağı kabul etmesi ile birlikte ortaklık ve devrin geçmişe etkili olarak yürürlüğe gireceği, ana sözleşmenin 17. maddesine göre de yönetim kurulunun ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamayacağı öngörülmüştür.

Geçerli bir devir sözleşmesinin doğal sonucu olarak eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer.

Ancak, eski yöneticiler hakkında devam eden bir sorumluluk davası nedeniyle genel kurulun, kooperatifin uğradığı zararı karşılamak amacıyla "hisselerin devredilmesini yasaklama" kararı alması yada böyle bir karar olmasa bile yönetim kurulunun; sorumluluk davası nedeniyle doğacak kooperatif alacaklarının korunması amacıyla haklarında sorumluluk davası bulunan eski yöneticilerin yaptıkları ortaklık devirlerini kabul etmeyerek, devralanların kooperatife ortak kaydedilme taleplerini reddetme imkanının mevcut olduğu kabul edilmektedir.

Bu hususla ilgili olarak bazı Yargıtay kararlarında; devir eden eski yönetim kurulu ve kooperatif ortağı olan hakkında, yöneticilik sıfatı nedeniyle kooperatifi zarara uğrattığı iddiasıyla hukuk ve ceza davalarının varlığının sabit olması halinde kooperatif lehine karar çıkması ihtimaline binaen davalı kooperatifin, bir önlem olarak, davacının payının devrini engelleme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiği belirtilmektedir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E. 2011/195 K. 2011/276 T. 13.9.2011 - Yargıtay 11.hukuk Dairesi E. 2008/224 K.2008/4986 T.27.04.2009)

Böyle bir durumda, davalı kooperatifin devri tescil etmemesinin haklı bir sebebi bulunduğu ve devrin muvazaalı ve kötü niyetli olması nedeniyle MK'nun 2'nci maddesi karşısında hukuken himaye göremeyeceği kabul edilmektedir.

Davacının davalı ile el ve işbirliği içinde bulunduğuna dair somut bir kanıt olmadığının takdiri ve yapılan devir sonucu davacının zaten devredenin kooperatife karşı yükümlülüklerinden müteselsilen sorumlu olması itibariyle kooperatifin devir nedeniyle bir zararı olmayacağı düşünülerek devrin kabulü gerektiği de değerlendirilebilecektir.

Mahkememizce davacının, kooperatifin üyesi olup olmadığının tespiti ile yönetim kurulu kararının yasa, ana sözleşme ve hukuka aykırı olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

e-imza e-imza e-imza e-imza

Bilirkişi tarafından sunulan rapora göre; devir eden eski yönetim kurulu ve kooperatif ortağı olan hakkında, yöneticilik sıfatı nedeniyle kooperatifi zarara uğrattığı iddiasıyla hukuk ve ceza davalarının varlığının sabit olması karşısında davalı kooperatifin, bir önlem olarak, davacının payının devrini engellemek adına devralanın kooperatife ortak kaydedilme talebinin reddi yönündeki kararının yerinde olup olmadığı ve sair hususlardaki hukuki durumun yorumu ve takdiri mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.

Gerçekten de; devri yapan ... hakkında her ne kadar ceza soruşturmaları olsa da, bu yönde henüz açılan bir ceza davası olmadığı gibi kesinleşen bir mahkeme kararı da yoktur. Davacı tarafın bedelini ödeyerek mülkiyetini kazandığı kooperatif hissesinin kaydının yapılmaması bu somut olgu karşısında hukuken yerinde değildir. Mülkiyet hakkının mutlaklığı ve kesinleşen bir mahkeme kararının olmadığı dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imza e-imza e-imza e-imza