Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/10 K.2022/135

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davacının taş kırma makinesi kiralanması hususunda anlaştıklarını, davalının borcunun bir kısmı için iade faturası gönderdiğini müvekkilin bakiye borç için giriştiği icra takibinde de borcun büyük kısmını kabul edip 50.000 TL yönünden itirazda bulunduğunu, itirazın haksız olduğunu belirtmiş itirazın iptalini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde müvekkili ile davacı arasında 2 adet taş kırma makinesi için sözleşme akdedildiğini, müvekkilinin bu taş kırma makinesinden elde ettiği ürünü satarak para kazandığını ancak davacının makinelerinin sık sık arızalandığını, bu sebeple müvekkilinin kar kaybı, araç kira ücreti ve personel ücreti yönünden zararının olduğunu, ayrıca davacının sözleşmeyi haksız feshederek şantiyeden ayrıldığını ve yeni makinenin gelmesi için geçen süre ve bu makinenin nakliyesinin de müvekkilinin zararı olduğunu belirtmiş mahsup talebinde bulunmuştur.

Ara buluculuk dava şartının yerine getirildiği görülmüştür.

Davaya esas icra takibinin incelenmesinde takibe itirazın 1 haftalık süresi içinde yapıldığı itirazın iptali davasının 1 yıllık süresi içinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosya tarafların defterlerinin incelenmesi bakiye borcun bulunup bulunmadığı, davalının zarar iddiasını esas hususların hesabının yapılarak mahsup edilecek muhtemel tutarın hesaplanması için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş alınan asıl ve ek raporlar sonucunda; ticari defterlere göre davacının 59.030,95 TL alacaklı gözüktüğü;

davalının iddiasını ispata ve hesaplamaya elverişli belge sunmadığı ancak olması muhtemel zarar hesaplanmasında kepçelere ödenen bedelin 80.977,50 TL kamyonlara ödenen bedel için 25.192,70 TL işçilere ödenen bedel için 26.368,01 TL olmak üzere soyut kabule göre 132.538,21 TL'lik ayıplı ifaya dayalı zarar olabileceği, yeni makine nakil masrafının 10.000 TL olabileceği, 30.257,62 TL'lik kar mahrumiyeti olabileceği bildirilmiş; bahsi geçen kamyon ve kepçelerin sadece taraflar arasındaki iş için kullanılmasının muhtemel olmadığı, bunların davalının asıl yüklendiği işin kapasitesinde araçlar olduğu,

davalının stok durumuna ilişkin bir belge sunmadığı, davalının asıl yüklendiği işten münasip malzeme çıkması halinde davacıdan kiraladığı makineleri kullanabileceği, bu sebeple sabit bir üretim miktarının hesaplanmasının mümkün olmadığı taraflarca da sözleşmede belirli bir miktar üretim üzerinden anlaşılmadığı belirtilmiştir.

Tanık ... makine operatörü olduğunu makinenin zaman zaman arıza yaptığını bunların tamiratının mesai dışında yapıldığını bazen parça temini nedeniyle beklediklerinin olduğunu, şantiyeden ayrıldıktan sonra direk Mersin'e gittiklerini bu sırada davalının aldığı asıl işin tamamlanmadığını ancak şantiyeden ayrılmalarından önce 2 adet makinenin şantiyeye geldiğini beyan etmiştir.

Tanık ... makinelerin ara sıra arıza verdiğini 1- 1.5 saat işlerin durduğunu beyan etmiştir.

Tanık ... kiralanan makinenin başta iyi olduğunu ancak sonra arıza vermeye başladığını belli bir sonra davalının yeni makine getirip eskisini iade ettiğini beyan etmiştir.

Tanık ... taraflar sözleşme imzalarken yanlarında olduğunu ancak ...'ın ödeme yapmadığını davacının aralarını bulmalarını istediğini ancak anlaştıramadığını beyan etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Eldeki dava sözleşmeye dayalı alacak için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davacı vekili sözleşme gereği ödenmesi gereken bedelin ödenmediğini, bunun için girişilen takibe de haksız olarak kısmen itiraz edildiğini iddia etmiş davalı ise makinelerin düzgün çalışmayıp davacının sözleşmeyi haksız feshettiği için kendisinin zararının olduğunu öne sürmüştür.

Taraflar arasında iki adet taş kırma makinesine ilişkin kiralama sözleşmesi yapıldığında ihtilaf yoktur. Davacının iddiası yapılan iş bedelinin ödenmediği davalının savunması ise makinelerin ayıplı çalışarak kendisinin kar kaybına sebep olup sözleşmenin haksız feshinin de yeni makine nakliye bedeline mal olduğunu öne sürmüştür.

Davalı her ne kadar davacının sözleşmede öngörülen süre kadar çalışmadığını öne sürse de davacının talebi ve buna dayanak faturaların çalışılan günler bazında hesaplandığı ve takibin de buna göre başlatıldığı anlaşılmaktadır. Ticari defterlere göre ise davalının davacıya 59.030,95 TL borçlu olduğu görülmektedir. Davalının savunması mahsup talebi üzerine kurulmuştur.

Taraflar arasındaki ilişki bir sözleşme ilişkisi olduğundan sözleşmenin gereği gibi ifa edildiğini ispat külfeti davacıya, sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesinden ötürü bir zarara uğradığını ispat külfeti ise davalıya düşmektedir. Yani sırf sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemiş olması karşı tarafa bir tazminat hakkı kazandırmaz; ayrıca bir zarara uğranıldığının da ispatı gerekir.

Bu kapsamda davalının iddiaları incelendiğinde bu iş için aldığı araçların boş durduğu için kar mahrumiyeti olduğunu, bunlara kira ve personel gideri ödediğini iddia etmiş ise de bilirkişi heyeti raporunda da açıklandığı üzere bahsi geçen araçların sırf bu sözleşmeye özgülenmesinin mümkün olmadığı, bu sayıda aracın bu iş için fazla olduğu bu araçların davalının asıl yüklendiği iş için alındığı ve orada kullanılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Yine taraflar arasındaki işin niteliği gereği taş kırma makinesinin davalıya satılacak ürün kazandırabilmesi için yeteri kadar ham madde ile beslenmesi gerekir. Davalının ham maddeye ilişkin bir stok bilgisi sunmadığı gibi ham maddeyi aldığı asıl işten de ne kadar ve hangi düzenlilikte ham madde çıkacağı belli değildir. Taraflar da aralarında günlük ne kadar üretim yapılacağına ilişkin bir şart koşmamışlardır.

Bu halde makinelerin sırf arıza yapmış olması zararın varlığı için yeterli değildir. Sunulan belgeler ve alınan raporlar ile taraflar arasındaki sözleşme şartlarına göre davalının ayıplı ifa nedeniyle bir zararını ispatlayamadığı yine bu minvalde kendi kiraladığı iş makineleri ve personelin sırf bu işe özgü olduğu da kanıtlanamadığından bunlara ilişkin giderler yönünden de zararını ispatlayamadığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan davalı makinelerin şantiyeden aniden ayrıldığını söyleyerek yeni makine için nakliye ücreti ödemesi gerektiğini öne sürmüş ise de tanık beyanlarından anlaşıldığına göre yeni makineler davacı makineleri gittikten sonra değil gitmeden önce gelmiştir.

Bu halde davalının buna hazırlıksız olduğu sözleşmenin haksız feshedildiği iddiası da yerinde görülmemiş olup tüm bu açıklamalar ışığında davacının alacak iddiasının yerinde olduğu ve alacağın faturaya dayanmakla likit ve belirlenebilir olduğu kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır