Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/282 K.2025/628

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2024/282 Esas

KARAR NO : 2025/628

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 18/07/2020

KARAR TARİHİ: 10/06/2025

K. YAZIM TARİHİ: 02/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

23.12.2014 tarihinde sürücü ...ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, yaya müvekkiline çarpması neticesinde trafik kazasının meydana geldiğini ve müvekkilinin ağır yaralanmasına sebebiyet verdiğini, kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin ise herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin esnaf olup, dış cephe ısı yalıtım işi yaptığını, aylık gelirinin yaklaşık 8.000,00-9.000,00-TL civarında olduğunu, müvekkilinin maddi zararlarının tazmini için davalı sigorta şirketine 24.01.2020 tarihinde ihbarda bulunulduğunu, ancak davalı sigorta şirketinden olumsuz cevap alındığını beyan ederek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 100,00-TL. geçici iş göremezlik tazminatının, 100,00-TL. sürekli iş göremezlik tazminatının ve 100.00-TL. bakıcı giderinin, temerrüt tarihi olan 24.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili mahkememize sunduğu 03/08/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; 100,00 TL olan geçici iş göremezlik tazminatı taleplerini 12.469,48 TL'ye, 100,00 TL olan sürekli iş göremezlik tazminatı taleplerini 166.698,59 TL'ye, 100,00 TL olan bakıcı giderine ilişkin tazminat taleplerini 1.786,50 TL ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazanın çift taraflı trafik kazası olup, öncelikle kusur oranlarının belirlenmesini talep ettiklerini, davacı tarafından alınan sağlık kurulu raporunda davacının maluliyetinin bulunmadığının tespit edildiğini, bu sebeple davacının sürekli iş göremezlik zararı bulunmamakla talebin reddi gerektiğini, geçici iş göremezlik ve aynı döneme tabi geçici bakıcı tazminatı talepleri nedeniyle müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının ücret iddiasına ilişkin herhangi bir evrak sunulmadığını, bu nedenle davacı serbest çalışıyor ise vergi kayıtlarının, sigortalı çalışması var ise çalıştığı işyerinden bordrolarının getirtilerek gelirinin belirlenmesi gerektiğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... ... CBS nin ... / ...soruşturma sayılı dosyası, sigorta poliçesi, hasar dosyası, trafik kazası tespit tutanağı, SGK kayıtları, davacının ekonomik ve sosyal durum araştırma raporu, tedavi belgeleri, ... Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 25/11/2020 tarihli ve 07/07/2021 tarihli maluliyet raporları, ... ATK Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen 15/01/2021 tarihli kusur raporu, 28/04/2021 tarihli tazminat raporu ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik ve bakıcı giderinden oluşan maddi tazminat talebine ilişkindir.

Mahkememizin ... esasına kayden yapılan yargılama sonucunda, Mahkememizin 07/10/2021 tarih ... esas ... karar sayılı ilamı ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verildiği, kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM 26. Hukuk Dairesinin 25/01/2024 tarih 2021/2451 esas 2024/82 karar sayılı ilamı ile "...Davalı sigorta şirketi zarar görenin gerçek zararından sorumludur.

Davacı vekili dava dilekçesinde davacının esnaf olduğunu dış cephe ısı yalıtım işi yaptığını aylık gelirin 8. 000 TL -9.000 TL olduğunu belirtmiş; davacının 02.03.2014 tarihli hazırlık ifadesinde inşaatçı olduğu aylık gelirinin 2.000 TL olduğu belirtilmiş, 18.08.2020 tarihli sosyal ve ekonomik durum araştırmasında davacının ilkokul mezunu, evli, 3 çocuklu, inşaat işçisi aylık gelirin 4.000 TL -5.000 TL olduğu belirtilmiştir.

SGK kayıtlarında davacının 2007 yılı 4 ayından 14.11.2014 tarihine kadar 5510 sayılı Yasanın 4/a ( SSK ) kapsamında sigortalı çalışmasının bulunduğu, kaza tarihi itibarıyla sigortalı çalışmasının bulunmadığı, 09.02.2016 tarihinde itibaren 4/b ( Bağ-Kur ) kapsamında sigortalı çalışmasına devam ettiği davacı adına SGK'ya bildirilen dönemsel brüt ücretlerinin asgari ücret seviyesinde olduğu ...

Vergi Dairesi Müdürlüğünün 02.11.2020 tarihli yazısından davacının 09.02.2016 tarihinde ticari faaliyetine başladığı, faaliyetinin devam ettiği, istenilen dönemlere ilişkin gelir durumunun tespit edilemediği yargılama sırasında dinlenen tanıkların davacının inşaat sektöründe çalıştığını beyan ettikleri anlaşılmıştır.

Hükme esas alınan 28.04.2021 tarihli aktüer bilirkişi raporunda davacı tarafça sunulan TÜİK Kazanç Bilgisi Sorgulama Raporunda; « inşaat ve ilgili işlerde çalışan sanatkarlar - kodunda ücretli çalışanların 2014 Kasım ayı aylık ortalama brüt ücretinin 1.612,00-TL. olduğu belirtilmiş olup, asgari ücretin (1.612,00-TL. /1.134,00-TL. — 1.4215 katı) olduğu gerekçesiyle davacının kaza tarihinde inşaat işlerinde çalıştığı anlaşılmakta olup, maddi tazminat hesabında,

asgari ücret (evli 3 çocuklu ...) ve emsal ücret asgari ücretin 1.4215 katı esas alınarak alternatifli hesaplama yapıldığı asgari ücret esas alındığında davacının %9,2 maluliyet oranı 9 ay iyileşme süresi 45 gün bakıcı gideri karşılığı sürekli işgöremezlik zararının 133.967,22 TL, geçici işgöremezlik zararının 9.155,74 TL, bakıcı giderinin 1.786,50 TL, emsal ücret esas alındığında sürekli işgöremezlik zararının 166.698,59 TL, geçici işgöremezlik zararının 12.469,48 TL, bakıcı giderinin 1.786,50 TL olduğu belirlenmiş,

davalı vekili maluliyet oranına itiraz ederek kabul anlamına gelmemek üzere sürekli işgöremezlik talebi yönünden asgari ücreti üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasını, davacı vekili de emsal ücret üzerinden yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasını talep etmiş mahkemece asgari ücret üzerinden yapılan hesaplama hükme esas alınmıştır. SGK'ca davacının 2007 yılı 4 ayından 14.11.2014 tarihine kadar 5510 sayılı Yasanın 4/a ( SSK ) kapsamında.

09.02.2016 tarihinde itibaren 4/b ( Bağ-Kur ) kapsamında hizmet dökümünün gönderildiği, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 02.11.2020 tarihli yazısından da davacının 09.02.2016 tarihinde ticari faaliyetine başladığı, faaliyetinin devam ettiği, istenilen dönemlere ilişkin gelir durumunun tespit edilemediği bildirilmiştir.

Bu durumda mahkemece öncelikle davacının yaptığı işin belirlenmesi; yaptığı işe göre de gelirinin tespiti amacıyla davacıya ispat imkanı verilerek, SGK‘na kayıtlı olduğu döneme ait maaş bordrolarının (kazadan önceki üç aylık ) getirtilmesi, ... tarihinde ticari faaliyete başlamış olması nedeniyle davacının işyerinin bulunduğu belediyeden işyeri kayıtları, bağlı bulunduğu vergi dairesinden vergi kayıtları, oda veya meslek kuruluşuna kayıtlı olması halinde ilgili oda ve meslek kuruluşundan kayıtlarının istenerek davacının hesaplamaya esas alınacak gerçek gelirinin belirlenmesi,

