Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/252 K.2024/709

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ...'nin, diğer davalı ....ne ... vade tarihli, ....-TL tutarlı, ...'nın ... numarasına kayıtlı çek keşide ettiğini, davalı ...'nin de müvekkilinden mal satın almış ve bedelini anılan bu çek ile ödemek için çeki müvekkile ciro edildiğini, ilgili bankaya gidildiğinde banka yetkilileri tarafından çekin içeriğinde sorun olduğunun belirtildiğini, çekte rakamla ....-TL yazılmasına rağmen yazıyla" ..." yazmakta olduğunu ve bu ifadelerin düzeltilmesi gerektiğinin bildirildiğini, bunun üzerine çekin düzeltilmesi için ...'ne verildiğini, çekin altına "imza değişimi için alındı,

iade edilecek " ibaresinin yazıldığını, ancak çekin davalı tarafından müvekkile hiçbir zaman iade edilmediğini, kötü niyetli olarak davalılardan ...'a cira edildiğini, müvekkilin dolandırıldığını, müvekkilinin davalılardan hiçbirine borcunun olmadığını, ... ile hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, müvekkil şirketin ... tarihinde haciz baskısı altında icra dosyasına ödeme yapmak zorunda kaldığını, ...'ın davaya konu çeke dayanarak müvekkil aleyhine Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ve Antalya ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyası ile ...-TL tutarında ihtiyati haciz kararı aldığını belirterek, kötüniyetli açılan Antalya Genel İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı kambiyo takibinin durdurulmasına ve iptaline, davaya konu çek sebebiyle müvekkilinin davalılara karşı herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, yargılama sonuçlanıncaya kadar ...-TL'nin davalı ...'a ödenmemesi ve bloke edilmesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk yoluna başvurulmadan davanın açıldığını, arabuluculuğun dava şartı olduğunu, davacınnı çekin bu yönüyle kabul edilemediğini, çekin kambiyo vasfına haiz olmadığını , çekin geçersiz olduğunu iddia ettiğini, borçlu şirketçe ... ve ... harflerinin birbirine benzerliğinin çeki geçersiz hale getirmek için uğraştığını, davacı şirketin borçlu olduğunu, dava konusu çekin keşide tarihi ... tarihi olduğunu, dava konusu çekin müvekkili tarafından bankaya ibraz tarihi ise ... tarihi olduğunu, müvekkili adına ihtiyati haciz başvurusuna bulunma tarihi ise ... tarihi olduğunu,

dava konusu çekin ibraz tarihi ile ihtiyati haciz başvurusunda bulunma tarihi arasında ayı aşkın süre geçtiğini, müvekkilinin dava konusu çeki ibraz tarihinde bankaya ibraz ettiğini, karşılıksızdır işlemi yapılması üzerine keşideci hakkında "karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme" suçundan Antalya ... İcra Ceza Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiğini, davanın usul ve esastan reddine, Antalya Genel İcra Müdürlüğü ... e. sayılı dosyasına konulan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çek fotokopisinde şirketlerinin kaşe ve imzası kullanıldığını, dava konusu çekin iade edilmek üzere alındığına dair imzalanarak davacı tarafa verilmiş evrakın söz konusu olmadığını, davacı tarafın şirketinin kaşesini ve imzasını kopyalamak suretiyle dava dilekçesinde belirtilen evrakı düzenlediğini düşündüklerini, şirketlerine ait kaşe ve imzanın izinsiz kullanıldığını belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce sicil dosyası, SGK'ya yazılan müzekkere ile ...'e ait çalışan listesi, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı .. sayılı soruşturması, ... sayılı soruşturması ve ... soruşturma dosyası dosyamız arasına alınmış, ticari defter incelemesi için Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi ve Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat yolu ile rapor alınmıştır.

Antalya Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... tarafından davacı ...., ... ve ... aleyhine ... düzenleme tarihli ... seri numaralı ...-TL bedelli çeke dayalı olarak ...-TL asıl alacak olmak üzere ferileriyle birlikte toplam ...-TL alacak üzerinden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe girişildiği, takip konusu çekin incelenmesinde, davalı ...'nin keşideci, davalı ...'nin lehtar olarak yer aldığı, lehtarın cirosuyla çekin davacıya geçtiği, davacının çekte cirosunun bulunduğu, son olarak davalı ... tarafından bankaya ibraz edildiğinde karşılıksız kaşesi vurulduğu, banka tarafından yasal yükümlülük tutarının ödendiği anlaşılmıştır.

Dava, davacının çek nedeniyle borçlu olmadığı iddialarıyla açılmış menfi tespit davasıdır.

İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat yolu ile alınan ... tarihli raporda özetle; davalı ... tarafından alacağının tahsili amacıyla Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas Sayılı dosyası ile takibe geçtiği, davacı yan tarafından Menfi Tespit davası açıldığı, Davacının 2019 yılları ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacı taraf 2019 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davalı ... ve Davalı ... ile ticari ilişkisinin bulunmadığını, davacı taraf 2019 yılı yasal defter ticari münasebet kayıtlarına göre davacının davalı ...'ne kaydi olarak ...

TL tutarında alacaklı olduğu, takibe konu edilen ... tarihli ... numaralı çekin davacı tarafın ticari defterlerinde yer aldığı daha sonra davacı tarafından ... tarihinde ters kayıtla iade çek açıklaması ile kayıtlarına işlediği, takibe konu edilen ... tarihli ... numaralı çekin davacı tarafından davalı ...'ne iade edildiği, ticari defter ve kayıtlarında söz konusu çeki ters kayıt ile iade olarak kaydedildiği ve iade dekontunda davalı ...'ne ait firma kaşe-imzası olduğu, davacı tarafından alınan çeklerin iade edilmek üzere verildiği ancak asıllarının davacı tarafından olması,

söz konusu çekin haricen ödenip ödenmediği veya çekteki imzaların sahte olup olmadığı hususlardaki takdirin mahkemede olduğu, davacı şirket ... tarihinde haciz baskını altında icra dosyasına ödeme yapmak zorunda kaldıkları tutarları talep edilip edilememesi takdirinin mahkemede olduğu belirtilmiştir.

Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin talimat yolu alınan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyasında sunulu olan deliller, mübrez tüm evraklar üzerinde yapılan incelemeler ve değerlendirmelerin sonucunda; Sayın Mahkemenin görevlendirme kapsamında davalılar/vekillerine ulaşılmaya çalışılmış ise de, elde edilen telefonlardan bir kez iletişime geçilebilmiş, bir kez de ... gönderilebilmiştir. Sair aramalarda geri dönüş olmadığından davalıların defter ve belgelerinin incelenmesi yapılamamış olup, Sayın Mahkemece karar verilirse, davalıların 2019-2020 hesap yıllarının defter, kayıt ve belgelerinin huzurda ibrazı ile incelenebileceğini belirtilmiştir.

Soruşturma dosyaları incelendiğinde davalılar hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma ve kamu kurum ve kuruluşları,vb.Tüzel kişiliklerin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği görülmüştür.

Kıymetli evraklarda yazıyla yazan bedel ile rakamla yazan bedelin farklı olması durumunda yazıyla yazan bedelin geçerlidir. Hal böyleyken davacı taraf çeki geri vermeden doğrudan icraya koyabilecek durumdadır. Nitekim davalı ... çeki bankaya ibraz ettiğinde karşılıksızdır işlemi yapılmış ve davalı tarafından icra takibi başlatmıştır.

Davacı taraf çeki bu sebeple borçlu tarafta bırakmış olsa bile buna karşılık yazılı bir belge alması gerektiğini bilen basiretli bir tacir gibi hareket etmemiştir. Ayrıca çeki yanlışlık düzeltildikten sonra geri almak üzere ...'ne verdiğini iddia eden davacının ciro silsilesinde olduğu görülmüş, davacının bu ciroya ilişkin herhangi bir itirazı olmadığı anlaşılmıştır.

Basiretli davranmakla yükümlü olan davacı karşılığında belge almadan geri verdiğini beyan ettiği ve ayrıca bir de ciroladığı çek nedeniyle borçlu olmadığını iddia etmekte ise de; çek, sebepten mücerret ödeme aracı olarak kullanılan bir kıymetli evrak (kambiyo evrakı) olup, imzası inkar edilmeyen senetlere karşı açılan menfi tespit davasında ispat yükü davacı borçludadır.

TTK 687.maddesine göre; poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.

Dava konusu çek unsurları tam olduğundan kambiyo senedi vasfında olup, TTK 818/1-e maddesi uyarınca çeklerde de uygulama alanı bulunan TTK'nın 687. Maddesi dikkate alındığında davacının, lehtar şirket ile aralarındaki temel ilişkiden kaynaklı defileri, davalı hamile karşı ileri sürebilmesi için davalı ...'ın çeki iktisap ederken lehtar ile ciranta olan davacı arasındaki bu temel ilişkiyi ve çekin bedelsiz olduğunu bilmesi ayrıca bile bile davacı borçlu zararına hareket etmiş olması gerekmektedir.

Dava dilekçesinde davalı ...'ın çeki iktisap anında kötü niyetli olduğu veya ağır kusurunun bulunduğu yönünde bir iddia ortaya atılmış ise de icra takibinin diğer davalılara karşı da açılmış olması, davacı şirketin çekin ciro silsilesine katılmış olması ve davalılar arasında herhangi bir bağ olmadığının görülmesi ile davacının bu iddiasını ispatlayamadığı kanaatine varılmıştır.

Bununla birlikte bedelsiz senedi kullanmak suç olduğundan, HMK'nın 226/3 maddesi uyarınca konusu suç olan vakıalar hakkında yemin deliline başvurulamayacağından davacıya yemin hakkı hatırlatılmamış, dolayısıyla davacı taraf davasını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmiş, ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve uygulanmış olduğundan davalının talebi dikkate alınarak İİK'nin 72/4 maddesi uyarınca davacı aleyhine tazminata hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalıdır) Hakim ... · (E-İmzalıdır)