Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/8 K.2023/687

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2023/8 Esas

KARAR NO : 2023/687

HAKİM

KATİP

DAVACILAR : 1-

2- 3- 4-

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti ve Çıkma Payı Alacağı

DAVA TARİHİ : 23/12/2011

KARAR TARİHİ: 08/06/2023

K. YAZIM TARİHİ: 03/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti ve Çıkma Payı Alacağı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili; müvekkilleri ..., ... ve ...'in davalı kooperatifin ortağı olduklarını, davalı kooperatife ait taşınmazın itilaflı olması nedeniyle genel kurul kararına dayanılarak itilafların sona ermesine kadar iadat ödenmemesi gerektiği yönünde ortaklara yapılan açıklama üzerine müvekkillerince aidat ödemesinin durdurulduğunu, müvekkillerinden ...'ın ise kooperatiften ihraç edilmeden önce yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmış olduğunu, müvekkillerinden ..., ... ve ...'in davalı kooperatife varsa borçlarının bildirilmesi istemi ile keşide ettikleri ihtarnameye davalı kooperatif tarafından yanıt verilmediğini,

davacılar tarafından yapılan harici araştırmaya göre davalı kooperatifin yapılan gelen kurullara müvekkillerini çağırmadığı, usulsüz olarak hazirun cetvellerine isimlerinin yazılmadığı, davacıların yerine başka kişilerin isimlerinin yazıldığının belirlendiğini, davalı kooperatifin müvekkillerinin kooperatif ortaklığı konusunda çıkardığı muarazanın haksız olduğunu, müvekkillerine tebliğ edilmiş bir ihraç kararının bulunmadığını, dolayısıyla müvekkillerinin ortaklığının devam ettiğini, ...

İli, ...

İlçesi, ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazın kooperatif adına kayıtlı olduğunu ve alımında müvekkillerinin ödediği aidatlardan yararlanıldığını belirterek henüz davalı kooperatif üzerine kayıtlı olan taşınmazın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve müvekkilleri ..., ... ve ...'in davalı yapı kooperatifinin ortağı olup olmadığnın tespiti ile şayet davalı kooperatif tarafından çekilen bir kur'a var ise kur'anın ve varsa dava dışı kişiler adına yapılan tahsisin iptalini, ya da fazla konut bulunması halinde bu konutların davacılar adına tahsisini,

tüm bu talaplerin mümkün bulunmaması halinde davacıları konut verilmeyen ortak kabul edilerek Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik kararları doğrultusunda belirlenen hesap yöntemi gereğince davacıların her birine ödenmesi gereken tazminat tutarlarının belirlenerek, şimdilik davacılar ..., ... ve ... için 1.000,00'er TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı kooperatiften tahsiline ve davacı ...'a ödenmesi gereken 14.300,00TLtutarındaki huzur hakkının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacılar vekili 18/05/2015 tarihli dilekçesi ile davasını ıslah etmiş ve davacı ... için talebini 72.640,00 TL'ye, davacı ... için talebini 63.560,00 TL'ye ve davacı ... için talebini 90.800,00 TL'ye artırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili tarafından herhangi bir cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, katıldığı oturumlarda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Cevap dilekçesinin ıslahına ilişkin dilekçe ile, davacı ...ın talebinin zamanaşımına uğradığını, diğer davalıların ise uzun süre kooperatif faaliyetlerine katılmamak suretiyle ortaklık haklarından zımnen vazgeçmiş olduklarını ve bu davacıların da tazminat istemlerinin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

DELİLLER

Davalı kooperatifin ticaret sicil kaydı, ticari defter ve kayıtları, tüm genel kurul tutanakları ile bilanço örnekleri, mahkememizin 2012/109 esas sayılı dava dosyası, Ankara Batı SCM'sinin ... esas sayılı dosyası, mahallinde yapılan keşif, dava konusu taşınmazın tapu kaydı, 12/11/2012 tarihli bilirkişi kurulu raporu, 14/01/2013 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu, 06/05/2013 tarihli bilirkişi kurulu ikinci ek raporu, 15/11/2013 tarihli oluşturulan ikinci bilirkişi kurulundan alınan rapor, 06/02/2014 tarihli ikinci bilirkişi kurulundan alınan ek rapor,

davalı kooperatifin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde bulunan 2009-2010-2011 yıllarına ait genel kurul tutanakları ve ekleri, 29/01/2019 tarihli mali müşavir bilirkişi ek raporu, 19/12/2019 tarihli mali müşavir bilirkişi ek raporu, 15/05/2023 tarihli ek rapor ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, davacılardan ..., ... ve ...'in davalı kooperatife ortak olup olmadıklarının tespiti ile konut tahsisinin mümkün olmaması halinde tazminat ödenmesi, diğer davacı ...'ın ödenmediği belirtilen huzur hakkı ücretlerinin tahsili talebinden ibarettir.

Mahkememizin ilk bozması sonrası alınan bilirkişi asıl raporunda özetle; davacılar ..., ... ve ...'in davalı kooperatif ortağı oldukları, bu ortaklara konut tahsis edilmesinin mümkün bulunmadığı, kooperatifin tüm defter ve belgelerinin temin edilememesi nedeniyle mevcut belgelere ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden celp edilen tutanaklara göre hesap yapıldığı, davacılara tahsis edilebilecek emsal konutun dava tarihindeki güncel bedelinin 90.000,00TL olduğu,

dört blok halinde inşaa edilen dairelerin ortalama değerinin ise 110.000,00TL olduğunu, normal bir ortağın ödemesi gereken aidatlara göre yararlanma miktarı hesaplanarak davacıdan yapmış olduğu ödemeler de dikkate alınarak Yargıtay Bozma İlamında belirtilen formüle göre hesap yapılmış ve davacılardan ...'ın isteyebileceği tazminat tutarının 10.439,25 TL, ...'ın isteyebileceği tazminat tutarının 10.050,87 TL ve ...'in isteyebileceği tazminat tutarının 11.472,39 TL olduğu belirtilmiştir.

