Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/341 K.2020/456

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı vekili; taraflar arasında ... model ... ... marka ... plakalı aracın ... TL karşılığında ve yine 3 adet ... ... marka aracın ... TL karşılığında müvekkiline devri konusunda anlaşıldığını, müvekkili şirket tarafından mevcut ticari ilişkiye güvenerek borçlu karşı taraf adına keşide edilen ... ... Şubesi ... nolu ... -TL bedelli... tarihli ve ... ...

Şubesine ait ... nolu ...-TL bedelli ... tarihli çekin borçlu şirket adına hareket eden ... ya imzası karşılığında teslim edildiğini, davalı tarafça söz konusu çek bedellerinin tahsil edilmesine, 3. kişilere ciro edilmiş yada takas sisteminden tahsil edilmiş olmasına karşın söz konusu araçların devirlerinin müvekkili şirkete tüm sözlü ve yazılı ihtarlara karşın yapılmadığını ileri sürerek, söz konusu araç devri için verilen iki adet çekin bedellerinden kaynaklı olan ...

TL alacağın tahsili için Antalya .... Noterliğinin . .. tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtarda bulunulduğunu, Antalya .... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini ancak davalı tarafın takibe haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, müvekkilinin ...

TL alacağına yetecek miktarda yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ...

A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirketten muaccel bir alacağının bulunmadığını, hatta müvekkili şirketin davacı şirketten işbu dava konusu dışında alacaklarının da bulunduğunu, müvekkili şirketin kurulduğu günden bu güne kadar aynı adreste sigorta aracılık hizmetleri faaliyeti yürüttüğünü, sigortacılık dışında bir faaliyette bulunmadığını, davacının alacağın varlığını yaklaşık olarak ispata elverişli somut ve geçerli hiçbir delil sunmadığını, davacı şirket ile müvekkili şirket arasında davacının iddia ettiği gibi bir araç alım satım ilişkisinin bulunmadığını,

aralarında araç satımına ilişkin bir anlaşma da bulunmadığını, söz konusu çeklerin davacının müvekkili şirkete olan mevcut borcun tasfiyesine ilişkin olarak müvekkil lehine düzenlendiğini ve o dönem şirkette sigortalı çalışan ... ... 'ya teslim edildiğini, ... ' nın şirketi temsil ettiği şirket adına hareket ettiği yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığını, aradaki ilişkinin yalnızca işçi-işveren ilişkisinden ibaret olduğunu, ...' nın hiçbir zaman şirketi temsile yetkili olmadığını, şirket ortaklarından ...' nın eşi olmasının da ayrı bir tüzel kişiliği olan şirkette yetkili olduğunu göstermeyeceğini,

...' nın müvekkil şirket adına araç alım satım anlaşması yapmak üzere yetkisi bulunmadığını, bu sebeple davacının iddialarını kabul etmediklerini, davacının iadesini talep etmiş olduğu çekleri müvekkili şirkete keşide ettikten sonra, müvekkili şirkete olan borçlarına istinaden verilen çeklerin avans olarak verildiği iddiasının mesnetsiz olduğunu savunarak, tensip ara kararı ile verilmiş bulunan ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Dosya içerisine, Antalya CBS' nin ... /... sor. Sayılı dosyası getirtilmiş, Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, trafik tescil Şube müdürlüğünden . .. plakalı aracın kayıt maliklerini gösterir belgeler getirtilmiş, davaya konu çeklerin görüntüleri ilgili bankadan getirtilmiş, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacı şirket yetkilisinin isticvap beyanları alınmıştır.

Dava; itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; ... ... Şubesine ait, ... nolu ... .-TL ve ... nolu ... .-TL bedelli toplam ... .-TL çekin, davalı şirkete ait ... plakalı araç ve 3 adet ... ... ... Aracın devri karşılığında verilip verilmediği, devrin gerçekleşmemesi nedeniyle çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, davacının çeklerden dolayı davalı şirkete borçlu olup olmadığı, çek bedellerinin ödenmesi karşısında bu ödenen bedellerin davalı tarafından davacıya iadesinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkindir.

Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesi' nin ... /... Esas .../... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının ... ... A.Ş, davalıların ... ve ... . Ltd. Şti olduğu, davanın icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğu, dava konusunun Antalya ... . İcra Müdürlüğü'nün ... /... Esas sayılı dosyası ile davalı-alacaklı ... tarafından borçlu-davacı şirket hakkında ... günlü ... Seri nolu ve ... TL bedelli çeke dayalı toplam ... TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine mahsus genel haciz yolu ile icra takibine ilişkin dosya olduğu, takibin ... tarihinde başlatıldığı ve aynı tarihte davalı-alacaklı ... ... tarafından dosya alacağının davalı ... ...Ltd.Şti'ye temlik edildiği, davanın ikisi hakkında açıldığı, davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının ... /... sor. Sayılı dosyasında, davacının K.H, müştekinin ... ... , şüphelilerin ..., ... ve ... olduğu, suçun dolandırıcılık suçu olduğu, müşteki ... yetkilisinin şüpheli ... ...

Aracılık Hizmetleri yetkililerinden ... plakalı araç ve 3 adet ... ... marka aracın satılması karşılığında ... .-TL ve ... .-TL lik iki adet çek verdiğini, ancak araçların başkası adına kayıtlı olup araçların ve çeklerin verilmediğini ve iade edilmeyen çeklerin ciro edilmesi sebebiyle ödemek zorunda kaldığından bahisle dolandırıldığını iddia ettiği, şüpheli ...' nın ifadesinde: "müştekiyi 7-8 yıldır tanıdığını, müştekinin sahibi olduğu firmanın ikinci el araç satışlarını yaptığını, ...

Sigorta' da ... yılı Temmuz ayına kadar çalıştığını, şikayete konu araçlar için çekleri aldığını, ancak müştekinin söz konusu 4 aracı beğenmemesi sebebiyle üçüncü şahıslara satıldığını, aralarında mutabakat yaptıklarını, mutabakata göre firmanın ... .-TL borçlu kaldığını, daha sonra ... .-TL daha müştekinin çek kestiğini, müştekinin alacaklı olmadığını" beyan ettiği, yapılan soruşturma neticesinde uyuşmazlığın hukuki ihtilaf niteliğinden olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Antalya ... . İcra Müdürlüğü' nün ... /... sor. Sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklı ... ... A.Ş tarafından borçlu ... ... Ltd. Şti aleyhine, ... tarihli 3 adet araç bedeli için teslim edilen ... nolu, ... .-TL bedelli ve ... plakalı araç bedeli için teslim edilen ... nolu ... .-TL bedelli çek bedelinin iadesine istinaden, ... .-TL ve ... .-TL asıl alacak, ... .-TL işlemiş faiz, ... .-TL ihtarname, ... .-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... .-TL alacağın, asıl alacağa işleyecek yıllık %9,75 oranında faizi ile birlikte icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya ... tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin borca ve ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu anlaşılmıştır.

Antalya ... .Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin incelenmesinde, keşidecinin ... ... , muhattapların ... ve ... olduğu, ihtarnamenin içeriğinin araç satışı karşılığında verilen ... .-TL ve ... .-TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığından bahisle toplam ... .-TL' nin iadesi istemine ilişkin olduğu, söz konusu ihtarnamenin ... tarihinde davalı şirkete ... tarihinde de ...' ya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defter ve belgelere de dayanıldığından, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, mali müşavir bilirkişi ... ... tarafından ibraz edilen ... havale tarihli raporda sonuç olarak; davacı firma ile davalı firma arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacı firmanın davalı firma adına kesmiş olduğu, ... tarihli, ... nolu, ... .-TL bedelli çekin ... Şti tarafından ciro edilerek ... tarafından bankadan tahsil edildiği, ... tarihli, ... nolu ... .-TL bedelli çekin ... . Şti tarafından ciro edilerek bir firmaya verildiği, çekin tahsilatının halk bankası tarafından takas uygulamaları kapsamında ... tarihinde ödendiğinin tespit edildiği,

Çeklerin ... tarafından teslim alındığı, ... şti tarafından 3. Kişilere ciro edilerek devir temlik yapıldığının tespit edildiği, ... tarihli ... nolu, ... .-TL bedelli ekin ... A.Ş' ye ibraz edildiği, ayrıca 27 adet çekin de ... firması ticari kayıtlarında yer almadığı, davalı şirket kayıtlarında ... Şti adına verilen çeklerin de kayıt altında bulunmadığı, ...' nın şirket adına işlem yaptığının tespit edildiği, 27 adet çeki teslim aldığı, davacı firma tarafından sözleşmeye istinaden kiralanan araçlara ait 3 adet faturanın da davalı tarafından kayıt altına alınmadığının tespit edildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

... tarihli celsede davacı şirket yetkilisi ... ... ' in isticvap beyanları alınmış olup, : "Benim yetkilisi olduğum ... ... A.Ş araç kiralama işleri ile uğraşmaktadır. Aynı zamanda araç alım satımı işleriyle de ilgilenmektedir. Davalı firma ile de aramızda bir araç satımına ilişkin ticari ilişki olmuştu. Ben ... yolcu taşımacılığı ile ilgilendiğim için D2 belgesine sahibim bu belgemi devam ettirebilmek için de koltuk eksiği ihtiyacını karşılamam gerekiyordu.

O dönemde ... bana ... model ... marka aracı satabileceğini söyledi. Ben de tamam dedim. Buna binayen şirketimize ait çekleri ... sigorta adına keşide ederek altına da alınacak araçların ruhsat bilgilerini yazarak verdim. ... aracı getirip teslim etti ancak aradan zaman geçmesine rağmen aracın devrini satışını bana veremedi. Ben kendisini uyardım hatta aracın sahibine ulaştım araç sahibi de parasını alamadığı için devrini vermediğini söyledi.

Ben araç sahibine ödemeyi ...' ya yaptığımı söyledim. Daha sonra ... aracı 3.kişiye vekaletle satmış. Biz de aracı geri vermek zorunda kaldık. Çekimi de iade etmedi. Biz de çek bedelini şirket olarak ödemek zorunda kaldık. Davalı sigorta aynı zamanda bizim işlettiğimiz araçların da sigortasını yapan sigortadır. ... marka araçlarla ilgili olarak verilen çekler de bu şekilde karşılıksız kaldı. Araçların devri yapılmadı.

Sadece ... ... alabildik.Bizim şirketimizin 800'e yakın aracı bulunmaktadır. Bunların sigortaları dediğim gibi davalı firma tarafından yapıldığı için aramızda bir çekle ödeme söz konusu olmaktadır. okunan ifadedeki (-savcılık ifadesi-) araçları beğenmediğimize ilişkin iddialar doğru değildir. Ancak araçları 3. Kişiye satması nedeniyle aramızda bir mutabakat yaptığımız doğrudur. Bu mutabakatta da alacaklı olan bizdik. Bizi bu şekilde oyaladı.

O arada ticari ilişkimiz devam ettiği için ... .-TL' lik çek kesilmiş olabilir. Ancak ... ' nın bizden geri alınmasından ve 3. Şahısa satılmasından sonra biz ticari ilişkimizi kestik. ... ve ... sigorta aynı kişidir. İşine gelince şirket yetkilisi olarak çek alır verir, işine gelmeyince de şirketle alakası olmadığı iddia eder. Şirketi devrettiği kişi de eşidir,

-İcra dosyasında mübrez ... tarihli mutabakat başlıklı belge okunarak- : benim yukarıda bahsettiğim mutabakatname buydu. Zaten burada da bizim ... .-TL alacaklı olduğumuz görülmekte. Bu çeklerin verilmesinden sonra da bizim 4 tane aracımız onlarda kiralık olarak devam etti. Zoraki olarak devam etti çünkü araçları iade etmediler. Kira bedellerini de ödemediler. Biz yakalama çıkararak polis zoruyla araçlarımızı teslim alabildik" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı şirket arasında davacıya ait olan araçların sigortacılık hizmetlerinin yerine getirilmesi ve davalı şirket adına temsilci sıfatıyla hareket eden ... arasında davacıya ait ikinci el araçların alım satımına ilişkin ticari ilişkiler mevcut olduğu, bu ilişkiler kapsamında davacının ... ve ... tarihli .... .-TL ve ... .-TL bedelli çekleri davalı ... lehdar gösterilmek suretiyle keşide ettiği, çek fotokopilerinin altına bu çeklerin ... marka bir adet araç ve ... marka üç adet aracın karşılığında ... tarafından alındığının yazılarak teslim alındığı,

ancak araçların davacıya devirlerinin yapılmadığı veyahut yapılamadığı, bu nedenle davacının söz konusu çeklerin iadesini lehtar olan şirketten ve ...' dan yukarıda anılan Noter ihtarnamesi ile talep ettiği, ancak çeklerin iade edilmediği gibi üçüncü şahıslara davalı ... tarafından ciro edildiği, dosyaya gelen banka cevaplarında da çeklerin davacı keşideciden sonra davalı şirketin cirosu ile tedavüle çıkarılıp üçüncü şahıslar tarafından ibraz edilmesi üzerine davacı keşidecinin hesabından ödendiğinin anlaşıldığı, çekler üzerindeki ilk cironun davalı lehtar şirket tarafından yapıldığı,

davacının çeklerin karşılığında mal ve hizmet alımı olmadığından bahisle davalı şirket hakkında çek bedellerinin iadesi için icra takibi başlattığı, davalı şirketin itirazı üzerine takibin durduğu ve eldeki itirazın iptali davasının ikame edildiği,

Dava dışı ...' nın savcılık beyanında söz konusu araç satım ilişkisini ve çeklerin bu nedenle alındığını, o dönemde davalı şirkette çalıştığını ancak daha sonra ayrıldığını beyan ettiği, davalı şirketin cevap dilekçesinde ise davacı ile aralarında sigorta aracılık hizmetlerine ilişkin ticari ilişki bulunduğunu, söz konusu çeklerin de davacının şirkete olan mevcut borçlarının tasfiyesine ilişkin olarak düzenlendiğini beyan ettiği,

Öncelikle davalı şirketin söz konusu çeklerin taraflar arasındaki sigortacılık ilişkisine binaen mevcut borçların tasfiyesi kapsamında alınıp alınmadığının değerlendirilmesi kapsamında dosyada mevcut tarafların defter incelemesine yönelik bilirkişi raporları incelendiğinde; davaya konu olan çeklerin davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirket adına borç olarak kaydedildiği ve davacının defterlerine göre bu çekler karşılığında davalının davacıya bir mal veya hizmet satışının olmadığı, davacının defterlerine göre, davacının davalıdan alacaklı göründüğü,

bunun dışında dava konusu olmayan davalı şirkete kiralanan araçlarla ilgili olarak da davacının alacaklı olarak defterlerde kayıtlı olduğu, davalı ...' nın ticari defterlerinin bilanço usulüne göre tutulmasına rağmen çek hesabının kullanılmadığı, davaya konu olan çeklerin davalının defterlerinde kayıtlı bulunmadığı, davacının kestiği bir kısım araç kiralama bedellerine ilişkin faturaların davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının defterlerine göre davalının ... yılı sonu itibariyle davacıya borçlu olarak göründüğü,

her ne kadar ...' nın savcılık ifadesinde bildirdiği ... tarihli mutabakatname uyarınca davacı şirketin borçlu olduğunu beyan etmiş ise de; davacı şirket yetkilisinin isticvaben alınan beyanları, defter kayıtları ve mutabakat içeriğine dikkat edildiğinde borçlu olan tarafın davacı şirket olmadığının anlaşıldığı,

Davalı şirketin söz konusu çeklerin sigortacılık hizmetine karşılık mevcut borcun tasfiyesi kapsamında kendisine verildiğine yönelik iddiası bakımından, davalının defterlerinde bu kapsamda davacı adına kesilmiş herhangi bir faturanın bulunmadığı, defterlerin yukarıda açıklandığı şekilde olduğu, davalının defterlerine göre davacıya, dava konusu çekler ile ilgili verilmiş bir mal veya hizmet satışının bulunmadığı hususunun tespit edildiği,

davacının eldeki davasında çeklerin veriliş amacına ilişkin olarak temel ilişkiye dayandığından davalının çeklerin mücerretliğine ilişkin iddiasına itibar edilemeyeceği, diğer taraftan çekin alındığının ve davalı şirket tarafından ciro edilerek tedavüle çıkarıldığının sabit olmasına rağmen dava dışı ...' nın şirketi temsile yetkili olmadığına yönelik iddialarla ilgili olarak yapılan değerlendirmede bilirkişi raporuna göre ...' nın şirket adına işlemler yaptığının, çek aldığının, bu çeklerin davalı şirket tarafından cirolanarak tedavüle konulduğunun davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, yine Antalya ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda da ...' nın ... Sigortacılık adına çek teslim aldığının, şirket müdürü ünvanı ile kartvizit bastırıp bu kartviziti kullandığının ve bu kişinin ... Sigortacılık adına hareket eden kişi olduğunun tespit edildiği,

TBK'nın 547. Maddesinde ticari temsilcinin şu şekilde tanımladığı: "Ticari temsilci, işletme sahibinin, ticari işletmeyi yönetmek ve işletmeye ilişkin işlemlerde ticaret unvanı altında, ticari temsil yetkisi ile kendisini temsil etmek üzere, açıkça ya da örtülü olarak yetki verdiği kişidir. İşletme sahibi, ticari temsilcilik yetkisi verildiğini ticaret siciline tescil ettirmek zorundadır; ancak ticari işletme sahibinin ticari temsilcinin fiillerinden sorumluluğu, tescilin yapılmış olmasına bağlı değildir. "

Buna göre davalı şirketin ticaret siciline tescil ettirmeksizin örtülü olarak dava dışı ...' nın şirketi temsilen işler yapmasına, şirket adına çek almasına, şirket müdürü olarak kartvizit bastırmasına ve bunu kullanmasına müsaade ederek ve bu çekleri de benimseyerek hareket etmesi karşısında ...' nın teslim aldığı sabit olan çeklerden dolayı davalı şirketin sorumlu olacağı ve somut olayda söz konusu çeklerin araç satışı için alınmış olup karşılığında araç teslim edilmediği gibi herhangi bir sigortacılık hizmeti verildiğinin de sabit olmaması ve çek bedellerinin davacı tarafından davalı şirketin cirosunu takip eden cirolara binaen dava dışı

üçüncü kişilere ödenmesi karşısında davacının takibinde haklı olduğu kanaatine varılmış ve davanın kabulüne yönelik aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)