Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/105 K.2020/595

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Antalya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... ile domates,biber, salatalık vs.mahsüllerin alış verişini yaptığını, alışverişten dolayı teminat senedi olarak ... vadeli senet verdiğini, davalıdan almış olduğu sebzelere karşılık sebze bedelini eşi ...a ve kendisine farklı tarihlerde postahane havalesi ile ödediğini, davalı ... ... borcu bulunmadığı halde ...'ın Antalya ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosya ile takip başlattığını, takibin haksız olduğunu beyanla, borçlu olmadığının tespitini ve dava sonuna kadar icra dosyasına tedbir konulmasını talep etmiştir.

Dava dilekçesi davalılara usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalılar vekilinin süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediğini takibe konu belgenin kambiyo niteliğinde bono olduğunu, müvekkili ...'ın senedin tarafı olmadığından husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini senedin teminat senedi olduğuna ilişkin iddiayı kabul etmediklerini, senet üzerinde teminat olduğuna dair herhangi bir ibare bulunmadığını, davacının delil olarak bildirdiği ödeme belgelerinde senette ilgili ödeme olduğunun belirtilmediğini davacı ile müvekkili arasındaki ticari ilişkinin dava konusu senetle ilgisinin olmadığını beyanla, davanın reddini ve %20 kötü niyet tazminatı ile %20 icra inkar tazminatın davacıdan tahsilini talep etmiştir.

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucu görevsizlik kararı verilmiş, kararın kesinleşmesine müteakip davacının başvurusu üzerine dosya mahkememize gönderilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından posta çeki yatırma bilgileri ekran sureti, delil olarak sunulmuş, mahkememizce takip dosyası getirtilmiş, tüm deliller toplanmıştır.

Dava, takip konusu bono borcunun ödendiği iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır.

Dava konusu Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası celp edilmiş yapılan incelemede; davalılardan ... tarafından davacı aleyhine ... düzenleme tarihli, ... vade tarihli, ....-Tl bedelli bonoya dayanılarak ferileriyle birlikte toplam ....-TL alacak üzerinden örnek no:10 olan ödeme emri ile takibe girişildiği, takip konusu bononun keşidecisinin davacı, lehtarının davalı ... olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili davayı açarken sadece asıl alacak tutarını harçlandırmış olup, dava menfi tespit davası olduğundan iddianın ileri sürülüş biçimine göre tüm takip tutarının harçlandırılması gerektiğinden davacı vekiline eksik harç tamamlattırılarak yargılamaya devam edilmiştir.

Davacıya karşı takip başlatan ve alacak talebinde bulunan davalı ... olmadığından ve bu davalının bonoda da hak sahibi olmadığı görüldüğünden pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla bu davalıya açılan davanın pasif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle HMK'nın 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Diğer davalı yönünden yapılan yargılamada;

Davacı bononun davalılardan teslim aldığı mallara karşılık teminat amaçlı verildiğini ve malların bedelinin ödendiğini iddia etmektedir. Dava konusu bono şekli açıdan unsurları tam olup kambiyo senedi vasfındadır. Kambiyo senetleri temel hukuki ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Takip konusu bono üzerinde davacının iddiası aksine bononun nakden alındığı yazılıdır. Davalının da kabul etmemesi karşısında davacı, bononun mallara karşılık teminat amaçlı verildiğini ve borcunun da ödendiğini yazılı delillerle ispatlaması gerekmektedir.

Davacı taraf ödemeye delil olarak dava dilekçesine ekli posta çeki yatırma bilgileri ekran çıktısını sunmuştur. Davalılar vekili cevap dilekçesinde bu ödemelerin bono ile ilgisinin olmadığını belirtmiştir. Bir borç ilişkisinde borçlunun yaptığı ödemenin vadesi gelen borca ilişkin olarak yapıldığı karine olarak kabul edilmektedir. Somut olayda bononun vadesi ... olup, kural olarak bu tarihten sonra yapılan ödemelerin bono borcuna istinaden yapıldığı kabul edilmelidir. Davacının sunduğu posta çeki yatırma bilgilerinin incelenmesinde ; davacının ...'a ... tarihinde ...-TL ödeme yaptığı, bunun dışındaki ödemelerin ise ...'a yapıldığı ve dava konusu senetle ilişkisini gösteren herhangi bir kayıt içermediği görülmüştür.

Mahkememizce davacı vekiline ödemeye ilişkin varsa açıklamalı dekontları sunması için kesin süre verilmiş olup, davacı taraf ödemeye dair herhangi bir belge ibraz etmemiş, duruşmalara da mazeret dilekçesi sunarak katılmamış, davalının davayı takip etmek istemesi üzerine davaya devam edilmiştir.

Bononun vadesinden evvel alacaklı ...'a yapılan ... TL lik ödemenin bono borcuna istinaden yapıldığını ispat yükü davacı borçluya aittir. Aynı şekilde vadeden sonra olmakla birlikte bonoda alacaklı olmayan ...'a yapılan ödemelerin de bono borcuna istinaden yapıldığını davacı kanıtlamalıdır. Zira ... borç ilişkisinin tarafı olmayıp ona yapılan ödemenin bono borcuna istinaden yapıldığını ispat yükü borçludadır. İddiasını ispat zımnında yapılan ödemelerin bonoya ilişkin olduğuna dair herhangi bir delil sunamayan ve yemin deliline de dayanmamış olan davacı taraf. ödeme iddiasını kanıtlayamadığından davanın reddine karar verilmiş, dosyada tedbir kararı verilmiş ise de cevap dilekçesi süresinde olmadığından davalının tazminat talebi de reddedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)