Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/40 K.2020/403

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili olan kurumca " Su sayacı okuma, bağlama, kesim kontrolve buna bağlı hizmetlerden oluşan muhtelif saha işlerinin yaptırılması, hizmet alım işinin davalılara ihale edilmesi neticesinde; ... /... ihale kayıt numarası ile ... ... Tic. Ltd. Şti.; ... /... ihale kayıt numarası ile .... Ltd. Şti; ... /... ihale kayıt numarası ile ... ... Ltd. Şti; .../... ihale kayıt numarası ile ... ... LTd.

Şti tarafından davalı şirketlerin işçileri eliyle söz konusu hizmeti yürüttüğünü, ancak davalı şirketlerde çalıştığını beyan eden işçi ... ... tarafından müvekkili olan kuruma karşı açılan Antalya ....

İş Mahkemesi'nin ... /... esas sayılı dosyasında kendisine ödenmeyen, kıdem ve ihbar tazminatları, fazla çalışma ve hafta tatili alacaklarının faiz ile tahsiline karar verilmesini talep ettiğini, mahkemenin ... tarih ve ... /... esas-... /... karar sayılı kararı ile da davacının ıslah talebi dikkate alınarak davacının davasının kabulüne karar verildiğini, kararın taraflarınca istinaf edildiğini, istinaf incelemesi neticesinde istinaf başvuru taleplerinin esastan reddedildiğini, söz konusu mahkeme ilamının, Burdur İcra Dairesinin ... /.... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, takipte kesinleşen miktarın,

icra faiz ve masrafları ile birlikte ... tutarındaki işçi alacağının müvekkili olan kurumca dava dışı işçiye ödendiğini, müvekkili olan kurumun ihale bedelini ihaleyi alan firmalara ödenmesinde başka bir sorumluluğunun bulunmadığını, işçi alacaklarına ilişkin sorumluluğun, ihaleyi alıp işi aldığı işçilerle yapan davalı şirketlere ait olduğunu, nitekim davalıların işçi çalıştırdıkları döneme ilişkin sorumluluklarının olduğu bir gerçek olup, aksinin kabulü müvekkili olan kurumu zarar uğratacağını,

müvekkili olan kurum ile davalı şirketlerin işçileri arasında bir iş akdi ilişkisinin de olmadığını ve böyle bir ilişkinin de varlığının hukuken kabul etmenin de mümkün olamayacağını, mevzuat gereğince ancak 4734 sayılı kamu ihale kanunu gereğince ihale konusu işi ilahe etmek suretiyle hizmet temin edebileceği öngörüldüğünden ve bu suretle işçi istihdamı değil yükleniciden hizmet satın alımı gerçekleştirildiğini, yüklenici işveren olan davalı şirketlerin işçilerinin ücretlerini ve tazminatlarını davalı şirketler yerine iş akdinin tarafı olmayan idarelerince ödenmesi,

ihale şartname ve sözleşmelerine aykırı olduğunu aynı zamanda kamu zararına da sebebiyet verdiğin bu doğrultu da öncelikle ihale olduğunu aynı zamanda kamu zararına da sebebiyet verdiğini, bu doğrultuda öncelikle ihale dökümanının incelenmesi gerektiğini müvekkili olan kurumca ödenen işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğuna ilişkin sözleşme, şartname hükümler bulunduğunu, dava konusu edilen müvekkili olan kurum tarafından işçiye ödenen alacakların hepsinden yüklenici firma olduğundan işbu davanın müvekkili olan kurum adına taraflarınca açıldığını,

dava konusu edilen alacaklardan davalıların sorumluluk oranları belirlenerek davanın kabulünü istediklerini, Antalya .... İş mahkemesinin ... /... esas-... /... karar sayılı kararı gereğince Burdur İcra Dairesinin ... /... esas sayılı dosyası ile takibe konulan ... TL ye işlemiş icra faiz, ücreti vekalet ve masrafları ile birlikte davalılar adına yapılan toplam ödeme tutarı olan ...

TL nin ... tarihinden itibaren işleyecek gecikme faiz ile birlikte davalılardan rücuen tahsilini istediklerini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın dava dilekçesindeki tüm iddia ve beyanlarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu davacının haksız ve dayanaksız bulunan davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya dayanak yapılan Antalya .... İş Mahkemesinin ... /... esas-... /... karar sayılı dosyasına taraf olmayan müvekkilleri olan şirketler aleyhine dava ikame edilemeyeceğini, huzurdaki davaya dayanak yapılan Antalya ....

İş mahkemesi'nin ... /... esas-... /... karar sayılı ilamının incelenmesinde; davacı ... ... tarafından müvekkili olan ... ... ile ... aleyhine kıdem ve ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti talepli olarak ikame edilen davada, kıdem tazminatından sadece ...'ın sorumlu olduğunu diğer işçilik alacaklarından ise mahkemece davacı işçilik alacak taleplerinin kabul edildiğini, ... ile müvekkili olan şirket ... ... müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verildiğini, bu sebeple de alacak kalemlerini dava dışı işçiye ödeyen ...

Tarafından söz konusu davanı ikame edildiğini , dava dışı işçinin ... yılından beri kesintisiz olarak, çeşitli işverenlere bağlı olarak ...'ta çalıştığını dolayısıyla dava dışı sözleşmesine istinaden yine davcı ... tarafından müvekkili olan şirkete işe alınacak personel listesi verilmek suretiyle ve belirli süreli hizmet sözleşmesiyle müvekkili olan ... de işe başladığını ihale süresi sona erdiğinde dava dışı işçinin müvekkili olan ... den çıkışı yapıldığını, kamu kurum ve kuruluşlarında mi bu tür ihalelerde, işçi çalıştırmanın tamamen bu bu şekilde olduğunu, müvekkillerinden kendi istediği elemanlarla çalışma şansının olmadığını,

elemanların tamamen kurum yetkililerinin gözetimi altında çalıştığını, onların emir ve talimatları ile görevlerini yerine getirdiklerini, bu nedenle de işçi alacaklarından da esasen asıl işveren olan kurumların sorumlu olması gerektiğini, davacı kurumun dava dışı işçiye ödemiş olduğu kıdem- ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacaklarının rücuen tahsilini talep etmekte haklı olduğu varsayılsa dahi, dava dışı işçinin alacak davasında taraf olan ... den kıdem tazminatına ve yıllık izin ücretine hak kazanmadığını, diğer davalı şirketler yönünden ise Antalya ....

İş mahkemesinin ... /... esas-.../... karar sayılı dosyasında taraf olmadıklarından kıdem, ihbar ve yıllık izin talebinde bulunamayacağını, davacının haksız ve dayanaksız davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava: Dava dışı işçiye ödenen tazminatın sözleşme kapsamında davalıdan tahsiline ilişkin olarak açılan rücuen tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; işçiye ödenen bedelden davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise hangi miktardan sorumlu olduğu hususlarındadır.

Dosya içerisine; Antalya ... . İş Mahkemesinin ... /... esas sayılı dosyası, Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... esas sayılı dosyası, Burdur İcra Dairesinin ... /... esas sayılı dosyası, celp edilmiş, nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilerden rapor ve ek rapor aldırılmıştır.

Burdur İcra Dairesinin .../... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... tarafından borçlu .......Ltd Şti ile borçlu ... aleyhinde Antalya ... . İş Mahkemesinin ... /... esas-... karar sayılı ilamına istinaden toplam ... TL alacağın tahsili amacıyla icra takibine girişildiği, icra emrinin borçlulara tebliğ edildiği, dosya borcunun ... tarafından ödendiği anlaşılmıştır.

Antalya ... . İş Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ... olduğu, davalıların ise ... ... .....Ltd. Şti ve ... ... ... olduğu, davanın ise işçi ile işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak davası olduğu, ... tarihli gerekçeli kararda; davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalılar tarafından istinaf edildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin ... /... esas-... /... karar sayılı ilamı ile davalıların istinaf taleplerinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... /... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacının ... ... ... olduğu, davalının ise ... ... ... A.Ş olduğu, davanın alacak davası olduğu, ... tarihli gerekçeli kararda; davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı vekilinde istinaf edildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... . Hukuk Dairesinin ... /... esas-... /... karar sayılı ilamı ile davalının istinaf dilekçesinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi ... ... ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; icra takibine konu edilen bakiye kıdem tazminatı Ana Para Alacağından davalıların sorumlu oldukları meblağlar;

Davalı ... ... Ltd. Şti açısından ( devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu,

Davalı ... ... Ltd. Şti açısından (devralan ve devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, devraldığı ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu,

Davalı ... Ltd. ŞTi açısından(devralan ve devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, devraldığı ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... .-TL net olduğu, davalı ... ... Ltd.Şti. Açısından (devralan son alt işveren); tek başına sorumlu olduğu, kıdem tazminatının net ... TL olduğu, devraldığı ... Şirketi , ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının net ... TL olduğu,

Davalı ... ... Ltd.Şti açısından icra takibi alacaklısı işçinin işbu şirkette çalışması bulunmamakla, söz konusu şirketin alacak kaleminden sorumluluğunun bulunmadığı,

İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ana para alacağından davalıların sorumlu oldukları meblağlar;

İşbu alacaklar akdin feshi ile muaccel olan alacaklar olması nedeniyle , tek sorumlu olan taşeron şirketin, ihale şartname ve sözleşmeleri kapsamında son devralan alt işveren ... Şirketi olduğu, sorumlu olunan ihbar tazminatının Net ... TL , yılık izin ücretinin net ... TL olduğu,

İşlemiş faiz alacağından ve yargılama giderlerinden davalıların sorumlu oldukları meblağlar;

İşlemiş faiz ve yargılama giderleri, akdin feshinden sonra yargılama bittiğinde muaccel olmakla, tek sorumlu olan taşeron şirketin, ihale şartname ve sözleşmeleri kapsamında son devralan alt işveren ... Şirketi olduğu, icra takip aşamasında ve ödeme aşamasında muaccel olan işlemiş faiz ve yargılama giderlerinin toplam ... TL olduğu, iş bu alacaklara, alacakların kabulü halinde dava tarihinden itibaren yasal faizin uygulanabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır .

Nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi .... ... ... tarihli bilirkişi ek raporunda sonuç olarak;icra takibine konu edilen bakiye kıdem tazminatı ana para alacağından davalıların sorumlu oldukları meblağların;

7166 sayılı kanun madde 11 ve genel şartname 6. Bölüm madde 38 gereğince, davacı kurumun davalıya rücu edebileceğinin kabulü halinde; kök rapordaki hesaplamaların aynen geçerli olduğu, sadece son alt işveren açısından sadece, kendi dönemi açısından sorumlu olduğu kıdem tazminatı yeniden hesaplandığı, davalı son alt işveren şirketin tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatı; net ... TL net,

7166 sayılı kanun madde 11 hükmü gereğnce, genel şartname 6. Bölüm madde 38 düzenlemesinin davacı kurumun davalıya ... tarihinden sonraki dönem açısından rücu edemeyeceği şeklinde yorumunun kabulü halinde;

Davalı ... ... ... Ltd. Şti açısından( devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... net olduğu,

Davalı ... ... Ltd. Şti açısından ( devralan ve devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, devraldığı ... şirket ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu,

Davalı ... . Ltd. Şti açısından (devralan ve devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... TL net olduğu, devraldığı ... ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının ... .-TL net olduğu,

Davalı ... Ltd. Şti açısından (devralan son at işveren); tek başına sorumlu olduğu kıdem tazminatının net ... TL olduğu, devraldığı ... ... Şirketi ve ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu kıdem tazminatının net ... TL olduğu,

İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ana para alacağından davalıların sorumlu oldukları meblağların; 7166 sayılı kanun sadece kıdem tazminatına ilişkin düzenleme içermekle, kök rapordaki hesaplamaların aynen geçerli olduğu,

İşlemiş faiz alacağından ve yargılama giderlerinden davalıların sorumlu oldukları meblağların;

Davalı ... ... Ltd. Şti açısından(devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının ... .-TL net olduğu,

Davalı ... ... LTd.ŞTi açısından (devralan ve devreden alt işveren), tek başına sorumlu olduğu işlemi faiz ve yargılama gideri alacağının ... TL net olduğu, devraldığı ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının ... TL net olduğu,

Davalı ... ... Ltd. Şti açısından (devralan ve devreden alt işveren); tek başına sorumlu olduğu işemiş faiz ve yargılama gideri alacağının ... TL net olduğu, devraldığı ... ... ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının ... .-TL net olduğu,

Davalı ... ... Ltd. Şti. Açısından (devralan son alt işveren);... tek başına sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının net ... TL olduğu, devraldığı ... Şirketi, ... Şirketi ve ... Şirketi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağının net ... .-TL olduğu,

Davalı ... Ltd. Şti açısından; icra takibi alacaklısı işçinin işbu şirkette çalışması bulunmamakla, söz konusu şirketin işlemiş faiz ve yargılama gideri alacağından sorumluluğunun bulunmadığı,

işbu alacaklara, alacakların kabulü halinde dava tarihinden itibaren yasal faizin uygulanabileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

İş mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ... ... ... ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının yarısı (1/2) kadar alt işverenlere rücu edilebileceğinin kabulü halinde; davalı şirketlerin sorumlu oldukları tutarların;

... ... ... Tic. Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu, kıdem tazminatı+ yargılama gideri toplamı:(... +... )=... TL olduğu,

... .... Td.Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı + yargılama gideri toplamı:(...+...)=... TL olduğu,

... ... ... Tic. Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı+yargılama gideri toplamı:(... TL+...)=... TL olduğu,

... Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı+ yargılama gideri toplamı+fark kıdem tazminatı+ihbar tazminatı+yıllık izin ücreti toplamı:... +.... +... +... =... TL olduğu, (kıdem tazminatı fark ücretinin davacı kurum üzerinde bırakılması halinde; davalı son işveren ... Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu toplam tutarın ... TL olduğu,

2. Seçeneğin davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarının tamamı kadar alt işverenlere rücu edilebileceğinin kabulü halinde; davalı şirketlerin sorumlu oldukları tutarların aşağıdaki gibi olduğu;

... .... ... Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu kıdem tazminatı+ yargılama gideri toplamı(... +... )= ... TL olduğu,

... Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı + yargılama gideri toplamı:(... +... .-TL)=... TL olduğu,

... Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı+yargılama gideri toplamı:(... +... )=... TL olduğu,

... ... Ltd. Şti sorumlu olduğu kıdem tazminatı+ yargılama gideritoplamı+farkkıdemtazminatı+ihbartazminat ve yıllık izin ücreti toplamı:(.... +... +... +... )=... TL olduğu, (kıdem tazminatı fark ücretinin davacı kurum üzerinde bırakılması halinde; davalı son işveren ... Ltd. Şti'nin sorumlu olduğu tutarın ... TL olduğu)'nun bildirildiği anlaşılmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/633 E. 2020/819 K. Sayılı ilamında da belirtildiği gibi, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Davalılar ile davacı kurum arasında ... ... ihale kayıt, ... /... ihale kayıt, ... /... ihale kayıt ve ... /... ihale kayıt sayılı hizmet alımına ilişkin sözleşmelerin düzenlendiği, bu sözleşmelerin 22.1 maddesi gereğince, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin 6. Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamak zorundu olduğu; yine Teknik Şartnamenin 7.1.3 maddesinde yüklenicinin, sözleşme sonunda, sözleşme sürecinde çalıştırdığı personelin ilgili mevzuat gereği hak ettiği tüm yasal hakları ve/veya alacakları kendi masrafında ödemek zorunda olduğu şeklinde düzenlemenin olduğu,

İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/633 E. 2020/819 K. Sayılı ilamı)

BK'nun 117. Maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur ve davacı ancak temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebilir. Alacaklı tarafından gönderilen bir ihtarnamenin bulunmaması halinde alacağa icra takibi varsa icra takip tarihinden, icra takibinin bulunmaması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekir. İş Mahkemesi dosyasında ... Ltd.

Şti' davalı olarak yer aldığından, ödenen miktarın ödeme tarihinden itibaren, diğer davalılar ... ... ... Ltd. Şti., ... ... ... LTd. Şti. İle ... ... ... LTd. ŞTi.' nin ise taraf olarak yer almadıklarından ve dava ihbar edilmediğinden dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında ayrı ayrı tahsili ile davacı kuruma verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: davacı asıl işverenin dava dışı işçiye ödediği işçilik alacaklarından dolayı davalı yüklenicilere rücu edebileceği; yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı ve temerrüde düştükleri tarihten itibaren işleyecek olan yasal faiz ile birlikte sorumlu oldukları kanaatine varılarak aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır