Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/465 K.2020/583

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ... şirketi ile ...-... tarihleri arasında sigortalı ... A.Ş. ile sigorta ettiren ...

A.Ş. arasında Finansal kiralama sözleşmesi ile kiralanan malların sigortalandığını ... tarihinde sigortalı malların bulunduğu ... bulunan ... ünvanlı ... fabrikasında patlama sonucu sigortalanan mallarda zarar meydana geldiğini, kaza ile ilgili bilirkişi incelemesi yaptırıldığını, kazanın buhar kazanı imalatında yapılan kaynak hatasından maydana geldiğinin tespit edildiğini, davalıların hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını beyan etmiş, davacı ... şirketi tarafından ödenen ...TL'nin ödeme tarihinden itibaren Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı,

en yüksek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden müştereken ve müteselsilen rücuen tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle: Söz konusu kazanın imalat hatasından değil, kullanıcının kazan kullanımını bilmeyen kişilerden kaynaklandığını, kazan 10 ay önce makine mühendisi tarafından alınan raporda kazanda deformasyon ve sızıntılarının olmadığının tespit edildiğini, dava dışı firmanın tam kusurlu olduğunu beyan etmiş, davanın reddini, imalatçı müvekkilinin kusuru oranının belirsiz olmasından dolayı reddini, zararın ortaya çıkmasında illiyet bağının esaslı unsununun müvekillerini etkileyemeceğinden reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası celp edilerek ... tarihli duruşmasında incelenmiştir. İncelenmesinde; ... A.ş. Yetkilisi ...'ın, iş bu şirketin müdürü ...'in, iş bu fabrikada iş güvenliği uzmanı olarak çalışan ...'nın, davalımız ... Şti.

Yetkisili ...'ın, yine fabrikada teknik kontrol müdürü ...'in, yine fabrikada çalışan ...'in sanık olarak yargılandığı, söz konusu kazan kaplaması nedeni ile 5 kişinin vefat ettiği, dosyadaki iddianamenin kazan patlamasına ilişkin olarak sanıkların kusurları nedeni ile 5 kişinin taksikle ölümüne neden olma suçundan yargılanmaları talebi ile düzenlendiği, dosyada yargılama aşamasında en son ... tarihinde heyet raporu alındığı, dosya henüz karara çıkmadğı, sanıklar savunmasının tamamlandığı, katılanlar savunmasının alınmadığı görülmüştür.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat nolu dosyasında alınan 30/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak.

Olayın ... tarihinde işletme binasının ... kısmında ve binaya bağlı olarak 5 metre uzaklıkta olan buhar kazanının sabah saat ... civarında infilak etmesi sonucu meydana geldiği, yaşanan infilak sonunu hayatını kaybeden ve ağır yaralanan kişilerin olduğu, infilak eden buhar kazanının, ... yapı altında bulunduğu ve işletme binası içindeki hatlara buhar sağladığı,

infilaktan sonra kazana ait bütün tesisat ve tamamlayıcı akşamların parçalanarak alana dağıldığı kazan bacasının hadise anında İşletme (...) ... yönünde ... metre ileriye düştüğü, buhar kazanının infilak esnasında gövde arka aynanın (arka gövde kapak saçı) alt kısım çevre kaynak yerlerinden yırtılarak açıldığı ve basınç kuvvetinin etkisi ile kendi üzerine katlandığı,

ayna sacının silindirik gövdeye kaynatılması esnasında kullanılan ve ... olarak isimlendirilen ... adet ..., ... adetinin gövde arka saç kapağına kaynatıldığı alın bölgelerinden koptuğu, ...,ayna ve silindir gövde birleşim yüzeylerinde yüzey bozuklukları ve kaynak hatalarına rastlanıldığı, arka ayna (gövde kapak) silindir gövdeye ... ile kaynağı esnasında, ana ile ... ... arasında oluşan boşluğa ...'lik nervürlü inşaat demiri konulduğu ve üzerine kaynak yapıldığı, ... ..., ayna kaynağında, tam olarak sıfırlanmaması ve temas etmemesi nedeni ile kaynak eriğinin ... altında dolgu şeklinde kaldığı,

ayrıca her iki yüzey kaynağında kaynak dikiş kalınlıkları arasında farklar olduğu, kaynak dikişlerinin istenilen metaller arasındaki metalürjik bağı oluşturmadığı, kazan imalatı esnasında kazan içine yerleştirilen ... alt gövdeye ... kaynak ile sabitlendiği için kullanılan dayama borusunun ... kısmına kaynakla tutturulduğu, ..., kazan arka ayna sacına ... adet ... adı verilen çelik çubuklar ile sabitlendiğinin görüldüğünü, kazanın arka ayna saçındaki açılma nedeni ile meydana geldiği, dairesel saç kaynak dikişlerinden atmış ve ikiye katlanmıştır.

