Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/81 K.2024/569

Ankara Batı

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO

2024/81 Esas

KARAR NO

2024/569 Karar

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : HASIMSIZ. -

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 15/01/2024

KARAR TARİHİ: 28/05/2024

K. YAZIM TARİHİ: 03/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle ; ...'da çıkan ... Gazetesinin sahibi olduğunu, 2019 yılından beri gazete çıkardığını, 19/10/2022 yılında hapse girdiğini hapiste olduğu 5 ay boyunca gazetenin çıkmadığını, annesi ile birlikte yaşadığını, kendisi hapiste iken okuma ve yazma bilmeyen annesinin gazete çıkarma ile ilgili olan yevmiye, envanter, kebir defterlerini ve diğer evrakları işe yaramaz diye çöpe attığını, ... Vergi Dairesinin kendisinden defterleri ibraz etmesini istediğini ancak ibraz edemediğini beyanla; ticari defterlerinin bu şekilde kaybolduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 28/05/2024 tarihli duruşmada 2019 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin zayi olduğunun tespitini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLER

Ticaret sicil kayıtları, vergi dairesi kayıtları, tanık anlatımı ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtların (ortaklık pay defteri) zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir (TTK m. 82/5,7).

Dava dilekçesi, ticaret sicil kayıtları, vergi dairesi kayıtları dosyaya celp edilmiştir.

Bilindiği ve 6102 sayılı TTK'nın 82/7'inci fıkrasında belirtildiği üzere "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Davanın TTK nın 82/5 maddesi uyarınca 30 günlük yasal süresi içinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay 11. H.D'nin yerleşmiş içtihatlarında belirtildiği üzere 6102 sayılı TTK 82/7. maddesinde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmamıştır. Diğer bir deyişle; maddede geçen "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi" denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceği anlatılmaktadır. Bu meyanda, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamı içindedir. (Yargıtay 11. HD'nin 2016/6084E, 2018/155 K).

Yargıtay 11. H.D'nin bazı kararlarında ticari defter ve belgelerin muhasebeci uhdesindeyken kaybedilmesi halini TTK'nın 82/7. maddesi kapsamında kabul edilmezken 04.12.2014 tarih 2014/12017E, 2014/19005K ve 04.10.2007 tarih 2006/9662E, 2007/12449K sayılı kararlarında muhasebeci tarafından ticari defterlerin kaybedilmesi bu kapsamda değerlendirilmiştir.

Ancak, hangi olaya dayandırılırsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkca aykırı düşmemesi gerekir.Davacı iddialarına ilişkin toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; tanık anlatımları gözetilerek niza konusu edilen davacı şirkete ait 2019 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin davacının ceza evine girmesi sonucu annesi tarafından sehven çöpe atıldığı, bir başka ifadeyle ziyaa uğradığı anlaşılmıştır.

Bahsi geçen 2019 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler kapsamında olduğu ve zayi olması halinde TTK'un 82/7. maddesine dayanarak belge istenebileceğinin kabulü ile aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KABULÜNE

1-2019 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterinin zayi olduğunun tespitine,

2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 427,60TL karar ve ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize sunulacak, yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye ibraz edilecek bir dilekçeyle başvuru yapılmak suretiyle, Ankara Bölge Adliye Mahkemeleri ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/05/2024

Katip Hakim · e-imza e-imza