Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/876 K.2020/113

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...üretimi yapan bir tesise sahip olduğunu, ... tarihinde davalı şirket ile imzalanan ...Yetiştirme Sözleşmesine istinaden 7 dönem üretim yaparak yetiştirmiş olduğu ... kantar ölçümlerini yaptırarak davalı şirkete ait kamyonlarla davalı şirkete teslim ettiğini, her bir dönem sonrasında hak edişi hesaplanarak müvekkile ait hesaba yatırıldığını, ancak bu hesaplamanın unsurları ve hak ediş miktarının müvekkiline bildirilmediğini, sözleşmenin ekinde yer alan ücret listesinde, müvekkilinin üretmiş olduğu kilo miktarına göre ne kadar ödeme alınacağının düzenlendiğini,

buna göre ... kg üretim yapıldığını, karşılığında ....-TL hak ediş bedelinin hesaba yatırıldığını, müvekkilinin her bir dönem sonunda ısrarla hak ediş tablosunu görmek istediğini, ancak davalı şirketin her nedense bir türlü müvekkiline bu dökümü iletmediğini, müvekkilinin üretim yaptığı 7 kalemde de biyo güvenlik kriterlerine uyduğunu ancak bu hususun hak edişine yansıtılmadığını, yine 2 yılı aşkın çalışma süresine rağmen ücretinde herhangi bir artış yapılmadığını, sonrasında müvekkiline Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini, müvekkilinin de cevaben gönderdiği ihtarnamede üretim süreci boyunca hak edişi hakkında bilgilendirilmediğini ve bu hususta yedi gün içerisinde tarafına bilgi verilmesini istediği yine herhangi bir bildirimde bulunulmadığını belirterek yapılacak bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacak olan müvekkilinin alacağının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik ....-TL'nin yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; öncelikle gerçek kişi olan davacının ticaret sicilinde kaydının bulunmadığı, vergi numarası bulunmaması nedeniyle tacir olmadığı gözetilerek davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, taraflar arasında sözleşmenin mevcut bulunduğunu, sözleşme uyarınca müvekkili şirket tarafından gerekli ödemelerin yapıldığını, aksine müvekkili şirket tarafından davacıya avans ödemeleri yapılması nedeniyle müvekkilinin daha alacaklı olduğunu, bu hususta davacıya ihtarname gönderildiğini,

birinci sözleşmenin 10 ve ikinci sözleşmenin 12 maddesine göre yetiştirici davacının hak ediş hesabında canlı kantar ağırlığı değil, yaptırılan kesimhane tartı sonuçlarının baz alınacağının kararlaştırıldığını, üretip kesime getirilen hayvanların satıma elverişli olup olmadığının ancak kesimden sonra etin muayenesi sırasında anlaşılacağından sorunlu etin satışa sevkiyatının mümkün olmadığını, uygulamanın bu şekilde yürüdüğünü belirterek öncelikle görev itirazının değerlendirilmesi hali hazırda haksız açılmış davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilam ile davacının tacir olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, davalının vekalet ücreti yönünden kararı istinaf etmesi üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... tarihli ilamı ile mahkememiz kararı resen kaldırılarak görevli olduğumuz kanaatiyle dosya mahkememize iade edilmiştir. Göreve ilişkin istinaf ilamı bağlayıcı olduğundan mahkememizce yargılamaya devam edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından sözleşme, kantar fişleri, hesap özeti, ilk döneme ilişkin hak ediş tablosu, davalı vekili tarafından da sözleşme, hak ediş raporları, ihtarnameler, davacı ile aralarındaki ilişki uyarınca tanzim edilmiş makbuz, sevk irsaliyeleri, kesim raporları, transfer fişleri gibi evraklar delil olarak sunulmuş, istinaf ilamı sonrasında mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış, tüm deliller toplanmıştır. Dava, Sözleşmeli ...Yetiştirme Sözleşmesi nedeniyle bakiye alacağın tahsili istemiyle davacı üretici tarafından açılmış alacak davasıdır.

Taraflar arasında varlığı ihtilafsız ...Yetiştirme sözleşmesi uyarınca davacının, davalı tarafça verilen civcivlerin bakımını yaparak, büyütüp yetiştirdikten sonra davalıya teslimini üstlendiği, sözleşmenin yedi dönem için yapıldığı, her dönem sonu davacının hak edişinin düzenlenerek kendisine ödemenin yapıldığı, sözleşmenin 12.maddesine göre;

hak ediş hesaplamasında ağırlık tespitinin şirket kesimhanesinin tartım sonucuna, canlı adet tespitinin ise şirket kesimhanesinin sayacına göre yapılacağı, yolda ölen hindilerin teslim miktarı ve ağırlıktan düşüleceği, 8.maddesine göre hindilerin şirketin temin edeceği nakliye araçları ile kümesten alınacağı, araçlara yükleme işinin yetiştiriciye ait olduğu bu konuda yetiştiricinin sağlıklı yükleme için uygun koşul ve ortamı sağlamak ile yükümlü olduğu,

ölü veya kaşektik hindilerin yüklenemeyeceği, yükleme ve nakliye esnasında oluşacak ölülerin ve kaşektiklerin ağırlığının canlı ağırlığa dahil edilmeyerek fason ücretinin ödenmeyeceği hususlarında tarafların anlaştıkları görülmüştür.

Davacı vekili müvekkilinin üretici olduğunu, ticari defter tutmadığını belirttiğinden sadece davalının ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış buna ilişkin ... tarihli rapor ve davacının itirazı üzerine ek rapor alınarak dosya içerisine konulmuştur.

Kök raporda özetle; davalı şirketin defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, toplam ....-TL tutarındaki hak ediş alacağının davacı adına alacak kaydedildiği, karşılığında ...-TL tutarında ödemenin yapıldığı, dolayısıyla hak ediş bedellerine istinaden dava tarihi itibariyle davalı şirketin davacıya bir borcunun olmadığı, aksine ...-TL tutarında fazla ödeme nedeniyle alacaklı olduğu, ödemeleri tevsik edici belgelerin de bulunduğu, zaten davacının bu ödemeleri ....-TL'lik kısmını kabul ettiği, sözleşmelerde canlı hindilerde ağırlık tespitin de davalı şirket kesimhanesinin tartım sonuçlarının esas alınacağının yazılı olduğu,

... tarihli sözleşmede canlı ağırlık kg taban ücretinin ve ...yetiştirme biyo güvenlik kriterlerine göre azami canlı ağırlık kg ücretinin yazılı olduğu, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli sözleşmede ise herhangi bir birim fiyatın belirlenmediği, ancak hak ediş raporlarında esas alınan birim fiyatların, o dönemin piyasa rayicine uygun olduğu, ... tarihli sözleşmeden sonra düzenlenen hak ediş raporlarındaki birim fiyatların sözleşmede belirlenen birim fiyatlara uygun olduğu, yine belirtilen ... kg miktarının hak ediş raporları ekindeki tartım tutanaklarında belirtilen miktarlara uygun olduğu,

yine hak ediş alacağından mahsup edilen bedel ve kesintilerin sözleşme ve teamüllere uygun olduğu, bir dönem hak ediş birim fiyatının düşük belirlenmesinin; o dönem meydana gelen ölüm oranının normal şartlarda kabul edilebilir ölüm oranından yüksek olması, yine fcr oranının (1 kg canlı ağırlık için harcanan yem miktarı) ... besleme sektörü ve uluslararası otoritelerce kabul gören ve olması gereken fcr oranından yüksek olması sebebiyle olduğu, harcanan yem ve ölüm oranındaki sapmaların birim fiyata yansıtılmasının sözleşmeye aykırı olmadığı,

neticeten davacının alacaklı olmayıp davalının fazla ödeme nedeniyle davacıdan alacaklı olduğu mütalaa edilmiştir.

Davacının itirazı üzerine alınan ek raporda özetle; davacının itiraz dilekçesinde belirttiği kanatlı hayvan eti üretiminde sözleşmeli üretime ilişkin usul ve esaslar hakkında yönetmeliğin yayınlanma tarihinin ... olduğu, taraflar arasındaki sözleşme ve ticaretin ise bu tarihten önce gerçekleştiğinden uyuşmazlığın çözümünde yönetmelik hükümlerine değil sözleşme hükümlerinin değerlendirilmesi gerektiği, hayvanın düşük dirençli ve kaşektik olmasının davalı tarafın kusuru olmayıp aksine bakım ve besleme hatasından kaynaklandığı,

sözleşmenin 8. Maddesinde yükleme ve nakliye esnasında oluşacak ölülerin ve kaşektiklerin canlı ağırlığa dahil edilmeyeceği ve ücret ödenmeyeceği düzenlemesinin bulunduğu, dolayısıyla nakliye esnasında ölen hayvanların hak ediş miktarından düşülmesinin sözleşme hükümlerine uygun olduğu, davacının itirazında belirttiği kantar fişlerini beyan etmişse de, sözleşme hükümlerine uygun olarak davalı firma kantarında yapılan tartıma göre belirlenen hak ediş miktarlarının doğru olduğu,

davacının 3 yıldır aynı şekilde düzenlenen hak edişlere zamanında itiraz etmeyerek tahsilat yapmış olmasına rağmen ticari ilişki bittikten sonra hak edişlerin uygun yapılmadığı iddiasının bulunduğu belirtilerek kök rapordaki kanaatin aynen dile getirildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamının incelenmesi neticesinde, özellikle ayrıntılı denetime elverişli ve somut verilere dayalı olarak hazırlanması sebebiyle hükme esas alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarına göre; davacının yetiştirdiği hindiler karşılığında düzenlenen hak ediş raporlarının gerek birim fiyatları yönünden gerekse ağırlık tespiti yönünden sözleşmeye ve piyasa rayicine uygun olduğu, bu raporlara istinaden davacıya hak ettiği ücretin fazlasıyla ödendiği,

davacının 3 yıldır devam eden ticari ilişkide aynı şekilde düzenlenen hak edişlere zamanında itiraz etmeyerek tahsilat yaptığı, bu haliyle ticari ilişki bittikten sonra hak ediş raporlarının usulüne uygun düzenlenmediği iddiasına dayandırdığı alacak talebinin dinlenemeyeceği sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

11/02/2020 Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)