Kaynak dikişlerinin hatalı olduğu, kaynak nüfuziyetinin kötü olmasının yanı sıra kaynak bölgesinde dolgu olarak kullanılmış bir nervürlü demir olduğu görülmüş köşebentin kesme ve montajı sırasında ölçülerin kısa geldiği, bu boşluğun araya bir nervürlü demir sokularak giderildiği, köşebentin kayna ağzı açma prosedürünün yetersiz olduğu, kaynakta nüfuziyet probleminin yanısıra kaynak dikişlerinin çok zayıf ve ince olduğu, kazan ayna sacının ana gövdeye kaynaklanması da sorunlu olduğu, ikiye katlanan ayna sacının kaynaklı kenarı görüldüğü,

saç üzerinde kalan kaynak dikişlerinde, kaynak dikişinin zayıf olduğu ve sacın et kalınlığı boyunca tam nüfuziyet sağlamadığı, kırılmanın ağırlıklı olarak kaynak dikişleri üzerinde meydana gelmiş olması, kaynakların yetersiz nüfuziyetİ belirgin biçimde dikkat çektiği, buhar kazanma ait kaynak dikişlerinin kırılmasının sebebiyet verdiği tespit edildiği, kazanın arka yüzündeki ayna sacı, hem ana gövdeden, hem de ayna sacını tutan köşebentlerden ayrılmış ve bunların büyük bir basınç ile dışarı çıkmasına, dolayısı ile patlamaya neden olduğu,

kazan, kaynaklı birleştirmelerdeki hatalardan kaynaklanan mukavemet kaybı nedeniyle patladığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat nolu dosyasında alınan 30/07/2018 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak;... tarihli, ... sıra nolu; ... tarafından ... A.Ş. ye düzenlenen irsaliyeli faturada ... kazanı ve ekipmanları ... marka; ... model; ... geçişli; ... kg/h kapasiteli; ... m2 ısıtma yüzeyli; ... bar işletme basıncı; ... bar test basıncı; ... yakıt cinsi olan ... üretim yılı, yeni ve kullanılmamış olarak ... TL + %... KDV = ...

TL olduğu; ... tarihli; ihbar saat ..., ... itfaiye olay raporunda: olay yeri. ... A.Ş.; olayın türü: buhar kazanı patlaması; olduğu. Davaya konu buhar kazanı patlaması hadisesinin yaklaşık 1 ytl 3 ay sonra kazanın Garanti süresi (2 yıl) kapsamında vuku bulduğu; buhar kazanlarının yüksek sıcaklığı neredeyse kesinlikle ... C 'yi geçemez, bu da kısa aralıklarda bile yaklaşık ... C 'dır ve bunlar ... limitler olduğu için sürekli olarak ... C 'yi geçmez.

Bu sıcaklıklarda su buharının çok fazla ayrışması söz konusu değildir. Dolayısıyla; ... tarihli. Antalya ..., Ağır Ceza Mahkemesine sunulan ... elemanlarınca hazırlanan Bilirkişi Heyet Raporunda kazan patlamasının suyun ayrışması nedenine dayandırılmasının teknik olarak mümkün olmadığından raporun bilimsel olarak değerlendirilemeyeceği.

Dava dosyasına eklenen buhar kazanın patlama sonrası fotoğrafları ve eklenen belgeler, bilirkişi ve uzman raporlarının detaylı İncelenmesi sonucunda.

Buhar kazanı üreticisi ... firmasının "Buhar kazanları deney kayıt formu" olarak ... tarihli, hazırlayan ve onaylayan kısmı imzasız olarak hazırlanmış formlarda buhar kazanlarının üretim esnasında teknik verilerinin toplanmadığı ve test yapılmadığı; kullanıcı kılavuzunun herkesin anlayacağı bir şekilde satılan buhar kazanının üzerindeki aksam fotoğrafları üzerinde açık bir şekilde anlatılmadığı; buhar kazanı işletmeye alınırken işletmede kimlere kaç saat buhar kazanı kullanma eğitimi verildiğine dair herhangi bir tutanak bulunmadığı;

aynı zamanda fotoğraflardaki incelemelerde: cehennemliğin içten görünüşü verilerek yapılan gözle kontrolle aşın ısınmadan kaynaklanan herhangi bir değişikliğin ortaya çıkmadığı, ısı kaynaklı deformasyonların varlığı gözlemlenmediği, dolayısıyla kazanın susuz kalmış olmayacağı; kaynak dikişleri incelendiğinde bazı uygun olmayan kaynak dikişlerinin varlığı dikkat çektiği; ... bağlantısında dolgu malzemesi olarak nervürlü inşaat demiri kullanıldığı; kaynak dikişlerinde yeterli nufuziyet olmadığı; patlama öncesi ... raporunda tespit edilen su seviyesi düştüğünde ve basınç arttığında uyarı veren sesli ikaz sistemi eksikliği;

tüm bunlar değerlendirildiğinde; patlama oluşmasında buhar kazanında gerekli ..., imalat, servis, eğitim gibi kritik önlemleri almadığından buhar kazanının işletme esnasında yükselen ani basınçla zayıf kısım olan ayna bölgesinden yırtılması sonucu oluştuğu. Buhar kazanı üreticisi ... firmasının bu olayda %75 oranında asli kusurlu olduğu;

•Dava dışı işveren vekili ... işyerinde gerekli güvenlik tedbirlerini alıp uygulamadığından, işyerinde 1 tane sertifikalı kazancı olmasına rağmen kaza günü kazanı sertifikasız ve eğitimsiz ...'in yakmasına izin verdiğinden, işyerinde iş güvenliği kurallarına uyulmasını dikkat etmediğinden, %25 oranında tali kusurlu bulunduğu;

•12.01.2015 rapor tarihli, rapor no: ..., dosya no: ...; ... ekspertiz kesin raporu; Hasar hesaplaması: ... TL - %5 Amortisman tenzili - sovtaj tenzili -%10 muafiyet ienzili= ... TL tespit edilen hasar tutarı olduğu ve bu değerin hasar ile uyumlu olduğu sonuç kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Eldeki dava sigorta sözleşmesi kapsamında ödenen bedelin rücuan tahsili davasıdır. Davacı vekili müvekkili dava dışı sigortalısının iş yerinde gelen patlama nedeniyle zarar doğduğunu ve bu zararın ödendiğini, zararın meydana gelmesinde davalıların kusurlu olduğunu bu sebeple anılan zarar bedelinin davalılardan rücuan tahsili gerektiğini öne sürmüştür. Davalı vekili ise zarara neden olan patlamanın imalat hatasından değil kullanıcı hatasından meydana geldiğini, müvekkilinin kusuru olmadığını belirtmiş davanın reddini talep etmiştir.

Davalılardan ... patlamaya neden olan kazanın imalatçısı diğer davalı ... ise satıcısıdır. Davalı ... davacının sigortalısı olan kullanıcıya karşı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında diğer davalı ... ise garanti sözleşmesi kapsamında sorumludur. Bu sorumluluk kusura dayanan bir sorumluluk olup davalıların tazminattan sorumlu tutulabilmeleri kusurları nisbetinde olacaktır.

Dosya kapsamında uzman heyetten asıl ve ek raporlar alınmış; raporlarda ceza mahkemesinde alınan rapor da değerlendirilmiştir.

Buna göre ceza mahkemesinde alınan raporun bilimsel ölçütlere uymadığı, yine rapora göre kazanın üretim aşamasında teknik verilerin toplanıp test yapılmadığı, kazan işletmeye alınırken gerekli eğitimlerinin verilip verilmediğinin ispatlanamadığı, kazanda ısı kaynaklı bir değişimin gözlemlenmediği dolayısıyla kazanın susuz kalmış olamayacağı (iddia edilen kullanıcı hatası), kaynak dikişlerinde uygun olmayan işlemlere rastlandığı, bağlantı yerlerinde inşaat demiri kullanıldığı, ikaz sistemi eksikliğinin olduğu,

yüksek basınç nedeniyle zayıf bağlantı yerlerinden patlama ortaya çıktığı ve bu sebeple üretici olan ...'ın%75 oranında kusurlu olduğu, dava dışı sigortalının ise iş güvenliği önlemlerine uymadığından %25 oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir. Buna göre dava dışı sigortalının zararın artmasına engel olma yükümlülüğüne uymadığı ve hasarın bir kısmından sorumlu olduğu bu kısmın sigortacı tarafından davalılardan talep edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Dosyadaki tüm delillere ve alınan bilirkişi raporunda göre patlamanın üretim hatasından meydana geldiği bu sebeple davalıların ürettikleri ve sattıkları/kiraladıkları bu maldaki kusur nedeniyle hasardan sorumlu oldukları anlaşılmış ve davanın kusur oranında kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır