Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/369 K.2020/658

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı firma arasında yapılan sözleşmeye göre ... adet ... ile bir adet ... yap//mas/ konusunda ...

TL. + KDV üzerinden anlaşmaya varıldığını, bu makinelerin yapılarak davacı tarafından ... tarihli sevk irsaliyesi ile davalı şirkete teslim edildiğini, ayrıca başka makine için istenilen ... adet toz emme davlumbazları, ... m. Toz emme hortumu, ... adet makine kesim bıçağı ve ... adet makine çizici bıçaklarının davalıya teslim edildiğini, ... makinesi konveyörü yapımı bedeli olarak ... TL. + KDV'nin tahsil edildiğini, bu makine yapımı ve teslimi nedeniyle ...

A.Ş'ye ... tarihli ... nolu ... TL.+... TL KDV toplam ... TL. lik ... makinasi faturası ile ... tarihli ... nolu ... TL ... TL. + KDV: ... TL. toplam bedelli ... adet toz emme davlumbazları, ... m. toz emme hortumu, ... adet makine kesim bıçağı ve ... adet makine çizici bıçakları faturasından toplamda ... TL. ödeme yapıldığını ve bakiye ...

TL. kaldığını, davacı tarafından sözleşmeye göre yapılıp teslim edilmesi gereken makineyi davalıya teslim tarihi olan ... tarihinde teslim ettiğini, bu tarihten itibaren makine yönünden herhangi bir sıkıntının bildirilmediğini, halen makinenin kullanıldığını, bakiye alacak olan ... TL. alacağının olduğunu, bu alacağın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarını kabul etmediğini, davacı tarafın, davaya konu sözleşme içeriğindeki mal ve hizmetlerin tamamını müvekkili şirkete sağlamadığını, davacı yanın sözleşmeye konu makineyi sözleşme koşullarına uygun olmayan bir şekilde müvekkili şirkete teslim ettiğini, davacı tarafça yapılan ifanın ayıplı olduğunu, davacı tarafla, müvekkili şirket arasında yapılan sözleşme ile istenilen makinenin müvekkili şirkete kurulumu ve çalıştırılması işleminden sonra makinenin sözleşmeyle kararlaştırılan standartlara sahip olmadığı, arızalı olduğunun tespit edildiği, kesintisiz bir çalışma sağlanamadığı,

sürekli farklı noktalardan arıza nedeni ile makinede duruşlar ve müdahalelerin meydana geldiğini, bu sorunlann makinenin tesliminden sonraki ilk ayda davacı firmanın personel göndermesi ile halledilmeye çalışıldığı, fakat bu tür kesintili çalışma şeklinin müvekkilinin üretiminde ciddi anlamda üretim, iş gücü ve zaman kaybına neden olduğunu, makine üzerindeki kesme işlemi yapan motorların problemli olduğunu, sözleşmeye göre makinenin ... - ... adet arası levha kesebilecekken müvekkili şirkete teslim edilen makinenin, daha aşağı sayılarda ...-... adetlerde dahi motor gücünün yetersiz kaldığını, kesim işlemi esnasında durmaların olduğunu,

kesilen ürünlerde ara ara gönyede kaçmalar olduğunu, Kesme tezgahının kızaklarında ara ara diş atmalarının olduğunu, Testere bağlama motorunun yataklama rulmanlarında dağılma olduğunu, Kesici motorların elektrik kablolarını saran kanalda çok sık yerinden çıkmalar olduğu ve kırılmalar olduğu, makine besleme ünitesi bölümünün ergonomik ölçülerden uzak olduğu, Toz toplama için yapılan tasarımda da sıkıntıların görüldüğü, kesme esnasında açığa çıkan tozların makine üzerinden tam uzaklaştırılamadığı, söz konusu sorunlar nedeniyle makinenin bu şartlar altında çalıştırılmasının uygun görülmediği ve durdurulduğu,

müvekkili şirketin yeni makineyi kullanamadığından, eski makineler üzerinden üretime devam edilmek zorunda kalındığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne , Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na ve Antalya Vergi Dairesi'ne davalı için yazılan müzekkerelere verilen cevaplar dava dosyası arasına alınmıştır.

Mali müşavir bilirkişi ...

31/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi ... itibari ile davalıdan ...TL daha alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davalının usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi ... itibari ile davacıdan ...TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davalının ticari defter kayıtları ile davacının ticari defter kayıtlarının karşılaştırılması sonucunda davalının davacının düzenlediği ...

TL'lik makine faturasını kayıtlarına almadığı bu nedenle davacıdan alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu, davalının savunmasında bahsedilen makinenin arızalı olduğu bu nedenle ifanın tam olarak yerine getirilmediği iddiası uzmanlık alanımız dışında olduğundan bu konuda tarafımızca herhangi inceleme yapılamadığı,

ancak makinenin davalı tarafından teslim alındığı sabit olduğundan, mahkemece yapılacak tespit ile faturaya konu ifanın tam yapıldığı kanaatine varılacak olunursa davalının kayıtlara almadığı fatura bedelinin hesaba katılması ile davacının davalıdan ...TL alacaklı olacağı,

davalıca teslim alınan makinenin yapımı ile ilgili ifanın davacı tarafından tam olarak yerine getirildiği sonucuna varılacak olunursa davacının alacak bakiyesi olan ...TL'ye davalının temerrüde düşürüldüğü tarihten dava tarihine kadar isteyebileceği işlemiş faizin ...TL olduğu işlemiş faiz dahil talep edilebilecek tutarın ise ...TL olacağı kanaatine varıldığını bildirmiştir.

... günü mahkeme heyeti ve bilirkişiler ile birlikte dava konusu yerde keşif yapılmış ve sonrasında mahkememiz dosyası bilirkişi heyetine tevdii edilerek rapor aldırılmıştır.

TANIK ...

BEYANINDA;" ben tornacıyım, davacının yanında çalışıyordum, makineyi ... tarihinde bu fabrikaya getirdik, kurulum yapmak için daha sonra geleceğimizi söyledik, kurulum için ... gün sonra geldiğimizde makineni yeri değişmişti, makineyi bulunduğu yerden montajını ve ayarlarını yaptık, çalıştırdık, makine çalışıyordu, bilgisayar ayarlarını da davacı yaptı, makinede kullanılan kalıptan dolayı hata verdiğini söyledi, kullanılan kalıpta ... mm' lik hata olduğunu söyledi, daha sonra arıza ihbarı üzerine ... kez daha gelip baktım, makinenin bant sisteminin tozdan dolayı sıkıştığını söyledim,

sebebinin ise üstünde bulunan fanın çalıştırılmamasından kaynaklandığını, toz kaptığını söyledim, çalışan görevliler ise fan sisteminin çalıştırılmamasından kaynaklandığını, toz kaptığını söyledim, çalışan görevliler ise fan sisteminin çalışmadığını, tıkalı olduğunu söylediler " şeklinde beyanda bulunmuştur.

TANIK ... BEYANINDA;" ben davacının dayısının oğlu olurum, davacı ile birlikte çalışırım, davacı ile birlikte makineyi getirip kurulumunu yaptık, çalıştırdık, biz çalışır şekilde teslim ettik, daha sonra ... defa arıza ihbar üzerine diğer tanık ile birlikte geldik, gönye hatalarını düzelttik, ben işin teknik kısmını bilmem, bildiğim kadarı bu kadardır,." şeklinde beyanda bulunmuştur.

DAVALI İŞ YERİNDE ÜRETİM DİREKTÖRÜ OLARAK ÇALIŞAN ... BEYANINDA;" dava konusu makineye ilişkin arıza kayıt listesini dosyaya sunuyorum, bu listede makinenin tüm arıza kayıtları yer almaktadır, en son ... tarihinde testerelerde dalgalanma yapmasından dolayı makineler durduruldu, bu tarihten bu yana da makine hiç çalıştırılmadı, üretim yapılmadı " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Bilirkişiler ... ve ...

29.05.2018 tarihli heyet raporunda sonuç olarak; davaya konu olan ... makinesinin taraflar arasında yapılan ... tarihli sözleşmenin Ek - 1 teknik şartlarına aykırılıklarının bulunduğu, sözleşmede bir kesim içi ...-... adet levha kesileceği belirtilmesine rağmen ...-... adet levhanın kesilebildiği, levha adeti arttıkça, belirli bir zaman ve miktardan sonra testere motorlarının gücünün yetmediği ve motorların güç kaybederek kesme işlemini sonra erdirdiği, kesilen PVC levhalarda gönyelerde kaçıklıkların bulunduğu, kesim işlemi sonucu ortaya çıkan tozların yeterli vakumlama ile makineden uzaklaştırılamadığı,

bu sebeple makinede çeşitli arızaların meydana gelmesine sebep olacağı, makine çatışıp kesme işlemi yaparken PVC levhalardan fırlayan parçaların makine ön kısmından dışarıya çıktığı, bu durumun iş güvenliği yönünden çalışan personel için ciddi sıkıntılar yarattığı, makinenin bu kesiminde kesilen parçaların dışarıya fırlamasını önlemek amacıyla bir düzenek tasarlanarak imal edilmesi gerektiği, arıza ve eksikliklerin makinenin teslim edildikten sonraki 1 yıllık Garanti süresi içerisinde meydana geldiği,

tespit edilen arıza ve eksikliklerin davacı tarafından onarım ve tadilat yapılmak suretiyle giderilebileceği, söz konusu arıza ve eksikliklerin Gizli Ayıp niteliğinde olduğu, tespit edilen bu ayıplardan dolayı davalının talep edebileceği ayıp oranının, söz konusu makinenin sözleşme tarihi itibariyle imalat bedeli olan (... TL. + KDV) ... TL.'nın % 20'si olan KDV dahil ... TL. olacağı kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

Tarafların 29.05.2018 tarihli bilirkişi raporuna ilişkin itirazları üzerine dosya ek rapor aldırılmak üzere bilirkişilere tevdii edilmiş olup, bilirkişiler ...'ün kalp krizi geçirmesi nedeniyle ... tarafından ... tarihinde düzenlenen ek raporunda özetle; davaya konu olan ... makinesinin taraflar arasında yapılan ... tarihli sözleşmenin Ek - 1 teknik şartlarına aykırılıklarının bulunduğu, sözleşmede bir kesim içi ...-... adet levha kesileceği belirtilmesine rağmen ...-... adet levhanın kesilebildiği,

levha adeti arttıkça, belirli bir zaman ve miktardan sonra testere motorlarının gücünün yetmediği ve motorların güç kaybederek kesme işlemini sonra erdirdiği, kesilen PVC levhalarda gönyelerde kaçıklıkların bulunduğu, kesim işlemi sonucu ortaya çıkan tozların yeterli vakumlama ile makineden uzaklaştırılamadığı,

bu sebeple makinede çeşitli arızaların meydana gelmesine sebep olacağı, makine çalışıp kesme işlemi yaparken PVC levhalardan fırlayan parçaların makine ön kısmından dışarıya çıktığı, bu durumun iş güvenliği yönünden çalışan personel için ciddi sıkıntılar yarattığı, makinenin bu kesiminde kesilen parçaların dışarıya fırlamasını önlemek amacıyla bir düzenek tasarlanarak imal edilmesi gerektiği, arıza ve eksikliklerin makinenin teslim edildikten sonraki 1 yıllık Garanti süresi içerisinde meydana geldiği,

tespit edilen arıza ve eksikliklerin davacı tarafından onarım ve tadilat yapılmak suretiyle giderilebileceği, bu onarım ve tadilatların maliyetinin heyetimizce tespitinin mümkün olmadığı, söz konusu arıza ve eksikliklerin Gizli Ayıp niteliğinde olduğu, tespit edilen bu ayıplardan dolayı davalının talep edebileceği ayıp oranının, söz konusu makinenin sözleşme tarihi itibariyle imalat bedeli olan (... TL. + KDV) ... TL.'nın % 20'si olan KDV dahil ...

TL. olacağı kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

... günü mahkeme heyeti ve bilirkişiler ile birlikte dava konusu yerde keşif yapılmış ve sonrasında mahkememiz dosyası bilirkişi heyetine tevdii edilerek rapor aldırılmıştır. Bilirkişiler Elektrik Mühendisi ... ve Makine Mühendisi ... 19.08.2019 tarihli heyet raporunda sonuç olarak; tüm dosya kapsamından, yapılan keşif yeri teknik incelemelerinden, bilim, fen kuralları, makine mekaniği de dikkate alınıp birlikte değerlendirildiğinde, davacının davalıdan isteyebileceği tazminat miktarının ... TL olduğu kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

Mahkememiz dosyasında rapor tanzimi için Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış,Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... talimat nolu dosyasında rapor alınmıştır. Bilirkişiler 03/02/2020 bilirkişi raporda sonuç olarak; dosya içeriği, bilirkişi raporları ve videolar incelendiğinde ...

Makinasının sözleşme ve eki olan ek 1 de belirtilen teknik taleplerin kesintisiz ve sürekli bir biçimde ve verimli şekilde çalıştırmanın mümkün olmadığı, söz konusu makine sözleşme şartlarını karşılayacak şekilde davalı ... firmasına teslim edilmediğini, ... makinasının bir müddet çalıştırılmadan ayıplı olup olmadığının tespit edilemeyeceği, bıçaklar değişse bile makinenin duruşa geçtiğini, levha sayısı arttıkça duruşlar daha belirgin olduğunu, bu durumun az sayılı levhalarda makinanın düzgün çalışacağı anlamına gelmediğini, motorların duruşa geçmesinin yüklenme dışında tasarımsal hataların da olabileceğini,

motor güçlerinden ziyade tasarım hatasının yaptığını, ayıp hemen görülen bir ayıp türü olduğunu, gizli ayıp ise cihaz çalıştırıldığında ortaya çıkan ayıp türü olduğunu, bu durumda ayıp söz konusu olduğunu, gizli ayıbın giderilemediğini, davalı çalışanlarının bu makinayı tamir etmelerinin mümkün olmadığını, makinenin bir t anında birçok fonksiyonu yaptığını, bu fonksiyonların yazılım ile kontrol edildiğini, bu yazılımın işleyişi ile etrafta bulunan sensörlerden gelen geri beslemeleri işleyerek motorlara gerekli komutları göndermek ve bunlara bir iş yaptırmak,

makinayı verimli bir şekilde çalıştırmanın önemli mühendislik çalışması gerektirdiğini, makinanın verimli bir şekilde çalışmasını engelleyen arızaların önemli arıza türü olup genelde makine devreye alındığında kısa sürede kendisini gösterdiğini, davalı tarafın yakınmalarından ve dosyadaki bilgilerde söz konusu gizli ayıbın 1 yıllık garanti süresi içerisinde ortaya çıktığını , taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu, davalı tarafın bu eserin yapımına etki etmediğini, sadece eserin anlaşmadaki istenilenleri sağlayacak şekilde makineni kendisine teslim edilmesini beklediğini,

makinedeki aksaklıkların nereden ve neden kaynaklandığının kesin olarak tespit edilmeden ezbere makinede imalata girişmenin mümkün olmadığını, herhangi bir maliyet hesaplamasının da mümkün olmayacağını, bu nedenle belirsiz bir harcamanın sözleşmedeki bedeline göre oranlanmasının da mümkün olmayacağını, makinedeki aksaklıklar giderilmediğinden eser sözleşmesinin yerine getirilmediğini, ayıp oranının %100 olduğu, bu durumda makinenin değerindeki eksik oranın da %100 olduğunu, davalı tarafın makineyi geri iade etmesi şartıyla bu makine için ödediği bedeli davacıdan geri isteyebileceği kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacak talebine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ... nolu sevk irsaliyesi ile davalıya ... tarihinde teslim edildiği anlaşılan ...'nın bakiye bedelinden kaynaklanmaktadır. Zira; tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonrasında hazırlanan bilirkişi raporunda ;davalının ticari defterlerinde davacı tarafından düzenlenen ...'na ilişkin ..., TL 'lik faturanın kayıtlı olmadığı bildirilmiştir.

Davalı, ... ayıplı olduğunu, makinanın sürekli farklı noktalardan arıza çıkardığını, makineyi kullanmanın mümkün olmadığını dile getirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı ise kendilerine süresinde ayıp ihbarı yapılmadığını da dile getirmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde; davaya konu makinenin garanti süresinin bir yıl olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce mahallinde yapılan iki keşif sonrasında bilirkişilerden alınan raporlarda; makinedeki arıza ve eksikliklerin gizli ayıp niteliğinde olduğu, arıza ve eksikliklerin makinenin teslim edildikten sonraki 1 yıllık garanti süresi içerisinde meydana geldiği bildirilmiştir.

Denetime açık ve hükme esas alınan talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan bilirkişi raporunda özetle; makinedeki ayıbın gizli ayıp olduğu, gizli ayıbın 1 yıllık garanti süresi içerisinde ortaya çıktığı, davacının makinedeki aksaklıkları gideremediğinden dolayı eser sözleşmesini yerine getiremediği bildirilmiştir.

Davaya konu makinenin taraflar arasındaki sözleşmeye ve kullanma amacına uygun olarak davalıya teslim edilmediği, makinenin kullanım amacına uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2019/2359 E.2019/31731 K.sayılı ilamında davamıza benzer bir olayda özetle; sözleşmede garanti süresi kabul edildiği taktirde ayıp ihbarının garanti süresi boyunca her zaman yapılabileceği bildirilmiştir. Dosya kapsamından davalının geçerli bir ayıp ihbarı olduğu anlaşılmaktadır. Yukarıda belirtilen tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davalının reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır