Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/42 K.2023/809

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/42 Esas

KARAR NO : 2023/809

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti

DAVA TARİHİ : 13/01/2023

KARAR TARİHİ: 06/07/2023

K. YAZIM TARİHİ: 26/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... adlı kişiden 21/01/2022 tarihinde Ankara ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı “Kooperatif Hisse Devri Sözleşmesi” ile kooperatife ait ... numaralı ortaklık hakkını devraldığını ve kaoperatif yönetim kuruluna ortaklık kaydının yapılması için başvurduğunu, müvekkilinin devir talebinin kabul edilmeyerek maddi ve manevi zarara neden olunduğunu, son olarak 26/01/2022 tarihinde Ankara ...

Noterliğinin ... yevmiye sayılı ihtamamesi ile ihtarda bulunmasına rağmen olumsuz geri dönüş alındığını, müvekkilinin devraldığı kişinin kooperatife herhangi bir borcu bulunmadığını, ayrıca müvekkili ortak yapılmasa da payına düşen ödemeleri yaptığını, 21/05/2022 ve 2710712022 günlü ödemelerinin ... adına kayıtlara alındığını belirterek, kooperatif ortaklığının tespiti ile tescilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde yer alan iddialarının mesnetsiz olduğunu, davacının ... numaralı kooperatif hissesini ...'ın kardeşi ...'dan devraldığını, adı geçenin 15 kez kooperatif ortaklığına giriş çıkış yaptığının saptandığını, ...'ın hissesinin muvazaalı olması nedeniyle devrin gerçekleştirilemeyeceğinin davacıya belirtildiğini, 31/07/2022 günlü genel kurulda ...'ın ihraç edildiğini, kooperatifçe hisseyi 5.000,00 TL vererek geriye alma talebinde bulunulduğunu, ...'nın ... ile aralarında yaptıkları protokol gereği hisseyi 290.000,00 TL'ye aldığını ileri sürdüğünü belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davalı kooperatife ait ticaret sicil kayıtları, genel kurul toplantı tutanakları, 14/06/2023 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti talebine ilişkindir. Taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi ve kooperatif kayıtlarının incelenmesi amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiş ve 14/06/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyaya kazandırılarak hükme esas alınmıştır. İş bu rapora davalı tarafça itiraz edilmiş ise de, itiraz nedenlerinin mahkememiz hukuki takdir ve değerlendirmesi kapsamında kalması nedeniyle itirazın reddine karar verilmiştir.

Kooperalifler Kanunu'nun 8. maddesinde ortaklığa girme şartları belirtilmiştir. Buna göre, medeni hakları kullanma yeterliğine sahip gerçek kişilerin kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvurmak zorundadır. Kooperatif yönetim kurulu, ortak olmak için başvuruda bulunan kişilerin ana sözleşmede belirlenen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak zorundadır.

Kanun'un anılan maddesinde ortak olmak isteyenlerin bir yazı ile koaperatif yönetim kuruluna başvurmaları gerektiği belirtildiğinden bu başvurunun yönetim kurulunda görüşülerek bir karar bağlanması gerekliği açıktır. Yine KK'un 14. maddesinde de ortaklığın devredilebileceği ve yönetim kurulunun da ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde bu kişiyi ortaklığa kabul edeceği hüküm altına alınmıştır.

Kooperatif anasözleşmesinin 11. maddesinde de ortaklığa kabulün yönetim kurulu kararıyla gerçekleşeceği açıklanmıştır. Yine anasözleşmenin 17. maddesinde de ortaklığın yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebileceği, yönetim kurulunun da bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamayacağı, devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülüklerinin yeni ortağa geçeceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda belirtilen yasa ve anasözleşme maddeleri doğrultusunda kooperatife ortak olmak isteyenlerin kooperatife yazılı olarak müracaat etmeleri gerektiği ve ortaklığa kabulün de yönetim kurulunca karara bağlanacağı açıktır. Buna göre, geçerli bir devir işlemi ile bir ortaklık payını devralan kişinin ortaklığa kabulü hakkında yönetim kurulunun ortaklığa kabul kararı vermesi ile devralanın ortaklık hak ve yetkilerini kazandığının kabulü gerekir.

Geçerli bir devir için şüphesiz, öncelikle bu kişilerin kooperatifte devredilebilir bir ortaklık hakkına sahip olması gerekecektir. Zira, ortaklık payının devralındığı iddia edilen kişilerin kooperatifte devredilebilir bir payının bulunmaması halinde; yapıları işlemin, ortaklık devri olarak kabulü ve devralana bir ortaklık hakkı sağlaması mümkün olmayacaktır (Y. 11. HD E. 2005/8603; K. 2007/295, T. 16.1.2007).

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı incelendiğinde, davacının kooperatif hissesini devraldığı ...'ın kooperatifin ... sayılı ortağı olduğu, ortaklığının kooperatif yönetim kurulunun 26/03/2018 günlü ... sayılı kararı ile başladığı ve adına ... sayılı ... Kooperatifi Ortaklık Senedi'nin düzenlendiği, Yargıtayın yerleşik kararlarında; davacıya, davalı kooperatifçe ortaklık senedi verilmiş olması ve bu senedin yönetim kurulu üyelerince imzalanmış olması halinde, ortaklık sıfatının kazanıldığının kabulü gerekeceği anlaşıldığından mahkememizce ...'ın kooperatif ortağı olduğu kabul edilmiştir.

Davadışı ... ortaklığının devamı sırasında, Ankara ... Noterliğinin 21/01/2022 günlü ... yevmiye sayılı “Kooperatif Hisse Devri' sözleşmesi ile ... Kooperatifi'ndeki ... numaralı ortaklık hakkını 5.000,00 TL. bedelle davacı ...'ya devrettiği, devir işlemi gereğinin yerine getirilmesi için durumun Ankara ... Noterliğinin 26/01/2022 günlü ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile kooperatif yönetim kuruluna bildirildiği, KK'un 14. ve anasözleşmenin 17. maddesinde ortaklığın devredilebileceği ve yönetim kurulunun da ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde bu kişiyi ortaklığa kabul etmesi ve ortaklık kaydını yapması gerekmektedir.

Davacının ana sözleşmenin 10. maddesinde yazılı şartları taşıdığı anlaşıldığından, davacının da ortaklık sıfatını kazanması gerektiği sonuç kanaatine varılmıştır.

Davacının hissesini devraldığı ...'ın, birtakım yolsuz işlemler ve kayıtlar gerekçe gösterilerek, kooperatif ortaklığından çıkarılmasının, gerek gerekçesi itibariyle, gerekse uygulanan şekli prosedür kapsamında KK. ve anasözleşme hükümlerine aykırı düştüğü, nitekim ...'ın davacının ortaklığa hak kazandığı 26/01/2022 tarihinden sonra 29/04/2022 tarihinde ortaklıktan çıkarıldığı da dosya kapsamında sabittir. Bu haliyle devrin geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalar ışığında davacının ortaklık şartlarını ve niteliklerini taşıması ile usulüne uygun bir devrin söz konusu olması gözetilerek yukarıda ayrıntısıyla açıklandığı şekilde Kooperatifler Kanunu ve anasözleşmenin ilgili maddeleri gereğince davacının davadışı ...dan devraldığı hisseden kaynaklı davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imza e-imza