Davacılar vekilinin kooperatif bünyesindeki ortaklıklarla ilgili sahtecilik iddiaları ve ödemelerin kooperatife yapılmadığı yönündeki iddiaları kapsamında, ödemelere dair makbuzların sunumu yönünden davalı vekiline süre verilmiş ve davalı vekili tarafından 12/03/2019 tarihli dilekçe ile yedi cilt makbuz örneği ibraz edilmiştir, davacı vekilinin itirazlarına konu ettiği belgeler ile davalı vekili tarafından sunulan makbuzlar kapsamında da inceleme yapılması için mali müşavir bilirkişiden ek rapor alınmıştır.

Ek raporda; tüm raporlarda açıklandığı üzere kooperatifin kuruluş ve dava tarihi arasındaki defter ve kayıtlarına ulaşılamadığı, dosyaya sunulan tablo ve belgelerin yeterli açıklıkta olmaması ve eksik olması nedeniyle net bir tespitin yapılamayacağı, genel kurul kararları kapsamında ancak ortakların ödemesi gereken miktarın hesaplanabileceği ve buna göre daha önce asıl raporda zaten hesap yapılmış olduğu belirtilerek asıl rapordaki görüşler tekrar edilmiştir.

Davacılar vekili tarafından ek rapora itiraz edilmiş ise de; davacılar vekilinin itirazları ek raporda değerlendirildiğinden ve bu itirazlar Yargıtay bozma ilamına karşı karar düzeltme istemine de konu edilip Yargıtay ...Hukuk Dairesince incelenerek reddedildiğinden tekrar inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Mahkememizce bozma öncesi yapılan yargılama neticesinde, davalı kooperatif aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair verilen 06/02/2020 tarihli karar,Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 25/04/2022 tarih 2021/1964E.-2022/2396 K. sayılı ilamı ile özetle.

"Somut olayda bozma ilamına uyularak dairemizin yerleşik uygulamalarında belirtilen formüle göre hesaplama yapılmış, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacılar ..., ..., ...’in ödemelerinin güncel değerinden daha düşük bir bedel hesabı yapıldığı görülmüştür. Bu husus dairemiz kararlarına uygun değildir.

Bu durumda mahkemece, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 1. maddesinde belirtildiği üzere kooperatiflerin, ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla kurulan ortaklıklar olduğu, ortak gayelerini gerçekleştirmek isteyen üyelerin sahip olduğu ve üyeleri tarafından işletilen, merkezine insanı yerleştiren girişimler olduğu, bu nedenlerle kar ve zarar amacı gütmedikleri göz önünde bulundurularak,

davacıların ödemelerin güncel değerlerinin tazminine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır." denilmekle bozulmuştur.

Bozma ilamına yönelik olarak taraf vekillerinin karar düzeltme istemi ise, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 26/12/2022 tarih 2012/4253 E.-2022/6085 K sayılı ilamı ile reddedilmiştir. Mahkememizce bozma ilamına uyularak ek rapor alınmıştır. Bilirkişinin 15/05/2023 tarihli raporunda özetle; davacılardan ...'ın isteyebileceği tazminat tutarının 14.983,34 TL, ...'ın isteyebileceği tazminat tutarının 14.425,90TL ve ...'in isteyebileceği tazminat tutarının 16.466,18 TL olduğu bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamına, toplanan delillere, bozma ve karar düzeltme ilamlarına göre.

Denetime elverişli hükme esas alınan bilirkişi raporu ile yapılan hesaplama hükme esas alınarak davacılar ..., ... ve ...'ın davalı kooperatifin ortağı oldukları, ortaklıklarına bağlı olarak kendilerine daire tahsisinin mümkün bulunmadığı sabit olup, Yargıtay bozma ilamında belirlenen formüle göre yapılan hesap gereği ödenen aidatların iadesinin mümkün bulunduğu, ...'ın 131,40 TL. tutarındaki ödemesinin dava tarihi olan Aralık 2011 tarihi İtibariyle güncel değerinin 14.983,34 TL.

Olduğu, ...'ın 126,40 TL. tutarındaki ödemesinin dava tarihi olan Aralık 2011 tarihi İtibariyle güncel değerinin 14.425,90 TL. olduğu, ...'in 166,40 TL. tutarındaki ödemesinin dava tarihi olan Aralık 2011 tarihi İtibariyle güncel değerinin 16.466,18 TL. Olduğu anlaşılmıştır.

Davacı ...'ın 14.983,34 TL, davacı ...'ın 14.425,90 TL ve davacı ...'in 16.466,18 TL tazminat talep edebileceği, ödedikleri tüm ödentilerin iadesi taleplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, hesaplanan miktarların davalı kooperatiften tahsili ile diğer davalı ... yönünden verilen 07/07/2015 tarihli karar bozmaya konu edilmeyip kesinleştiğinden bu davacıya yönelik tekrar hüküm kurulmasına yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim · e-imzalı e-imzalı