davacının mesleğinin ve yaptığı işin belirlenmesi halinde işletmesine ilişkin bilgiler, çalışan işçi sayısı, işletme defteri ve vergi kayıtları toplanarak, yapılan işten sağlanan bir gelirin bulunması halinde bu gelirin elde edilmesinde kişinin bedensel ve yönetsel katkısı belirlenip, kişinin yerine başkasının çalıştırılması olanağı göz önüne alınarak ona yapılacak ya da yapılması gereken temel ücret esas alınarak bu miktar üzerinden çalışma gücü zararının hesaplanması amacıyla yeni aktüerya bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1.a.6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına..." karar verilmiş, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

BAM ilamı doğrultusunda ilgili vergi dairesinden davacının ticari faaliyeti ile ilgili vergi kayıtları ve gelir beyannameleri celp edilmiş, yine BAM ilamı doğrultusunda ilgili meslek odalarından emsal ücret araştırması yapılarak cevabi yazılar dosya arasına alınmıştır.

Davaya konu trafik kazasındaki kusur durumunun tespiti bakımından Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 15/01/2021 tarihli raporda; Sürücü ...'ın %100(Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ... ...'ın kusurunun bulunmadığı bildirilmiştir.

Kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik hükümleri çerçevesinde, davacının maluliyetinin tespiti bakımından ... Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından alınan 07/07/2021 tarihli raporlarda özetle; Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'ne göre (22.maddesi dikkate alındığında) Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği ve ekindeki cetveller dikkate alınarak, davacının 23/12/2014 tarihli yaralanması nedeniyle çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının %9,2 olduğu, sürekli olduğu ve sekel halini aldığı, kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 45 gün olduğu, tabbi iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği bildirilmiştir.

Dosya arasına celp edilen bilgi ve belgelerde gözetilerek yeniden hesaplama yapılmak üzere dosya farklı bir aktüerya uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, düzenlenen 25/03/2025 tarihli raporda özetle; "...Mahkemenin ara kararı doğrultusunda, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin 25.01.2024 tarih E. 2021/2451, K. 2024/82 sayılı kararı ile celp edilen belgeler göz önünde bulundurularak değerlendirme yapılmış, 23.12.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu % 9,2 oranında malul olan ve kusursuz olduğu tespit edilen ... doğumlu davacı ... ... için.

9.155,74 TL geçici tam işgücü kaybı, 896.450,83 TL sürekli kısmi iş gücü kaybı yönünden maddi tazminat ile, 1.786,50 TL bakıcı gideri hesaplanmıştır. Kazaya sebep olan ... plakalı kamyonet davalı ...ye 26.06.2014 — 26.06.2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... no'lu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesiyle sigortalıdır.

Poliçe kaza tarihi itibariyle sakatlanma halinde kişi başına azami 268.000,00 TL, tedavi gideri olarak da azami 268.000,00 TL teminat sağlamaktadır..." şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Dosya kapsamında verilen BAM kararı uyarınca ilgili davacının gerçek gelirinin hesaplanması için ilgili yerlere müzekkere yazılmış ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler dikkate alınmıştır. Bu kapsamda;

Davacı vekili dava dilekçesi ile 14.03.2024 tarihli beyan dilekçesinde; müvekkili .../”ın kaza tarihinde esnaf olduğunu, dış cephe ısı yalıtım işi yaptığını, aylık gelirinin 8.000,00 TL - 9.000,00 TL civarında olduğunu belirtmiş, TÜİK Kazanç Bilgisi Sorgulama Raporunu dosyaya sunmuştur.

Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan TÜİK Kazanç Bilgisi Sorgulama Raporunda; inşaat ve ilgili işlerde çalışan sanatkarların ... yılı Kasım ayı ortalama brüt gelirlerinin 1.612,00 TL olduğu belirtilmiştir.

... İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenen 20.07.2020 tarihli araştırma tutanağında; davacı ...'ın inşaat işçisi olduğu, aylık 4.000,00 TL — 5.000,00 TL civarında gelir elde ettiği ifade edilmiştir.

BAM kaldırma kararı doğrultusunda, davacının yaptığı işin ve elde ettiği gelirinin tespiti için .. İşçi Sendikaları Konfederasyonuna, Demir- Yol İş Sendikasına, ... Sendikasına, ... Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına, ... Vergi Dairesine, ... ... Belediye Başkanlığına,...ti'ne müzekkere yazılmıştır.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarihli yazısı ekinde; inşaat ve tesisat birim fiyatlarına esas işçilik saat ücretlerinin yer aldığı 2014 yılına ait işçilik rayiç listesi dosyaya sunulmuş, “dış cephe ustası ve esnaf” unvanlarına ilişkin herhangi bir belirleme bulunmadığına işaret edilmiştir.

... Sendikasının 29.04.2024 tarihli yazısında, belirtilen hususlarla ilgili olarak ... Sendikasından bilgi alınabileceğine işaret edilmiştir.

... Sendikasının 02.08.2024 tarihli yazısında; emsal ücretlerin bağıtladıkları toplu iş sözleşmelerinde belirlenen pozisyonlara göre verildiği, toplu iş sözleşmelerinde mahkemece istenilen pozisyonun bulunmadığı belirtilmiştir.

... Belediye Başkanlığının 13.05.2024 tarihli yazısında; ... adına İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmediği, herhangi bir kaydının da bulunmadığı ifade edilmiştir.

Mahkemece ...'ne müzekkere yazılarak davacının 2014 yılı Eylül — Aralık tarihleri arasındaki maaş bordrolarının gönderilmesi istenilmiş ise de müzekkere iade edilmiş, davacı vekili 16.07.2024 tarihli celsede şirketin güncel adresini bilmediklerini, aktif olmama ihtimalinin de bulunduğunu beyan etmiştir.

Davacı vekili 20.05.2024 tarihli dilekçesinde; müvekkilinin ticari faaliyete başladığı dönemde herhangi bir oda veya meslek kuruluşuna kaydının bulunmadığını belirtmiştir.

... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 10.05.2024 tarihli yazında...ın Dairelerindeki kaydını 22.01.2022 tarihinde kapattığı belirtilmiş, 2016 — 2022 dönemine ait gelir vergisi beyanları dosyaya sunulmuştur.

Dosya içerisinde yer alan vergi beyannameleri incelendiğinde; davacı ... ...'ın 09.02.2016 tarihinden 22.01.2022 tarihine kadar ... faaliyet kodu ile “...” alanında faaliyet gösterdiği, 2016 yılında zarar ettiği, 2017 yılında 875,45 TL kar elde ettiği, 2018 yılında 918,36 TL zarar ettiği, 2019 yılında 284,29 TL kar elde ettiği, 2020 yılında 2.593,52 TL zarar ettiği, 2021 yılında 17.017,04 TL zarar ettiği, 2022 yılında ise 1.300,00 TL kar elde ettiği görülmüştür.

Vergi kayıtlarından şirketin faaliyet gösterdiği 09.02.2016 tarihinden 22.01.2022 tarihine kadar olan dönemde genel olarak zarar ettiği, kar elde ettiği yıllarda ise elde edilen karın asgari ücretin çok altında olduğu görülmüştür.

Davacıya ait Sigortalı Hizmet Dökümü incelendiğinde; davacı ... ...'ın 2016 yılına kadar sıvacı, inşaat kalfası, beden işçisi, işletme inşaat bakım onarımcısı olarak 4/a kapsamında sigortalı olarak çalıştığı, 2016 yılında sonra ise diğer inşaat işleri alanında 4/b kapsamında serbest olarak faaliyet gösterdiği, bu dönemin tamamında primlerinin asgari ücret düzeyinde yatırıldığı görülmüştür.

Dosya içerisinde davacı ... ...'ın dış cephe ısı yalıtım alanında usta, kalfa olduğunu veya bu konuda uzmanlığının bulunduğunu gösterir herhangi bir mesleki belgesi bulunmamaktadır. Faaliyet alanına ilişkin herhangi bir oda veya meslek kuruluşu kaydı da yoktur. Vergi kayıtları da dahil olmak üzere davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğini gösterir herhangi bir belge bulunmamaktadır. Davacı vekili de kaza tarihinden itibaren geçen süre içerisinde müvekkilinin meslek ustası yada esnaf olarak asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiği gösterir somut bir delil dosyaya sunmamıştır. Açıklanan sebeple sigortalı hizmet dökümü göz önünde bulundurulmuş, asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılmıştır.

Mahkememizce iddia, savunma, benimsenen kusur durumuna ilişkin 15/01/2021 tarihli, davacının iş göremezlik durumuna ilişkin 25/11/2020 ve 07/07/2021 tarihli, tazminat hesabına ilişkin 25/03/2025 tarihli rapor ve hastane ve yol giderlerine ilişkin 28/04/2021 tarihli rapor ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiştir:

23/12/2014 tarihinde dava dışı araç sürücüsü... sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyonet ile ... Caddesini takiben seyir halinde iken kaza mahalli kavşağa geldiğinde sağa dönüşe geçtiği esnada kamyonetinin sağ ön kısımlarıyla, ....

Sokak başından karşıdan karşıya geçmekte olan davacı yaya ... ...'a çarpması iş bu davaya konu yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü dava dışı sürücü... idaresindeki kamyonet ile gündüz vakti meskun mahal içinde seyir halinde iken olay mahalli kavşağa gelip sola dönüşe geçtiği esnada yolun solundan karşıdan karşıya geçmek için yola girip belirli bir mesafe kateden yayaya ilk geçiş hakkını bırakması ve ardından seyrini sürdürmesi gerekirken bu hususlara riayet etmemiş olup karşıdan karşıya geçmek için yola girmiş olan yayaya etkin tedbir almadan çarpması ile meydana gelen kazada tamamen

(%100) kusurlu olduğu, davacı yaya ...'in oluşa etken hatalı tutum ve davranışı olmadığı, ve kusurunun bulunmadığı, ... plaka sayılı aracın 26/06/2014-26/06/2015 devresi içinde davalı. nezdinde ... poliçesiyle sigortalı olduğu, davacının yaralanması sonucu özür oranının % 9,2 olduğu, erişkin olması halinde 9 ay süre ile iş göremezlik halinde kalacağı, bakıcı ihtiyacının 45 gün olduğu, davacının kaza tarihinde inşaat işçisi olarak çalıştığı, davacı adına kayıtlı SGK kayıtlarında aldığı ücretin brüt asgari ücret olduğu, yukarıda açıklanan gerekçelere göre esas alınan geçici iş göremezlik tazminatının 9.155,74 TL olduğu,

sürekli iş göremezlik nedeni ile oluşan maddi zararının yine yukarıda açıklanan gerekçeler gereği resmi kayıtlar baz alındığında 166.698,59 TL olduğu, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan bakıcı giderinin 1786,50 TL olduğu, davacı için hesaplanan geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderinden sigortacı sıfatını haiz tüm davalı sigorta şirketinin 6098 sayılı TBK'nun 49/1, 2918 Sayılı KTK'nun 85/1, 91 ve ZMSS Genel Şartları A.3 maddeleri gereğince sorumlu olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, davacının açtığı maddi tazminat talepli davanın ıslah dilekçesi gözetilerek kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Hüküm altına alınan maddi tazminata, davalı sigorta şirketi bakımından temerrüde düştüğü 31/03/2020 tarihinden itibaren yasal faiz (dava ve ıslah dilekçesinde yasal faiz talep edildiğinden) işletilmesine karar verilmiştir.

Katip Hakim · e-imza e-imza