Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/291 K.2018/197

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasıyla takibe girişildiğini, .../.../... tarihinde ödeme emri müvekkiline tebliğ edildiğini, ödeme emrinin ekinde bulunan çek örneğinin incelenmesinde müvekkili adına atılan imzanın müvekkiline ait olmadığını, takipte yer alan alacaklı veya borçlularla herhangi bir ilgisi olmayan müvekkilinin imzası taklit edilerek çekte ciro silsilesine karıştırıldığını, bu nedenlerle dava sonuna değin teminatsız olarak müvekkili yönünden takibin tedbiren durdurulmasına, borçlu olmadığının tespitine, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çekin davacı tarafından ciro edilerek ...'a verildiğini, ... 'ın da yine cirolayarak müvekkile borcuna binaen çeki müvekkile verdiğini, borçlunun borçtan kurtulmak ve takibi durdurmak amacıyla kötü niyetli olarak huzurdaki davayı açtığını, davacının yazı ve imza örneğinin bilirkişi tarafından incelenmesi gerektiğini, bu nedenlerle haksız yere ve kötü niyetli olarak süresi dışında imzaya, itiraz eden davacının davasının reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, davacının takip konusu alacağın %10'u oranında para cezasına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya içerisine, icra dosyası, davacının mukayeseye esas imza örnekleri getirtilmiş, celse arasında davacının imza örnekleri alınmış, bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Dava; çekteki imza inkarına dayalı, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; takip ve dava konusu çekteki cirantalardan görünen ... adına atılı imzanın davacıya ait olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Grafoloji uzmanı ...' nun .../.../... havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; tetkike konu ...şubesine ait ... çek numaralı 15.000,00.-Tl bedelli çekin arka yüzünde ... ... içerikli yazı rakamlar üzeri çizilmşi vaziyette, altında atılı bulunan ciranta imzasının ... elinden çıkmadığının kanaatine varıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili .../.../... havale tarihli dilekçesinde özetle; dava konusu çekin ciro silsilesi çerçevesinde müvekkiline verildiğini, arada başka cirantalar bulunması nedeniyle müvekkilin sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle davanın müvekkile yönlendirilemeyeceğinden davanın reddini talep etmiştir.

Çekteki imzanın inkarını da içeren sahtecilik defi, mutlak def'ilerden olup hekese karşı ileri sürülebilir. Bu nedenle davacının çekteki imzanın kendisine ait olmadığını davalı hamile karşı ileri sürmesinde hamilin iyi niyetli olduğu iddiası dinlenemez.

... İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, alacaklının ..., borçluların ..., ... Şti, ... ..., ..., ... ...olduğu, alacağın dayanağının ...şubesine ait ... çek numaralı 15.000,00.-Tl bedelli çekin bankaya ibrazında karşılıksız çıkması olduğu, borçlulardan ...Şti'nin çekin keşidecisi, ...'ın lehine çek keşide edilen ilk ciranta olduğu, ondan sonra sırayla ... ..., ..., ... 'ın cirosuyla en son yetkili hamilin davalı ... olduğu, davalının bankaya ibrazında karşılığı bulunmadığından ödemenin yapılmadığı notunun yazılı olduğu, takipten sonra icra dosyasının .../.../... tarihinde ... tarafından ödenmekle kapatıldığı, çekin ...'a teslim edildiği anlaşılmıştır.

İlgili çekin ödenerek iptal edilip bankaya teslim edildiği anlaşılmış ve bankadan istenerek çek üzerinde imza incelemesi yaptırılmıştır. Davacı ciranta imzasının davacıya ait olmadığı tespit edilmiş ve davacının davasında haklı olduğu, dava tarihi itibari ile davacının hukuki yararı bulunduğu, davalının da davada pasif husumet ehliyetinin olduğu, çek bedeli ödenip bankaya iade edilmekle davanın konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı anlaşılmış ve bu yönde karar verilmiştir.

Diğer taraftan davacı lehine dava tarihindeki haklılık durumu dikkate alınarak yargılama gideri ve vekalet ücreti verilip verilmeyeceği hususunun değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere imzaya ilişkin sahtelik iddiası mutlak defilerden olup herkese karşı ileri sürülebilir.

Sahte imza bir başkasının imzasının taklit edilmesi hali olup; takip tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK’nun 818/1-c. maddesinin 2. fıkrasının (d) bendi uyarınca çeklerde de uygulanan aynı yasanın 677. maddesi “ Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez” hükmünü içermektedir.

Kısaca anılan yasa hükmü dokdirinde ve uygulamada “imzaların istiklali” prensibi olarak nitelendirmektedir. Anılan hükme göre, ticari senetteki geçersiz imza sadece kendisi yönünden hükümsüzlük sonucu doğurur. Senetteki her imza diğerlerinden bağımsız olarak sadece imza sahibini bağlar.

İmzaların bağımsızlığı ilkesi, poliçeye atılı her geçerli imzanın (keşidecinin, cirantanın, avalistin, kabul eden muhatabın imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzaların sahiplerinin sorumlu tutulmamasına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Geçerli imzaların sahipleri, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamazlar. Geçersiz bir imza sahibini bağlamaz ise de, ciro zincirini de koparmaz.

Çekin ödenmemesi halinin düzenlendiği 6102 sayılı TTK'nun 808. Maddesinde hamilin başvurma hakkı bulunmaktadır. Bu maddeye göre yetkili hamil çekin süresinde muhatap bankaya ibraz eder ve ibraz günü de gösterilmek suretiyle çekin üzerine ödenmediği yazılı ise hamil, cirantalar, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakkını kullanabilir.

Somut olayda da çekin karşılıksız çıkması üzerine çek üzerindeki ciro silsilesinden yetkili olduğu anlaşılan davalı hamilin çekte borçlu görünen keşideci ve cirantalara başvuru hakkı kapsamında icra takibi başlattığı, çekin ödeme aracı olduğu karinesi de dikkate alındığında davalının çeki kendisine ciro eden dava dışı ... ... dışındaki ciro imzalarının ilgililerine ait olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğünde olmadığı, eldeki davanın açılışına kadar cirantalardan olan davacının imzasının sahteliği ile ilgili bir bilgiye sahip olduğunu gösterir herhangi bir delilin bulunmadığı, çekteki imzanın davacıya ait olmadığını bilerek iktisap ettiğine

dair de elde somut bir delil bulunmadığı, bu nedenlerle alacağına kavuşmak için 6102 sayılı TTK'nun 808. Maddesi kapsamında yasal başvuru hakkını kullanan davalının yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmamasının hakkaniyete uygun olmayacağı, bu giderlerden sahteliği yapanların sorumlu tutulması gerektiği, bunun da adına sahte imzanın atıldığını iddia eden tarafça takip edilmesi gerektiği kanaati ile yargılama giderleri davacı üzerine bırakılmış ve vekalet ücreti takdir edilmemiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı