Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/388 K.2021/131

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesi ile müvekkili ...'ın dava konusu taşınmazın maliki olduğunu, müvekkili şirket ile diğer davacı ... arasında KKİS imzalandığını bu kapsamda müvekkilinin PVC doğrama işleri için davalı ... şirketi ile taşeronluk sözleşmesi imzaladığını, bu davalının üstlendiği edimleri yerine getirmek üzere diğer davalı ... ... ile malzeme alım sözleşmesi imzaladığını bu işin teminatı olarak müvekkili şirketin arsa sahibinden iş karşılığı alacağı olan taşınmaza doğrudan arsa sahibi tarafından satıcı ... lehine ipotek konulduğunu,

malzeme bedellerinin müvekkili şirket tarafından davalı ... lehine keşide edilen bonoların diğer davalı şirkete ciro edilmesi ve bu bedellerin de müvekkili tarafından ödenmek suretiyle ifa edildiğini ancak davalı ...'ın diğer davalıdan olan başka işlere ilişkin alacağı nedeniyle dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteği kaldırmayıp icraya koyduğunu, bu takibin haksız olduğunu, anılan ipoteğin sadece müvekkili ile davalı ... arasındaki ...

TL'lik sözleşmeye ilişkin olduğunu müvekkilinin bu sözleşme gereği edimini yerine getirdiğini belirtmiş bu ipotek nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, ipoteğin fekkine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... şirketi cevap dilekçesinde bahsi geçen taşınmaz üzerindeki ipoteğin diğer davalı ... adına tesis edildiğini, müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin olmadığını, ayrıca ipoteğin de arsa sahibi tarafından verilmekle davacı şirketin de aktif husumet ehliyetinin olmadığını, 3.şahıs lehine ipotek verilmesi imkanı varken davacı ...'in ipoteği diğer davacı şirket adına verdiğini gösterir herhangi bir delil olmadığını belirtmiş davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde müvekkilinin toptan aluminyum ticareti yaptığını, diğer davalı ile süre giden bir ticari ilişkileri olduğunu, davalı ...'nın kendisinden yeniden ürün talep etmesi üzerinde daha önce borcu bulunan davalıdan teminat talep ettiğini bu davalının da ... ile aralarındaki anlaşma nedeniyle hak ettiği bir taşınmazı ipotek vermeyi kabul ettiğini;

davacının ... ile aralarındaki sözleşmenin 3 blokluk bir iş olduğunu, davacı ...'in ipotek verdiği taşınmazın bulunduğu yerin ise tek bloklu bir yapı olup buradaki iş ile diğer işin herhangi bir ilgisinin olmadığını, müvekkilinin ...'dan cari hesap nedeniyle alacaklı olduğunu, diğer taraflar arasındaki sözleşmelere yabancı olduğunu, verilen ipoteğin kendi cari alacağının teminatı olarak verildiğini belirtmiş davanın reddini talep etmiştir.

Davaya konu ipotek senet örneği incelendiğinde ... tarihinde davacı ... tarafından davalı ... lehine ... ilçesi ... mahallesi ... ada ... kayıtlı ... numaralı bağımsız bölüm üzerinde ... TL'lik ipotek konulduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından sunulan keşidecisi davacı şirket, lehdarı davalı ... şirketi hamili ... olan düzenleme tarihi ... vade tarihi ... ve bedeli ... TL; düzenleme tarihi ... vade tarihi ... ve bedeli ... TL; 8 vade tarihi ... ve bedeli ... TL; düzenleme tarihi ... vade tarihi ... ve bedeli ... TL; düzenleme tarihi ... vade tarihi ... ve bedeli ... TL olan toplam ... TL bedelli 5 adet senedin kimisinin vadesinde kimisinin protesto yoluyla ödendiği anlaşılmaktadır.

Davacı ... şirketi ile davalı ... şirketi arasındaki tarihsiz sözleşmede 3 blok 27 daireden oluşan bir iş yapılacağı, bedelinin ... TL olacağı, bu bedel için işveren (...) firmasının ipotek vereceği, iş bedeli için 5 adet senet düzenleneceği, teslim tarihinin ... olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Davaya konu Antalya ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davaya konu ... ilçesi ... mahallesi ... ada ... kayıtlı ... numaralı bağımsız bölüm üzerine konan ipoteğin paraya çevrilmesine müteallik olduğu, alacaklısının davalımız ... ... borçlunun davacı ... ... olduğu, takip tarihi itibariyle malikinin davacı ... olduğu taşınmazın ... TL'ye davalı ... ...'e ihale edildiği anlaşılmıştır.

Davalı ... ... isticvap için çağrılmış, beyanında; ... ile ticari ilişkisi olduğunu büyük bir iş için malzeme istediğini kendisinin de teminat olmadan malzeme veremeyeceğini belirttiğini, istediği malzemenin miktarı göz önüne alındığında tek blok için olmasının mümkün olmadığını, bunun üzerine ...'nın davacı şirket ile görüştüğünü davacı şirketin de daha önce tamamlanmış bir işten doğan alacağını arsa sahibi ile görüşerek teminat vermek istediğini, kendisinin arsa sahibi ile tapuda buluştuğunu ipotek işlemini yaptıklarını,

... şirketinin bu iş için kendisine 17 senet verdiğini bunlardan 2 tanesinin banka kanalıyla 2 tanesinin elden ödendiğini, 4 tanesini protesto ettiklerini elinde ödenmemiş ... TL'lik senet olduğunu bunlar ödenmeyince takibe geçtiklerini; daire bedelinden daha büyük miktarda bir borç ödememe durumu olmayacağını düşünerek ipoteği bu miktarda koyduklarını, zaten daire değerinin de buna yakın olduğunu fazla miktarlı ipotek konulmasının fuzuli masraf yaratacağını belirtmiştir.

Tanık ... beyanında kendisinin davacı şirketin ...'ndaki tek blokluk yerinde bir kısım işler yaptığını, ceza evinin yakınında 2 bloklu bir yerinde de bir kısım ölçü alma işlerini yaptığını, her iki işte de tarafların ... ve ... olduğunu, ...'ndaki işlerini bitirdiğini ancak iş sahibinin durumu olmadığından bir kısım işleri yaptırmayabileceğini söylediğini, ancak ceza evi yakınındaki yerdeki işlerin kendisi gittiğinde tamamlanmış olduğunu belirtmiştir.

Tanık ... beyanında daha önce davacı şirkette mühendis olarak çalıştığını, her iki şirketi kendisinin tanıştırdığını, ceza evi yakınındaki göçerler mahallesindeki işte bizzat çalışmadığını ancak hak edişlerin bir kısmını kendisinin yaptığını, bu işin 4 blokluk bir iş olduğunu, iş için ayrıca senet ve ipotek verildiğini ...'nın işini bitirdiğini ve ödemelerin yapıldığını, kendisinin esas çalıştığı ...' ndaki işin ise bu ipotekle bir ilgisi olmadığını o inşaattaki işler için ayrıca senetler verildiğini, buradaki işlerin de ödemelerin de tamamlanmadığını, her iki işi de taraf şirketlerin yaptığını, ipotek konusu yerdeki işi davacı şirketin yaptığını ve bitirdiğini buradan olan hak edişini de göçerler mahallesindeki inşaat için ipotek verdiğini belirtmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Eldeki dava ifa edilmiş borç nedeniyle dayanaksız kalan ipoteğin fekki istemidir. Davacılardan ... ipotek veren, ... takip tarihi itibariyle malik ve ... ise ipoteğe esas borcun borçlusu olduğunu iddia eden kişidir. Bu şirket ipoteğin kendi adına, davalı ... hesabına ... lehine verildiğini, ipoteğe esas borcun ifa edildiğini iddia etmiştir. Bu kapsamda ipotekli takibin borçlusu olarak ...'in, malik olmakla ...'ın borcun esas yükümlüsü olduğunu iddia etmekle ve KKİS gereği dava konusu taşınmazı hak edecek olması nedeniyle ... şirketinin aktif dava ehliyeti vardır.

Davalı ... firması ipoteğin arsa sahibi tarafından diğer davalı lehine verildiğini, 3.kişi lehine ipotek verme imkanı olmasına rağmen bu şekilde ipotek verilmediğini, kendilerinin husumet ehliyeti olmadığını savunmuştur.

Davalı ... ise kendisinin taraflar arasındaki sözleşmeye yabancı olduğunu, bahsi geçen teminatı cari hesap ilişkisi nedeniyle aldığını, taraflar arasındaki sözleşmeyle bir ilgisi olmadığını öne sürmüştür.

Taraflar arasındaki çözülmesi gereken sorun davaya konu ipoteğin bir para borcu karşılığı mı yoksa teminat için mi verildiği; teminat için verildiği kabul edilirse hangi borcun teminatı olduğu ve buna ilişkin borcun ödenip ödenmediğidir.

İpotek sözleşmesinin incelenmesinde bir teminat için verildiğine dair bir ibare yoktur. Ancak, tarafların kabulü olduğu üzere ipotek borçlusu ve ipotek alacaklısı arasında bir ticari ilişki yoktur. İpotek alacaklısı da bu ipoteğin bir teminat için verildiğini ve teminat şartlarının oluştuğunu öne sürmüştür. Bu halde verilen ipoteğin bir teminat ipoteği olduğunu kabul etmek gerekmiştir.

Davacının iddiası bu ipoteğin dilekçesine ekli bulunan 3 bloktan oluşan ... TL'lik iş için verildiğidir. İpotek sözleşmesi resmi geçerlilik şartına bağlı bir sözleşmedir. Bunun aksi ancak kesin delil ile ispat edilebilir. Davalı olan ipotek alacaklısı bu sözleşmeye taraf olmadığından onun yönünden ipoteğin bahsi geçen sözleşme kapsamındaki borcun teminatı olarak verildiğinin bu nitelikte bir belge ile kanıtlanması gerekir. Davacı ise böyle bir delil sunamamıştır.

Bu hususta, ödendiği söylenen bonoların davalı ... tarafından tahsiline dayanmış olsa da anılan bonolarda davalı ... senedi ciro yoluyla elde etmiştir. Yine kendi beyanında ve diğer davalının da kabulünde olduğu gibi ... ile aralarında süre giden bir cari ilişki vardır. Dosyaya sunulan diğer senetler de bunu doğrulamaktadır. Bu halde anılan senetlerin davalı ...'a ödenmesi tek başına bu davalının anılan sözleşme şartlarına dahil olduğu anlamına gelmez.

Yine ipotek bedelinin de sözleşme bedeli ile aynı olması da anılan bedelin taşınmazın icra dosyası ile anlaşılan ve ...'ın da devir aldığı bedele yakın olması göz önüne alınarak davalı ...'ın bahsi geçen sözleşmeyi ve teminatın bunun için verildiğini bildiği şeklinde yorumlanamaz. Diğer yandan ipotek işlemine konu taşınmaz davalı ...'nın edimini tamamladığı ve bu yolla davacı şirketin KKİS kapsamında hak ettiği bir taşınmazdır.

Teminat olduğu söylenen sözleşme ise bu işin bitiminden daha sonradır. Bu husus sözleşmedeki tarih uyumsuzluğundan anlaşılamasa da tanık beyanlarından anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle bahsi geçen ipotek teminatının davacının dayandığı sözleşme için verildiği ispat olunamamıştır. Bu haliyle davanın ... yönünden esastan reddi gerekmiştir.

Diğer yandan davalı ...'nın icra takibinde bir sıfatının olmaması, ipotek işleminde herhangi bir dahlinin olmaması göz önüne alındığında, sadece davacının dayandığı sözleşmenin tarafı olmasının yukarıda açıklanan gerekçelerle bu sözleşmenin ipotek tesis işlemine esas olduğunun kanıtlanamadığına hükmedildiğinden bu davalıya taraf sıfatı kazandırmayacağı kanaatine varılarak anılan davalı ... şirketi yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddi gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır