Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/443 K.2023/467

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin, davalıdan olan cari hesap alacağı için Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalının borca itiraz ettiğini, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını, dava dilekçesi ekinde sunulan mali müşavir onaylı cari hesap ekstresinde davalının borçlu olduğunun açıkça ortada olduğunu, davalının borcu ödediğine dair yazılı bir belge sunmadığını, alacağın kaynağının bilirkişi incelemesi neticesinde ortaya çıkacağını, davalının borcun 59.621,19 TL'sini kabul ettiğini, iş bu davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiş, dava değeri ... TL olarak gösterilmiştir.

Davalıya dava dilekçesinin TK.35.madde hükümlerine göre usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği bu sebeple H.M.K. 128. maddesi uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı kabul edilmiştir.

Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı icra dosyasının tetkikinden: Alacaklı ... Ltd Şti vekili tarafından alacaklı ... Ltd Şti aleyhine cari hesap alacağına dayalı toplam ... TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip talebinde TBK 100.madde hükümlerinin uygulanmasının talep edildiği, davalı borçlunun, icra takibinde borca, fer’ilerine, işlemiş ve işleyecek faize, faiz türüne, faize faiz işletilmesine itiraz ettiği, takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile;

"Tarafların 2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022 yılı ticari defter ve belgelerinin defter inceleme günü olan ... günü, saat 14:00 'da mahkememiz duruşma salonunda hazır bulundurulması konusunda kesin mehil verilmesine, ticari defter ve belgeler ibraz edilmediği takdirde tarafların defter ve belgelere delil olarak dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına ve TTK 83. HMK 220 -222 madde hükümleri gereğince verilen kesin süre içerisinde defterlerini ibraz etmeyen tarafın, defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılacağı, karşı

tarafın usulüne uygun tutulmuş defterlerindeki kendi aleyhine olan kayıtları kabul etmiş sayılacağının ihtarına,

defterler ibraz edildiğinde dava dosyasının mali müşavir bilirkişiye tevdine,

A) Tarafların defterlerinin usulüne uygun tutulup tutulmadığı,

B) Takip konusu cari hesap ilişkisinin ve faturaların tarafların defterlerinde yer alıp almadığı,

C) Ticari defter ve belgelere göre davacı tarafın takip dosyası ile talep edebileceği asıl alcak ve faiz miktarı konusunda rapor alınmasına, " karar verilmiş, ara karar davalı yana tebliğ edilmiştir.

Mali müşavir bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"Davacının davalıdan olan cari hesap alacağı için Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı ... tarihli takip dosyası ile davalı aleyhine ... TL asıl alacakla ilgili ilamsız takip başlatıldığı, davalının borca itiraz ettiğinden takibin durduğunu, arabuluculuk süretcnde de anlaşma sağlanamaması üzerine iş bu itirazın iptali davası açılmıştır.

Davalının, dava sürecinde dosya içinde bir beyanı olmayıp mahkemece inceleme günü olarak kararlaştırılan tarihte dava konusu döneme ilişkin ticari defter ve belgelerini mahkemece belirtilen sürede incelemeye sunmamıştır. Davalı dava konusu döneme ilişkin defter ve belgelerini sunmadığından davacı ile davalının ticari defter kayıtları karşılaştırılamamıştır.

Davacının 2016-2022 yılları ticari defter kayıtlarının incelenmesinden defterlerin mali mevzuata uygun olarak tutulduğu, takip konusu cari hesap ilişkisinin ve faturaların davacının ticari defterlerinde yer aldığı, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, davacının faiz talebi olmadığı için faiz hesaplaması yapılmadığı, TTK hükümlerine göre defterlerin sahibi lehine delil teşkil edebileceği değerlendirilmiştir.

Davacı şirket ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davacının davalıdan olan asıl alacak tutarının takip tutarı olan ... TL olduğu, davalının takip tarıihinden dava tarihine kadar olan dönemde ... TL davacıya ödeme yaptığı ve dava tarihi itibariyle davacının davalıdaın ... TL alacaklı olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davalı ihtarlı davetiyeye rağmen ticari defterlerini Mahkemeyi ibraz etmemiş, bilirkişi raporunun tebliğine rağmen de rapora karşı beyanda bulunmamıştır.

Mahkememiz ... tarihli ara kararı ile; Dosyanın icra dosyalarında hesap uzmanı bilirkişiye tevdi ile davalının takipten sonra ancak davadan önce yapmış olduğu toplam ... TL 'nin ödeme tarihleri itibariyle değerlendirilerek TBK 100.maddesi uyarınca hesaplama yapılmak suretiyle dosya kapak hesabı yapılarak, dava tarihi itibariyle bakiye asıl alacak miktarının belirlenmesinin istenmesine karar verilmiş,

İcra dosyalarında hesap uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:

"Davaya konu Antalya Genel İcra Dairesi ... esas sayılı dosya alacağı dava tarihi itibari ile ... TL asıl hesaplanmıştır.

İcra takip tarihinden sonra yapılan ödemeler Borçlar Kanunu 100.maddesi gereğince ilk önce faiz, icra harç ve masraflarından mahsup edilmiştir." denilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK 67.maddesi uyarınca cari hesap alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasıdır.

Davacının ticari defterlerinin TTK 64 ve HMK 222.maddesi yarınca eksiksiz ve usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yapıldığı, davalı yanın ise usulüne uygun ihtarlı davetiye tebliğine rağmen ticari defterlerini bilirkişi incelemesi için ibraz etmediği, bu sebeple HMK 222/2.maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarının davacı lehine kesin delil teşkil ettiği kabul edilmiştir.

Bu halde davacının ticari defter kayıtlarına göre takip tarihi itibariyle davalıdan takip tutarı olan (sadece asıl alacak için icra takibi yapılmış ve takipten sonra yasal faiz işletilmesi talep edilmiştir) ... TL kadar alacaklı olduğu sabittir.Ancak takipten sonra fakat dava tarihinden önce borçlu tarafından takip dosyasına toplam ... TL ödeme yapıldığı da tespit edilmiştir.

TBK'nın 100. maddesinde; "Borçlu faiz veya giderleri ödemede gecikmemiş ise, kısmen yaptığı ödemeyi ana borçtan düşme hakkına sahiptir. Aksine anlaşma yapılamaz," hükmü düzenlenmiştir. Davaya konu takip talebinde de kısmi ödemelerin TBK'nın 100. maddesine göre öncelikle varsa işlemiş faiz ve masraf ve fer'ilere mahsup edileceği belirtilmiştir.

Bir başka anlatımla TBK'nun 100. maddesi gereğince ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Buna göre, borçlu, faiz ve masrafları ödemedikçe kısmi ödemeler ana paradan mahsup edilemez. Anılan maddenin uygulanması için takip talebinde bu yönde ayrıca talepte bulunulması gerekli olmayıp, istek olmasa da memurlukça bu husus re'sen dikkate alınmalıdır.

Şu halde, TBK'nun 100. maddesi uyarınca, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmiş olması durumunda ödemelerin öncelikle faiz ve masraflardan mahsup edilmesi, geriye kalan paranın ise asıl alacaktan indirilmesi ve her ödeme yapıldıkça bakiye alacağın bu suretle saptanması gerekir.

Bu nedenle davacının dava açmakta hukuki menfaati olan dava değerinin belirlenmesi için TBK 100.madde hükümlerine göre hesaplama yapılması gerekmiş, icra dosyalarında hesap uzmanı bilirkişiden alınan raporla dava tarihi itibariyle davalının davacıya ... TL asıl alacak borcunun kaldığı tespit edilmiştir. Bu durumda; davacının dava tarihi itibariyle ...

TL asıl alacak için itirazın iptali davası açmakta hukuki menfaati bulunmakta ise de, bakiye kısım için dava açmak için hukuki menfaatinin bulunmamaktadır.

Anlatılan nedenle; davanın kısmen kabulüne, davalının Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasında ...

TL asıl alacağa yapmış olduğu itirazın iptaline, hüküm altına alınan asıl alacağın likit ve belirlenebilir olması dikkate alınarak davalının %20 oranındaki icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin ise yukarıda belirtilen gerekçe ile hukuki menfaate ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.( Emsal HGK 2011/19-532 E-2011/640 K sayılı, Antalya BAM 3. HD 2020/1687 E-2021/1566 K sayılı, İstanbul BAM 14. HD 2020/165 E-2022/1621 K ve 2022/725 E-2023/579 K sayılı, İstanbul BAM 19.HD 2022/454 E-2022/777 K sayılı,

İstanbul BAM 17.HD 2019/300 E-2022/390 K, İstanbul BAM 13. HD 2020/400 E-2022/559 K sayılı kararları)

Başkan ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Katip ... · ¸e-imzalı