Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/701 K.2021/425

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İSTİRDAT (Bannkacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında ... tarihinde ....-TL tutarlı, ... müşteri ve ...-... hesap numaralı taşıt kredi sözleşmesi akdedildiğini, kredi borcunu erken kapatmak isteyen müvekkilinin, Ankara ...

Noterliği ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; "...-... numaralı hesaba ait taşıt kredisini ... tarihinde kapatılacağını, erken kapama tutarının yazılı şekilde bildirilmesini, ayrıca bankalardaki genel uygulamanın erken kapama cezasının %2 oranında uygulanması yönünde olduğunu ve bu oranın üzerinde yapılacak erken kapama cezası ödemelerinde bankadan talep ve dava hakkının saklı tutulduğunu, ayrıca bildirilecek tutara ilişkin yapılacak ödemenin ihtirazi kayıtla ödeneceğini" davalıya ihtaren bildirdiğini, bu ihtarnameye cevaben gönderilen ... tarihli yazıda.

"Genel Kredi sözleşmesinin erken ödeme/kapamaya dair ilgili maddesi uyarınca ... TL erken kapama maliyeti doğduğu, ... tarihi itibari ile kredi kapama tutarının toplam ... TL olduğu..." nun beyan edildiğini, müvekkilinin, ... tarihinde bakiye kredi borcu ve bu borca işlemiş faiz olan ... TL ile erken kapama maliyeti olan ... TL'yi davalı .. Bankası ...

Şubesi'ne ödeyerek söz konusu taşıt kredi borcunun tamamını vadesinden önce kapattığını, davalı tarafa ödenen ....-TL'lik erken kapama maliyetinin haksız ve hukuka aykırı şekilde fazla hesaplandığını (Emsal:Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... K.), erken kapama maliyetinin ... x %2 = ... TL oması gerektiğini, davalıya fazladan ödenen tutarın ... - ... = ...

TL olduğunu, iadesi talep edilen tutarın bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilecek olması nedeni ile şimdilik ... TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Kredi Sözleşmesinin “X-Diğer Hükümler” başlığı altında "3.Yetkili Mahkeme ve Uygulanacak Hukuk" kenar başlıklı maddesindeki “yetki” ile ilgili düzenleme gereğince, İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunun kabul edildiğini, böylece tacir olan davacı ile müvekkili banka arasında yetki sözleşmesi imzalandığını, HMK.nun 17.maddesi gereğince dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, erken kapama maliyetinin davacıya yansıtılmasının mevcut yasal düzenlemelere, bankacılık ve ticari teamüllere uygun olduğunu,

sözleşmesinin 11. maddesinde de erken kapama ücretinin açıkça belirtildiğini, davacıdan, merkez bankası tebliği uyarınca erken kapama ücreti tahsil edildiğini, bu durumun emsal Yargıtay kararlarına da uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; ticari kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun (ticari kredinin) erkan kapatılması nedeniyle alınan ücretin haksız ve fazla tahsil edildiği iddiasına dayanan istirdat davasıdır.

Davalı banka yetki itirazında bulunmuştur.

HMK.nun şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki başlıklı 14.maddesi gereğince, bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.

Yine HMK.nun Yetki sözleşmesi başlıklı 17.maddesi gereğince, tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.

Taraflar arasında imzalanan ve varlığı inkar edilmeyen Taşıt Rehin Sözleşmesinin 8.maddesi gereğince İstanbul (Merkez) mahkemeleri ve icra daireleri yetkili olarak kararlaştırılmış olmakla beraber HMK.na göre yetkili olan diğer mahkemelerin yetkilerinin ortadan kalkmayacağı da kabul edilmiştir.

Bu nedenle, her ne kadar taraflar arasında imzalanan Kredi Sözleşmesinde HMK.nun 17.maddesi çerçevesinde yetki sözleşmesi yapılarak, yetkili mahkemelerin İstanbul Mahkemeleri olduğu kabul edilmekle beraber HMK.da belirtilen diğer mahkemelerin de yetkili olduğu kabul edildiğinden, HMK.nun 14.maddesi gereğince kredinin kullanıldığı Altınova şubesinin Antalya ili sınırları içerisinde olduğundan mahkememiz kendisini yetkili kabul ederek bu husustaki itirazlar yerinde görülmemiştir.

Taraflar arasında yukarıda da işaret edildiği üzere, kredi sözleşmesi ve kredinin erken kapanması nedeniyle alınan ücretler konusunda bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Çözümlenmesi gereken sorun, davalı banka tarafından tahsil edilen erken kapama ücretinin yasaya, emsal uygulamaya, dürüstlük kurallarına ve Yargıtay içtihatlarına uygun olarak alınıp alınmadığı, davacının istirdat edebileceği bir alacağının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, icra dosyası ile tüm dosya kapsamı ile beraber alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama sonunda;

Taraflar arasında imzalanan ... tarihli Taşıt Rehin Sözleşmesi ile davalı banka tarafından davacıya ...-... numaralı ... TL limitli 36 ay vadeli yıllık %32,28 akdi faiz oranıyla kredi kullandırıldığı, ilk 13 taksiti ödeme planına uygun olarak ödendikten sonra, davacı şirket davalı bankaya Antalya ...

Noterliğinin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderilerek, krediyi ... tarihinde erken kapatmak istediklerini ve erken kapama cezasının yazılı olarak kendilerine bildirilmesini, erken kapama tutarının %2’nin üzerinde olması halinde talep ve dava hakları saklı kalmak tutularak ihtirazı kayıtla ödeyeceklerini bildirildikleri, davalı bankanın davacı müşterisine hitaben gönderdiği ... tarihli yazıda kredinin aralarında imzalanan genel kredi sözleşmesi tahtında kullandırıldığı, ... tarihinde kalan banka borcunun ...

TL olduğu ve ... TL erken kapama maliyetiyle ... tarihinde ... TL kapama tutarının bulunduğunun bildirildiği anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda da işaret edildiği üzere davacının dosyaya sunduğu ekran görüntüsünde kalan anapara tutarının ....-TL olarak görüldüğü, ... tarihinde ... TL erken kapatma komisyonu ve ... TL işlemin gider vergisi olmak üzere toplam ...

TL’nin davacı şirketin banka nezdindeki ...-... numaralı mevduat hesabından tahsil edildiği, erken kapama tutarının ise ... TL olan anapara tutarının %18,80’ine tekabül ettiği, bilirkişi tarafından tespit edilmiştir.

Davalı bankadan taraflar arasındaki kredi sözleşmesi istenmiş, dosyaya Taşıt Rehin Sözleşmesi sunulmuştur. Diğer bir anlatımla taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesi bulunmamaktadır. Ancak davalı vekili Genel Kredi Sözleşmesinin “erken ödeme” başlıklı 11. Maddesi yönünde açıklamada bulunmuş ise de, maddede erken kapatma komisyonunun kredinin erken kapatıldığı tarihteki anapara ve kapatma tarihi itibariyle işlemiş akdi faiz tutarından oluşacak kapatma tutarı üzerinden hangi oranda alınacağı yazılı değildir.

Bankaların kredi tahsis ve bankacılık hizmetleri karşılığında faiz ve faiz dışı ücret, komisyon adı altında gelir sağladıkları bilinmektedir. Kredilere uygulayacakları azami faiz oranları ve faiz dışında sağlayacakları menfaatler Bankalar Yasası uyarınca Bakanlar Kurulu kararı ile TC Merkez Bankasına bildirilmek şartıyla 1987 yılından bu yana değişen mevzuatta aynen korunan hükümler çerçevesinde serbestçe belirlenmektedir. 2013 yılında kredili mevduat hesabı kredileri ve ticari kredi kart kredisi işlemlerinde bankaların serbestçe faiz belirlemeleri hususuna anılan krediler yönüyle istisna getirilmiştir.

Tüketici kredileri dışında bankaların her türlü kredi işleminden Bankalar Kanunun 144. maddesi çerçevesinde kredinin vadesinden önce tamamen kapatılmasında, bankanın faiz geliri ve kaynak fon akımı yönüyle kaybını telafi mahiyetinde erken kapatma komisyonu talep etmesi mümkündür.

Bilirkişi tarafından davalı bankanın web sitesinde nakit kredilere yapılacak erken kapamalarda %1-%3 arasında erken kapama ücreti alınacağının duyurulduğu, geçmişe yönelik yaptığı arşiv çalışmasında da 2019 yılında “Taksitli ticari kredinin kapanacak olan anapara tutarını, kalan ortalama vadesini, kullandırım faizini, kapanacak olan krediden gelen bakiyenin Bankaca yeninden değerlendirme faizini ve varsa ürünün içerdiği opsiyonu dikkate alarak; kredi erken kapama ücreti hesaplanır.” şeklinde bir açıklamanın bulunduğu tespit edilmiştir.

Sektör araştırması yapıldığında erken kapama komisyonun; ... Bankası'nda % 2, ... % 6, ... % 2, ... % 8, ... % 3, ... % 2,ası'nda % 4, ... Bankasında % 2, ... % 4, ... % 5, ... % 5, ... Bank'ta % 4, ...'ta % 5, TEB'da % 5 olduğu bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Bu 14 bankanın ortalaması alındığında %4,07 rakamı bulunmaktadır. Bu çözüm yolu mahkememizce de uygun ve hakkaniyetli kabul edilerek erken kapama ücretinin bu oran üzerinden alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Her ne kadar davacı vekili % 2 oranının geçilemeyeceğini ısrarla iddia etmekte ise de alınan ek-raporda da işaret edildiği üzere dilekçesinde bahsettiği tebliğden önce kredi kapatılmış durumdadır. Diğer bir anlatımla kredinin kapatıldığı ... tarihinde söz konusu ve 01/03/2021 tarihinde yürürlüğe giren Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ henüz yürürlükte değildir.

Ödeme tarihinde yürürlükte olmayan bir hukuk kuralı olayın çözümünde kullanılamaz.

Açıklanan nedenlerle bilirkişinin kök raporuna itibar edilerek davalı bankanın talep edebileceği erken kapama ücretinin ....-TL ana para üzerinden % 4,07 oranı dikkate alındğında ....-TL olabileceği, bu miktarın üzerinden hesaplanan gider vergisi ....-TL eklendiğinde toplam ....-TL erken kapama ücreti talep edilmesi gerekirken % 18.80 oranı üzerinden ....-TL erken kapama ücreti ile ....-TL gider vergisi olmak üzere toplam ....-TL tahsil edildiği, bu nedenle davacının (dava belirsiz alacak davası olarak kabul edildiğinden) dava tarihinden (davalı temerrüde düşürülmediğinden) geçerli en yüksek mevduat faizi ile birlikte ....-TL tutarında fazla ve haksız tahsil edilen erken kapama ücreti talep edebileceği kabul edilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · (E-imzalıdır) HAKİM ... · (E-imzalıdır)