Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/282 K.2021/10

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ...'nın ... doğumlu bir çocuk olduğunu, ... tarihinde babası ...'nın kontrolünde ... plaka sayılı araç ile seyahat ederken ... plakalı aracın karıştığı bir trafik kazası geçirdiğini, bu kaza sırasında davacı müvekkili ...'nın annesi ...'yı kaybettiğini, kaza sonrasında müvekkilinin zor günler geçirdiğini, bunun yanı sıra annesinin destediğinden de yoksun kaldığını, bu kapsamda davalılardan destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiğini, olayla ilgili olarak Antalya ...

Ağır Ceza Mahkemesi’nde ...

Esas sayılı ceza davası açıldığını, kazaya karışan sürücülerden davalı ...'un cezalandırılması yoluna gidildiğini, olayın oluş şekli ve davalı sürücünün kusur oranı ceza mahkemesinde yapılan yargılama ile belirlenmiş olup, buna göre kazaya karışan araçlardan ... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu; diğer ... plakalı davalı sürücünün tali kusurlu olduğunu, müvekkilinin ise herhangi bir kusurunun bulunmadığının Adli Tıp raporu ile belirlendiğini, bu durumda, davalı ...'un araç sürücüsü/haksız fiili işleyen; ...'ın ... plakalı araç maliki;

diğer davalı ...'nin de ... plakalı aracın sigorta edeni olarak poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, kaza neticesinde müvekkilinin 3,5 yaşındayken annesini kaybettiğini, yaşı itibariyle annesinin bakımına ilgisine sevgisine son derece muhtaç bir çağda olduğunu, müvekkilinin yaşadığı acıların, çektiği üzüntünün izahının mümkün olmadığını, halen de annesinin yokluğunu hissettiğini belirterek şimdilik ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilinin kaza neticesi yaşadığı ağır üzüntü,

çektiği ızdırap ve manevi acılar nedeniyle ...-TL manevi zararın davalılardan tahsiline (sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleri ve kapsamına göre olduğunu) karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalı ...'a usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili ...'ın, kazaya karışan ... plakalı aracın sahibi olması sebebiyle davalı sıfatını taşıdığını, Antalya ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyasında aldırılan rapora göre, müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...'un tali kusurlu, diğer kazalı araç sürücüsü ...'nın ise asli kusurlu olduğunun belirtildiğini. ceza yargılamasında, sürücü ..., olayın oluşunu anlatarak kusurunun bulunmadığını ifade etmiş ise de ikinci bir rapor alınmadığını, Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. ...

K. sayılı kararında, davacının desteği, vefat eden anne ...'nın emniyet kemerinin takılı olmadığının kabulü gerektiği ve bu sebeple tali kusurlu olduğunun ifade edildiğini, ölümlü kazanın meydana gelmesinde, davacının desteğinin kendi kusuruyla etken olduğunu, davacının babası ...'nın ağır kusurlu olduğundan illiyet bağının kesildiğini, müvekkiliin olayın meydana gelmesinde hiçbir kusuru bulunmadığını, hal böyleyken zarardan sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olmakla, davanın reddi gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...'ye usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle. Poliçeden dolayı sorumluluklarının sigortalının kusuru oranında olmak üzere, bedeni zararlarda (ölüm/sakatlık) azami ...

TL ile sınırlı olduğunu, huzurdaki davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, huzurdaki davanın, davacı küçük ... tarafından ikame edildiğini, davacı ...'nın dava ehliyetine sahip olmadığını, açılan davada tarafların dava ve taraf ehliyetine sahip olmaları gerektiğini, huzurda görülen davaya konu tazminat bedelinin müvekkil şirket tarafından ödenmiş olması sebebiyle müvekkil şirket aleyhine açılan davanın her durumda bu sebeple reddi gerektiğini, huzurdaki davaya konu tazminat miktarının müvekkil sigorta şirketince ödendiğini,

yapılan ödeme ile müvekkil sigorta şirketinin davaya konu edilen poliçeden doğan sorumluluğunun sona erdiğini beyanla, her durumda işbu ödemenin dikkate alınması gerektiğini, müvekkil şirketin ticari merkezi itibariyle söz konusu davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkisiz mahkemede açılan işbu davanın öncelikle yetkili İstanbul Anadolu Mahkemelerine gönderilmesinin gerektiğini belirterek huzurdaki davanın öncelikle dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, davanın, konu tazminat bedelinin ödenmiş olması sebebiyle her durumda bu sebeple reddine,

müvekkil şirketçe sigortalı aracın kusurlu bulunması ve ek tazminata karar verilmesi durumunda; müvekkil şirket tarafından yapılan ödemelerin de değerlendirmeye alınması gerektiğini, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, zenginleşme yasağı ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin gözetilmesini, manevi tazminat taleplerinin reddine, kaza tarihinden itibaren faiz taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından ceza mahkemesi kararı, adli tıp raporu, araç ruhsat sureti, poliçe sureti delil olarak sunulmuş, mahkememizce desteğin ve davacının sosyal ekonomik durumları tespit ettirilmiş, davacı çocuğun öğrenim durumuna ilişkin belgeler getirtilmiş, ceza mahkemesi dosyası, davalı ... şirketinden poliçe ve hasar dosyası getirtilmiş, kusur ve hesap raporu aldırılarak tüm deliller toplanmıştır.

Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve 12/08/2003 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.1 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma zararının ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1. maddesinde işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarını karşılamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle sigortacının sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı ilamının incelenmesinde; maktulün ..., mağdurun ... oldukları , ... ve ...'un sanık olup, taksirle ölüme neden olma suçundan haklarında kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucu alınan adli tıp kurumu raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde ...'nın asli kusurlu ...'un ise tali kusurlu olduğu, ölen kişinin ...'nın eşi olması sebebiyle TCK'nın 22/6 maddesi gereğince sanığa ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği, sanık ...'un ise neticeten adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava, davacı çocuğu temsilen baba ...'nın yetkilendirdiği vekil tarafından açılmış olup, olayın oluş şekline göre çocuk ile baba arasında menfaat çatışması bulunduğundan TMK'nın 426/2 maddesi uyarınca çocuğa temsil kayyımı tayin edilmesi için çocuğun yerleşim yeri mahkemesi olan Ankara Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine bildirimde bulunulmuştur. Ankara ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ile ...'nın temsil kayyımı olarak tayinine karar verilmiş, kararın ... tarihinde kesinleşmesine müteakip kayyımın verdiği yeni vekaletname ile davacı vekili davaya devam etmiştir.

Olaya ilişkin uzamış ceza zaman aşımı süresinin geçmediği anlaşılmakla TCK'nın 89 ve 66/1-e maddeleri ile KTK'nın 109.maddesi uyarınca davalı ... şirketinin zaman aşımı itirazı reddedilmiş, diğer taraftan kazanın Antalya ilinde meydana gelmesi sebebiyle mahkememizin yetkili olduğu görüldüğünden davalı ... şirketinin yetkiye yönelik itirazı da reddedilmiştir.

... günü davacı çocuk ...'nın ve annesi ...'nın içinde yolcu olarak bulundukları davacının babası ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın, davalı ...'a ait diğer davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla çarpışması neticesinde davacının annesi ... vefat etmiştir.

Gerek ceza mahkemesinde alınan adli tıp kurumu raporu gerekse mahkememizce alınan ... tarihli yerel bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...'nın kendisine hitap eden DUR levhasına ve fasılalı yanan kırmızı ışığa rağmen durmayarak kavşak sisteminden geçiş yapmak istediği sırada meydana gelen kazada ilk geçiş hakkını diğer sürücüye bırakmaması sebebiyle %75 oranında asli kusurlu olduğu, davalı ...'ın ise gerekli hız kuralına uymadığından %25 oranında tali kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Kusur tespitinden sonra Mahkememizce dosya bir sigorta uzmanı ve bir aktuer uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Alınan kök raporda özetle; davalı ... tarafından ... tarihinde davacının babasına bir miktar ödeme yapıldığı, herhangi bir ibra belgesinin alınmadığı, davanın ... tarihinde açıldığı, KTK'nın 111.maddesinde öngörülen 2 yıllık hak düşürücü sürenin geçmediği, yapılan ödemenin makbuz hükmünde olduğu, davacı çocuğun küçük olup 18 yaşına kadar annesinin desteğinden yararlanabileceğinin kabul edilmesi gerektiği, müteveffanın araçtan fırlayarak vefat ettiği, müterafik kusur indirimi yapılması takdirinin mahkemeye ait olduğu, davalı ... şirketinin ödeme tarihi itibariyle yapılan hesaplamaya göre ödemenin zararı karşılamadığı,

ödemenin güncellenmiş halinin ...-TL olduğu, güncel verilere göre yapılan hesaplamada davacının toplam destek zararının ...-TL olduğu, davalılar ... ve ... kusuruna isabet eden miktarın ...-TL olduğu, kalan ...-TL'nin davalı ... şirketinin sigortalısının kusuruna isabet eden miktar olduğu, bu tutardan ödemenin güncellenmiş halinin mahsubu ile davalı ... şirketinin sorumlu olduğu bakiye zararın ...-TL olduğu, davalı ... şirketinin sorumluluk miktarı ile diğer davalıların sorumluluk tutarının toplamının ...-TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Tarafların rapora itirazı, mahkememizce davacı çocuğun öğrenim bilgilerine ilişkin belgeler celp edildikten sonra aktüer bilirkişisinden ek rapor alınmış, bilirkişi ek raporunda kök raporundaki kanaatin aynen geçerli olduğunu belirtmiştir. Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile davasını belirli hale getirmiş, müvekkilinin bakiye ...-TL'lik zararının ...-TL'sinin tüm davalılardan, ...-TL'sinin ise davalı ... dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile tahsiline, manevi tazminat talebinin dava dilekçesindeki gibi kabul edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Raporda davacı çocuğun zararı ... TL olarak bulunduktan sonra tarafların sorumlu oldukları tutar, kusurlarına göre ayrı ayrı belirlenmiş ve davalı ... şirketinin yaptığı ödemenin güncellenmiş hali, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu tutardan mahsup edilerek sigorta şirketinin bakiye sorumluluk tutarı hesaplanmıştır.

Davacı vekili ödemenin baba ...'ya yapıldığını, baba ile davacı çocuk arasında menfaat çatışması bulunduğunu, ödemenin dikkate alınmaması gerektiğini belirtmiş ise de; davacı çocuğun velayeti sağ kalan babaya ait olup, yapılan ödemenin çocuk adına babaya yapılmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle ödemenin güncellenmiş halinin toplam zarardan mahsup edilmesi gereklidir.

Diğer taraftan davalılar, zarardan müteselsilen sorumlu olduklarından ödeme kim tarafından yapılırsa yapılsın müteselsil sorumluların tümünü etkiler. Ödemeyi sadece davalı ... yönünden dikkate alan rapor, bu yönüyle isabetli bulunmamıştır. Raporda ödemenin güncellenmiş hali ... TL olarak bulunmuş olup, bu tutarın toplam zarardan mahsubu ile davacının bakiye zararı ... TL olarak hesaplanmıştır.

Bir kısım davalılar vekili müteveffanın emniyet kemerini takmaması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirtmiştir. Ceza dosyasında mevcut olay tutanağında müteveffanın camdan fırladığı tespitine göre emniyet kemerini takmadığı düşünülebilirse de , kaza tarihinde yürürlükte bulunan 12/08/2003 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve diğer mevzuat hükümleri dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.

Destekten yoksunluk zararı muristen geçen bir hak olmayıp bizzat hak sahiplerinin şahsında doğan bir haktır. 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6 maddesinde destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir. Bu genel şartlar ancak yürürlük tarihinden sonra akdedilen sözleşmelere uygulanabilmektedir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 12/08/2003 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında teminat dışı sayılan haller arasında destek şahsın kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerine yer verilmemiş olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarında da bu zararın muristen geçen bir hak olmaması bizzat hak sahiplerinin şahsında doğması sebepleriyle destek murisin kusurunun hak sahiplerine yansıtılamayacağı ve tazminatta dikkate alınamayacağı kabul edilmiştir.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2014/20568 esas 2017/2659 karar sayılı ilamı) Bu nedenle müteveffanın müterafik kusurunun bulunduğu kabul edilse bile davacının hesaplanan tazminat tutarından indirim yapılmamıştır.

Neticeten davacının bakiye zararı ... TL olup, 6098 sayılı TBK nın 61. Madddesi uyarınca davalı ... ile dava dışı ... zarara birlikte sebebiyet verdiklerinden üçüncü kişi konumunda olan davacıya karşı toplam zarardan müteselsilen sorumludurlar. Zira müteveffa ve davacı yolcu olup, kazada kendilerine atfedilebilecek bir kusur olmadığından kazaya sebebiyet veren sürücülere göre zarar gören üçüncü kişi konumundadırlar.

Kazaya faklı kusur oranları nispetinde sebep olan sürücüler, malikler ve trafik sigortacıları kusurları nispetinde iç ilişkide birbirlerine rücu edebilirlerse de, bu husus eldeki davanın konusu değildir. Bu nedenle ... plakalı aracın maliki davalı ..., sürücüsü davalı ... ile ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli trafik sigorta poliçesini düzenleyen davalı ... iç ilişkide birbirlerine rücu hakları saklı kalmak üzere davacıya karşı bakiye kalan tüm zarardan sorumludurlar.

Ancak davacılar vekili, dava belirleme dilekçesinde davalı ... şirketinin sorumluluğunu ... TL ile sınırlayarak ...-TL'lik zararın davalılardan tahsilini istemiştir. Davalı ... dava dışı aracın sigortacısı olduğundan diğer davalılara göre sorumluluğunun sınırlandırılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Sonuç olarak taleple bağlılık ilkesi gereğince maddi tazminat davasının kabulü ile; toplam ...-TL destekten yoksunluk tazminatının davalı ... şirketinin sorumluluğu ...-TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan tahsiline karar verilmiş, davalı ... ödeme yaptığı tarih itibariyle temerrüde düştüğünden onun yönünden faize bu tarihten, diğer davalılar yönünden ise haksız fiil hükümlerine göre faize kaza tarihinden itibaren hükmedilmiştir.

Manevi tazminat davası yönünden; davalı ... kazaya asli kusurlu sebep olan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olup, davacı üçüncü kişinin manevi tazminat talepleri teminat dışı olduğundan davalı ... şirketine açılan manevi tazminat davası reddedilmiştir. Diğer davalılar ise haksız fiil hükümlerine göre manevi zarardan sorumludurlar.

Meydana gelen ölüm neticesinde müteveffanın çocuğu olan davacının, bu nedenle duyduğu acı elem ve ızdırabı telafi etmek ve manevi çöküntüyü gidermek amacıyla meydana gelen olayın somut özellikleri, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, çocuğun kaza tarihindeki yaşı, günün ekonomik koşulları, müteveffanın ve davacının kusursuzluğu, hakkaniyet ilkesi göz önüne alınarak mahkememizce takdiren ....-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı sürücü ve işletenden tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalı) Hakim ... · (E-İmzalı)