Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/443 K.2024/434

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Sigorta Edilen Şeyin Temlikinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin, davalının ... tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasından ötürü ihbar talep edilen ... nolu sigorta şirketi ...'nin sigortalısı bulunan ... plaka sayılı aracın ve ... nolu sigorta şirketi ...'nin sigortalısı bulunan ... plaka sayılı aracın neden olduğu trafik kazasından mütevellit uğramış olduğu geçici ve sürekli maluliyeti nedeni ile doğmuş yada doğacak tazminatın %25'ini müvekkiline temlik ettiğini, müvekkilinin haricen edindiği bilgilere istinaden davalının ihbar edilen sigorta şirketlerinden doğmuş tazminatını tahsil ettiğini öğrendiğini, davalıyı defalarca aramasına rağmen alacağını alamadığını,

müvekkilinin kendisine düşen tüm yükümlülüklerine yerine getirdiğini, davalının temlik sözleşmesinin edimlerini yerine getirmediğini, müvekkili ile davalı arasında imzalanan ... tarihli temlik sözleşmesine istinaden davalı yanın ihbar talep edilen ... ve ...'den tahsil ettiği tazminatın %25'inin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline tahsilini talep ve dava ettiği görüldü.

Davalı vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... İsimli şirketle ile ilgi ve alakasının bulunmadığını, hukuki ve ticari bir ilişiği olmadığını, sözleşme asıllarının tarafına teslim edilmediğinden davaya konu sözleşmedeki imzanın tarafına ait olup olmadığı konusunda kesin bir bilgisi bulunmadığını, bu nedenle dava konusu temlik sözleşmesini kabul etmediğini beyan ettiği görüldü.

Asliye Hukuk Mahkemesince ihbarın davalı tarafça yapılabilecek bir işlem olduğu, davacı tarafından davanın sigorta şirketlerine ihbarı talep edilmişse de bunun ihbar olarak değil sigorta şirketlerini davalı olarak gösterme olarak kabul edilmesi gerektiği, bu kabule göre sigorta şirketlerine karşı açılmış haksız fiile dayalı tazminat davalarının görüleceği mahkemelerin ticaret mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Eldeki dava asliye hukuk mahkemesince kabul edilenin aksine haksız fiile dayalı bir tazminat davası değil temlik sözleşmesine dayalı bir alacak davasıdır.

Hukuk davalarında kamu otoritesinin mahkemenin müdahalesi ve resen harekete geçmesi istisna olup asıl olan "taraflarca getirme" ve "tasarruf" ilkesidir. Buna göre bir davacı davasını kime açıp kime açmayacağı konusunda, zorunlu dava arkadaşlığı dışında, tamamen serbestiye sahiptir. Mahkemece, davacının davalı olarak gösterdiği bir taraf, davada gerçekten taraf sıfatı, husumet ehliyeti olmasa dahi, davadan çıkarılamayacağı gibi davacının davalı olarak göstermediği bir taraf da, velev ki gerçekte davalı olarak gösterilmesi gereksin, mahkemece davaya davalı olarak eklenemez veya davalı olduğu varsayılamaz.

Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde mahkemenin öncelikle ihbar müessesesinin davalı tarafa özgü olduğuna ilişkin kabulü yanlış olup kanunda davacının davayı ihbar etmesine engel bir düzenleme olmadığı gibi ihbar talep eden kim olursa olsun mahkemenin ihbar talebi üzerinde tasarruf yetkisi dahi yoktur. Davacı sigorta şirketlerini davalı göstermemiş olup bu tamamen onun tasarrufundadır. Mahkemece davacının iradesi yerine geçilip, bir tarafa davalı sıfatı yüklenemez.

Bu halde eldeki davada sigorta şirketlerinin davalı olduğu "varsayımı" hukuki olmadığı gibi somut olaya uyarlığı da yoktur. Davacı, taraf sıfatları olsun olmasın, sigorta şirketlerini de davalı gösterebilme imkanına sahipken bunu tercih etmemiş; yukarıda değinildiği üzere uyuşmazlık da sigorta şirketinin taraf olduğu bir haksız fiil tazminatı ilişkisinden değil temlik sözleşmesinden doğmuştur.

Bu sebeplerle olmayan davalıların dosyada var olduğu, olmayan bir uyuşmazlığın uyuşmazlık nitelemesi ile dosyaya dahil edilmesiyle ticaret mahkemelerinin görevli olduğu yönündeki mahkeme kararı yanlış olup; bir şahıs ve bir şirket arasındaki temlik sözleşmesine dayalı alacak davasında genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ✍e-imzalı Hakim ... · ✍e-imzalı