Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/84 K.2021/248

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen MENFİ TESPİT (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile ... arasında ... tarihli satıcısı ..., Alıcısı ... olan, ... model ... renginde kamyonet cinsi ve ... plakalı aracın satışı için sözleşme imzalandığını, ... ödeme tarihli, alacaklısı ..., ... düzenlenme tarihli, ....-TL bedelli senedin davalıya verildiğini, sözleşme tarihi olan ... tarihinde davalı tarafından aracın devrinin gerçekleştirilmediğini, bu nedenle davalıya ihtarname gönderilerek senedin iade edilmesinin istendiğini ancak bir iade gerçekleşmediğini belirterek söz konusu bono hakkında ödeme ve protesto işlemlerinin durdurulması konusunda tedbir konulmasına ve gerekli ilanların yapılarak bononun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesinde davacı vekilinin ilanların yapılmasını talep ettiğinden talebini açıklaması istenmiş, davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile davalarının Menfi Tespit davası olduğunu bildirmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında; Davacının, dava dilekçesinde bononun iptaline karar verilmesini talep ettiğini, kıymetli evrak iptalinin TTK.nun 651. Maddesinde açıklandığını, bu davayı ancak hamilin açabileceğini, davacının keşideci olduğunu, dolayısıyla davayı açamayacağını, mahkemenin tensip tutanağının 7. Maddesi gereğince; davacı vekiline mahkemece dava dilekçesini açıklaması için süre verilmiş ise de açıklama dilekçesi değil, ıslah dilekçesi verilmesi gerektiğini, davacının aracı teslim aldığını, karşılığında da sözleşme gereği bono verdiğini, daha sonrasında aracı haricen ...'e sattığını, ...'in aracı ... 'a sattığını ve davacının da aracın noter devrinin ... 'a verilmesini söylediğini, davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; oto satış sözleşmesi ekinde bulunan kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin menfi tespit davasıdır.

Davacı taraf, taraflar arasında ... tarihinde davalı ile ... plakalı aracın satışı için sözleşme imzaladıklarını, karşılığında ... ödeme tarihli, ....-TL bedelli senet verdiğini, aracın devrinin verilmediğini, senedin de iade edilmediğini söz konusu bono hakkında ödeme ve protesto işlemlerinin durdurulması konusunda tedbir konulmasına ve bononun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ise aracın teslim edildiğini ancak davacı tarafından daha sonra başkalarına haricen satılarak teslim edildiğini savunmuştur.

Davacı taraf dava dilekçesinde, açıklama dilekçesinde ve Antalya ... Noterliğinden gönderdiği ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamede aracın kendilerine teslim edilmediğini söylememektedir. Kaldı ki taraflar arasında imzalanan "OTO SATIŞ SÖZLEŞMESİ"nde de aracın teslim edildiği yazmaktadır. Bu teslim olgusuna rağmen davacı vekili her ne kadar ... tarihli dilekçesinde aracın kendilerinde olmadığını söylemekte ise de, aracın sözleşmenin imzalanmasından ve aracın kendisine tesliminden sonra tekrar davalıya teslim (iade) edildiğine dair (senede karşı senetle ispat kuralı gereği) bir yazılı belge sunulmadığından aracın satış sözleşmesi ile zilyedliğinin davacıya teslim edildiği, davalıya gerisin geriye teslim edilmediği kabul edilmiştir.

Öyleyse sorun, harici satış (Adi yazılı sözleşme) ve teslim ile zilyedliği devredilen tescile tabi motorlu aracın ruhsat devir tescil işlemlerinin yapılmaması nedeniyle, sözleşme ile verilen bonodan davacının sorumlu tutulup, tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır.

KTK md. 20/d’ye göre, “Tescil edilmiş motorlu araçların her türlü satış ve devirleri .... araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak noterlerce yapılır...” hükmü bulunmaktadır. Bu bir geçerlik şartıdır. Buna uyulmaksızın yapılan bir devir işlemi batıl olup, mülkiyeti karşı tarafa geçirmez. Bu hükme aykırı olarak yapılan sözleşmeler hukuken geçersizdir. Geçersiz sözleşmeler taraflara hak ve borç tahmil etmeyeceği için, taraflar ancak verdiklerini karşılıklı olarak haksız iktisap hükümleri uyarınca geri alabilirler. Bu durumda taraflar sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre karşılıklı olarak verdiklerini iade ile yükümlüdürler. (Emsal; Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 04.03.2013 tarih ve 2013/2031 E. 2013/3441 K., aynı dairenin 03.07.2012 tarih ve 2012/12159 E. 2012/16651 K.vb)

Yukarıdaki açıklamalardan sonra somut olaya gelince; taraflar arasında ... tarihinde ... plakalı aracın satışı için "OTO SATIŞ SÖZLEŞMESİ" imzaladıkları, aracın davacıya teslim edildiği, karşılığında davaya konu ... ödeme tarihli, ....-TL bedelli senet verildiği, aracın ruhsatının halen davalı üzerinde bulunduğu, KTK md. 20/d’ye göre yapılan harici satış sözleşmesinin geçersiz olduğu, emsal Yargıtay ilamlarında da işaret edildiği üzere; Bu durumda tarafların sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre karşılıklı olarak verdiklerini iade ile yükümlü olduklarından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · (E-imzalıdır) HAKİM ... · (E-imzalıdır)