Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/652 K.2022/507

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili kurumun Hizmet Alımı İşinin ihale edilmesi neticesinde ihaleyi alan davalı şirketlerin ihale dokümanı gereğince müvekkil kuruma hizmet verdiklerini, davalı şirketlerin ihale konusu işi ihale dökümanı gereğince dava dışı işçi gibi işe aldığı işçiler eliyle tamamladığını, ancak davalı şirketler tarafından işe alınan ve çalıştırılan dava dışı işçi tarafından müvekkil idareye karşı açılan Antalya 6. İş Mahkemesinin ...

Esas, Esas sayılı dosyası ile açılan davanın yargılaması neticesinde; dava dışı işçi lehine kıdem tazminatı, ihbar tazminatı vs.

İşçilik alacakları ile yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, anılan kararın istinaf edildiğini, istinaf incelemesi neticesinde istinaf talebinin reddine karar verildiğini, söz konusu mahkeme ilamı dava dışı işçi ... vekili tarafından Burdur İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile müvekkil idare aleyhine takibe konulduğunu, takipte kesinleşen miktar, icra faiz ve masrafları ile bu dava kapsamında mahkum kalınan yargılama giderleri dahil olmak üzere ücretin dava dışı işçiye ödendiğini, ödemeye ilişkin banka dekontunun ekte sunulduğunu,

müvekkili idare ile yüklenici şirketler arasında imzalanan sözleşmelerin eki olan Teknik şartnamenin 24. Maddesinin (g) bendinde “Yüklenici koruma ve güvenlik hizmetleri kapsamında istihdam ettiği koruma ve güvenlik görevlilerinin her türlü özlük, mali ve sosyal haklarını ilgili yasa ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak karşılamakla mükelleftir.

Bu konularda idarenin hiçbir sorumluluğu yoktur“ denildiğini, davalı firmalar ile müvekkil idare arasında akdedilmiş olan ihale sözleşmesinin eki niteliğinde olan Teknik Şartnamenin 12/f bendinde; “…işçilerin İş Kanunu ve Sosyal Sigortalar Mevzuatı gereğince doğacak tüm hak ve yükümlülüklerinden yüklenici firma sorumludur.” hükmüne yer verildiğini belirterek davalı taşeron şirketler tarafından, müvekkil idareye sunulan ihale kapsamında, karşı taraf şirket tarafından çalıştırılan, dava dışı işçi ...'ın müvekkil idarece ve taşeron firmaya işçilik alacakları istemi ile açtığı davada, Antalya 6. İş Mahkemesinin ...

Esas, ... Karar sayılı kararı neticesinde Burdur İcra Dairesinin ... Esasında başlatılan icra takibi ile dava dışı işçiye ödenen işçilik alacakları ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin, alt işveren konumunda bulunan davalı şirketten rücuen tazmini istemi ile 57566,41.-TL’nin ödeme tarihi olan 07.07.2020 tarihinden itibaren.

750,6TL ve 1802,85TL bakiye karar harcı, istinaf karar harcı ve istinaf kanun yoluna başvurma bedelleri toplamının ödeme tarihleri olan 07/12/2020, 26/06/2020 tarihinden itibaren, toplamda 60119,32-TL'nin arabuluculuk yoluna başvuru tarihi ile ödeneceği tarihe kadar işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı şirketten rücuen tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.

Davalılara usulüne uygun şekilde tebligat yapılmış olup, davalı ...Ş şirket vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle.

Zaman aşımı def'inde bulunduklarını, öncelikle davacı tarafın talep ettiği alacağın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kıdem tazminatından ...'ın sorumlu olduğunu, kıdem tazminatından sorumluluğun ilgili kamu kurum veya kuruluşlarında olduğunu ve onlar tarafından ödenmesi gerektiği emredici düzeltmelerle hüküm altına alındığını, davacı idare ile davalı şirket iş ortaklığı arasındaki sözleşmenin yukarıda belirtilen 11.09.2014 tarihinden sonra düzenlendiğini, dava dışı işçinin iş akdinin de işbu tarihten sonra feshedildiğini, sözleşmede açıkça alt işverene rücu edileceğine dair madde bulunmadığını,

iptal kararının geriye yürümezliği kuralı gereğince müvekkil şirket lehine usuli kazanılmış hak doğduğu gözetilerek kıdem tazminatından sorumlunun davacı ... olduğunun kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı ile yapılan sözleşmenin dava konusu alacak kalemleri yönünden müvekkile bir sorumluluk yüklemediğini, sözleşmede işbu alacak kalemlerinin davacı tarafın iddiasının aksine müvekkile rücu edilebileceğine ilişkin hüküm bulunmadığını, davacı kurum ile müvekkil şirket arasında imzalanan sözleşme uyarınca dava dışı işçi de bu kapsamda müvekkil şirket bünyesinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını,

davacı ile imzalanan sözleşmenin müvekkil şirkete işin devamı süresince personelin SGK primleri, vergileri, ücreti, yol, yemek ücreti v.s. gibi düzenli ve sürekli verilen haklarının teslimiyle ilgili sorumluluk verdiğini, davacının talep etitği ücretlerden müvekkil şirketin bir sorumluluğunun olmadığını, sözleşme hükümleri incelendiğinde davacı tarafından ödenen kalemlerin müvekkile rücu edilebileceğine dair bir düzenleme bulunmadığının da açıkça görüleceğini, davacı tarafından talep edilen işçilik alacaklarının dava dışı işçinin davacı nezdinde çalışmasından doğduğunu,

bu alacakların müvekkile yükletilmesi halinde davacının sebepsiz zenginleşeceğini, davacının talep ettiği alacak kalemleri dava dışı işçinin davacı nezdinde gerçekleştirdiği çalışmalardan doğduğunu belirterek davanın öncelikle usulden reddine, neticeten haksız ve dayanaksız davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya yanıt vermemiş, duruşmalara katılmamışlardır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Davacı vekili tarafından ihale sözleşmeleri ve ekleri, mahkeme ilamları, sayman mutemet alındıları, ödeme belgesi, arabuluculuk evrakları delil olarak sunulmuş, mahkememizce iş mahkemesi dosyası ve icra dosyası celp edilmiş, işçinin sigorta sicil dosyası getirtilmiş, davalılara işçinin işyeri sicil dosyasının gönderilmesi için meşruhatlı tebligat yapılmış, davacıdan taraflar arasındaki sözleşmelerle ilgili bilgi ve belgeler celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılarak tüm deliller toplanmıştır.

Dava, davacı kurumun asıl iş veren olarak dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının davalı alt işveren şirketlerden rücuen tahsili talebine ilişkindir.

Dava sözleşmesel sorumluluğa dayalı olarak ödeme tarihlerinden itibaren yasal 10 yıllık zamanaşımı süresi geçmediğinden davalı ...Ş'nin zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.

Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 21/03/2022 tarihli raporda özetle. Davacı ile davalılar arasında imzalanan hizmet işleri genel şartnamesinin 6.bölümü 38.maddesine göre yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin iş yerinde çalıştırdığı işçilik ücretlerinden doğrudan yüklenicinin sorumlu olduğu, ş mahkemesi dosyasında dava dışı işçi tarafından davacı ile davalı ...

Şirketine dava açıldığı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre tazminatı alacaklarının karara bağlandığı, Burdur İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile davacı ve davalı ... aleyhine başlatılan takip sonucu davacı tarafından 07/07/2020 tarihinde 57.566,41-TL ödeme yapıldığı, yine 07/12/2020 tarihli sayman mutemed alındısı ile 1.802,85-TL istinaf karar harcı, 20/06/2020 tarihinde istinaf yoluna başvuru ve karar harcı olarak 750,60-TL ödeme yapıldığı, dava dışı işçinin sırasıyla ...

Güvenlik Ltd şirketi, Özel Güvenlik Ltd. Şirketi ( ...) ve ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş ( ...

Yatırım Holding) çalıştığı, takdir mahkemeye ait olmak üzere rücu konusunda sözleşmede açık bir düzenlemenin olmadığı ihtimaline göre alternatifli olarak hesaplama yapılacağı, hesaplama yapılırken dava dışı işçinin çalıştığı süre ve son ücretleri üzerinde hesaplamanın yapılacağı, işçiye ödenen ihbar tazminatı, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre tazminatı ile bu kalemlerin faiz tutarlarından son işveren olan ...

Güvenlik Hizmetleri A.Ş'nin sorumlu olduğu, kıdem tazminatı konusunda her bir işverenin kendi dönemi ve devir tarihindeki ücreti ile sınırlı sorumlu olduğu, neticeten hükmedilen 13.915,13-TL'lik kıdem tazminatının 23,34-TL'sinden davalı ... Güvenlik Şirketi, 1.386,89-TL'sinden davalı Özel Güvenlik Şirketi , kalan 12.504,90-TL'sinden davalı ...

Güvenlik A.Ş'nin sorumlu olduğu, hükmedilen ihbar tazminatı ve faiz tutarı 5640,42-TL, işe başlatmama tazminatı ve faiz tutarı 12.603,48-TL, boşta geçen süre tazminatı ve faiz tutarı 7.451,86-TL'den davalı ...

Güvenlik A.Ş'nin sorumlu olduğu, mahkemece hükmedilen asıl alacakların toplamının 35.234,22-TL olup, alt işverenlerin dönemine isabet eden asıl işçi alacakları tutarları oranına göre davalıların faiz ve yargılama giderlerinden sorumluluğunun belirleneceği, davacının icra dosyasına ödediği 57.566,41-TL'den asıl işçilik alacağı olan 35.234,22-TL ile son alt işverenin sorumluluğunda olan ihbar tazminatı , işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre tazminatının faiz alacakları toplamı olmak üzere toplam 39.610,92-TL'nin mahsubu halinde toplam faiz ve yargılama gideri olarak 17.955,49-TL'nin ödendiğinin anlaşıldığı,

istinaf karar harcı ve başvuru harçları toplam tutara eklendiğinde bu tutarın 20.508,94-TL'ye ulaştığı, alt işverenlerin sorumluluk oranlarına göre bu tutarın 20,51-TL'sinden davalı ... Güvenlik Şirketi, 799,85-TL'sinden davalı Özel Güvenlik Şirketi , kalan 19.688,58-TL'sinden davalı ...

Güvenlik A.Ş'nin sorumlu olduğu, neticeten davalı ... şirketinin sorumlu olduğu miktarın 43,85-TL, davalı Özel Güvenlik Şirketinin sorumlu olduğu miktarın 1.093,37-TL, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu miktarın 57.889,27-TL olduğu, mahkemece sözleşmede iç ilişkiyi düzenleyen açık bir hükmün olmadığının kabulü halinde TBK gereği alt işverenlerin sorumluluklarının yarı oranında oldukları belirtilmiştir.

İncelenen tüm dosya kapsamına göre;

Davacı, ... isimli işçi tarafından açılan dava ve yapılan takip sonucu icra dosyasına 57.566,41-TL ödeme yaptığını, ayrıca istinaf kanun yoluna başvurma ve karar harcı ödendiğini, imzalanan sözleşmeye göre işçilere yapılan tüm ödemelerden davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.

Davalı ... ise sorumluluğun davacıya ait olduğunu savunmuş, ayrıca 4857 sayılı yasanın 112.maddesine eklenen fıkra sebebiyle kıdem tazminatından davacı asıl işverenin sorumlu olduğunu belirtmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen tazminatlardan hangi tarafın sorumlu olacağına ve sorumluluğun hangi oranda olduğuna ilişkindir.

Davalı taraf 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. Maddesi uyarınca işçilik alacaklarından asıl iş verenin sorumlu olduğunu belirtmiş ise de, ilgili düzenleme işçiyi korumak amaçlı getirilmiş bir düzenleme olup, asıl işverenin bu sorumluluğu sadece işçiye karşıdır.

Eldeki davada ise, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümleri, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Diğer taraftan 7166 sayılı yasa ile 4857 sayılı kanunun 112.maddesine getirilen 6. Fıkra ile sözleşmede açıkça yazılmadığı sürece kıdem tazminatı konusunda asıl işverenin alt işverene rücu edemeyeceği düzenlenmiş ise de ilgili fıkranın Anayasa Mahkemesi'nin 19/09/2019 tarihli 2019/42 Esas, 2019/73 Karar sayılı ilamı ile iptal edildiği, kaldı ki somut olayda taraflar arasındaki sözleşmelerin değişikliğin yapıldığı ve yürürlüğe girdiği 2014 yılı eylül ayından önce yapıldığı ve somut olayda uygulanamayacağı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinin 9. Maddesi atfıyla sözleşmelerin eki olan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 38, 39, 40 ve 41.maddeleri ile teknik şartnamenin 24-g maddesindeki düzenlemeye göre işçiye ödenecek olan tazminatlardan davalı yüklenicilerin sorumlu olduğu, hizmet alım sözleşmesinin bedeli düzenleyen 7. Maddesine göre işçilik maliyetlerinin teklif edilen birim fiyatlara dahil edildiği anlaşılmaktadır. Bu düzenleme gereği yüklenicilerin, davacı tarafından ödenen tüm tazminattan sorumlu olduklarının kabulü gerekmektedir. Yani dava konusu tazminatlar için her bir yüklenici işçiyi çalıştırdığı dönem itibariyle ödenen tazminattan sorumludur.

Dava dışı işçinin öncelikle davalı ... şirketinde işçi olarak çalışmakta iken ihale ile işi devralan ... Ltd şirketinde (eski ünvanı Özel Güvenlik Hizmetleri şirketi) ve son olarak ... Yatırım Holding A.Ş'de (eski ünvanı ...

Güvenlik Hizmetleri Ltd şirketi) çalıştığı, yaptığı işe aynen devam ettiği, yani önceki alt işverenin ihale süresinin sona ermesi anında dava dışı işçinin iş akdinin sonlandırılmayıp ihaleyi yeni alan alt işveren nezdinde çalışmasını sürdürdüğü, bu itibarla yerel Yargıtay içtihatlarına göre davalılar arasındaki ilişkinin iş yeri devri niteliğinde olduğu, kıdem tazminatından her bir işverenin işçiyi çalıştırdığı dönem ile ve devir tarihindeki son brüt ücret ile sınırlı olarak sorumlu olduğu,

davalı yüklenicilerin sorumluluklarının miktarında davacının yaptığı arabuluculuk ücreti dahil tüm ödemenin dikkate alınması gerektiği, alt iş verenler işçiyi çalıştırdıkları dönem ve devir tarihindeki son brüt ücret ile sınırlı olarak sorumlu olduklarından bilirkişinin buna göre yaptığı hesaplamaya itibar edilmesi gerektiği, ancak istinaf karar harcı ve başvuru harcından davacının işçiye karşı asıl işveren olarak sorumluluğunun bulunması,

dava açılmadan önce işçiye ödeme yaparak dava açılmasının engelleme imkanının bulunması sebepleriyle bunu yapmayarak davanın açılmasına sebebiyet verip, ödediği istinaf karar ve başvuru harcından dolayı yarı oranında sorumluluğunun bulunduğu kanaatiyle bu yön itibariyle rapora iştirak edilmediği, mahkememizce istinaf karar harcı ve başvuru harcı olarak ödenen toplam 2.553,45-TL'nin yarısı olan 1.276,72-TL'nin davalılara rücu edebileceğinin değerlendirildiği,

buna göre raporda belirtilen alt işverenlerin sorumluluk oranlarına göre tutarın %0,1'ine isabet eden 1,28-TL'sinden davalı ... şirketi, %3,9'una isabet eden 49,79-TL'sinden davalı ... şirketi, %96'sına isabet eden 1.225,65-TL'sinden ...

Yatırım Holding A.Ş'in sorumlu olduğu, davacının icra dosyasına asıl alacaklar faiz ve yargılama gideri olmak üzere toplam 57.566,41-TL ödediği, raporda belirtildiği üzere kıdem tazminatı hariç diğer asıl alacak ve faizlerinden son iş verenin sorumlu olduğu, kıdem tazminatından davalıların kendi dönemleriyle sınırlı sorumlu olduğu, buna göre kıdem tazminatından davalı ...

Şirketinin sorumluluğunun 23,34-TL, davalı ... şirketinin sorumluluğunun 1.386,89-TL, davalı ... şirketinin ise kalan 12.504,90-TL'sinden sorumlu olduğu, diğer işçilik alacakları olan 4.675,35-TL ihbar tazminatı, 965,07-TL ihbar tazminatı faizi, 10.460,80-TL işe başlatmama tazminatı, 2.142,71-TL işe başlatmama tazminatı faizi ve 6.182,94-TL boşta geçen süre tazminatı ile 1.268,92-TL boşta geçen süre alacağı faizi alacaklarından da son işveren olarak davalı ... şirketinin sorumlu olduğu, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu asıl alacaklar ve kıdem tazminatı hariç diğer alacakların faizi toplamının 38.200,69-TL olduğu,

(12.504,90-TL+4.675,35-TL+965,07-TL+10.460,80-TL+2.142,71-TL+6.182,94-TL+1.268,92-TL) diğer davalıların kıdem tazminatı asıl alacağından olan sorumluluk tutarları eklendiğinde (23,34-TL+1.386,89-TL) kıdem tazminatı faizi hariç kıdem tazminatı asıl alacağı diğer asıl alacaklar ve faizleri toplamının 39.610,92-TL olarak bulunduğu, icra dosyasına ödenen 57.566,41-TL'den bu tutar çıkartıldığında geriye kalan 17.955,49-TL'nin kıdem tazminatı faizi ve yargılama giderlerine ilişkin olduğu,

raporda belirtilen sorumluluk oranlarına göre hesaplama yapıldığında bu tutarın davalı ... şirketinin %0,1'e denk gelen 17.96-TL'sinden davalı ... şirketinin %3,9'a denk gelen 700,26-TL 'sinden, davalı ... Şirketinin ise bakiyesi olan 17.237,27-TL'sinden sorumlu olduğu, sonuç olarak davalıların icra dosyasına ödenen 57.566,41-TL'den sorumluluklarının ... şirketinin 41,30-TL, ...

Şirketinin 2.087,15-TL, davalı ... şirketinin ise 55.437,96-TL olduğu, davacının bu bedelleri ödeme tarihi olan 07.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan ayrı ayrı talep edebileceği, istinaf başvuru ve karar harcından dolayı rücu edebileceği tutarın ise yukarıda açıklanan gerekçeye göre 1.276,72-TL olduğu, raporda belirtilen alt işverenlerin sorumluluk oranlarına göre bu tutarın 1,28-TL'sinden davalı ... şirketi, 49,79-TL'sinden davalı ... şirketi, 1.225,65-TL'sinden ...

Yatırım Holding A.Ş'nin ödeme tarihi olan 07.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıya karşı sorumlu oldukları anlaşılmakla toplam 58.843,13-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (E-İmzalı) Hakim ... · (E-İmzalı)