Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/585 K.2020/672

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde maliki ... ... olan ... ...’ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı motosikletin çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, Müvekkilinin ciddi bir şekilde yaralandığını, müvekkilinin yaralanması ve geçirdiği ağır tedaviler ile eğitim hayatından geri kalması hatta eğitiminin bitmesinin psikolojisinin bozulmasına neden olduğunu, davalılardan ... ...

A.Ş’nin kazaya sebep olan aracın ZMSS sigortacısı olduğunu, ... tarihinde ... ... müvekkilinini yaralanmasına sebep olan kaza sonucu ortaya çıkan maddi zararın karşılanması için talepte bulunulduğunu ancak ödeme yapılmadığını beyan etmekle; ... ... .Maddi tazminatın davalı sürücü ... ... ve araç maliki ... ... olmak üzere temerrüt tarihi olan ... ... tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte teminat limitini aşması halinde aracın genişletilmiş kasko şirketi olan davalı ... ...

A.Ş’nin aaşan miktar için temerrüt tarihi olan ... ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olarak ödenmesine hükmedilmesine, toplam ... ... TL manevi tazminatın aracın genişletilmiş kasko şirketi olan davalı ... ...

A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte, davalı sürücü ... ... ve araç sahibi ... ... yönünden kaza tarihinden işletilecek faiz, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme alınarak ödenmesine hükmedilmesine, davalı araç sahibi ... ... ’a ait olan ... plaka sayılı araca ihtiyati haciz konulmasına ve her iki davalı ... ... ile ... ... ’a ait taşınır ve taşınmazlara ihtiyati haciz mahiyetinde tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının geçici iş göremezlik zararına ilişkin talepleri tedavi gideri kapsamında olduğunu ve tedavi gideri talepleri trafik sigortası yeni genel şartları gereği teminatı dışı olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderleri nedeniyle herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını davacı tarafın tedavi gideri taleplerinin müvekkili olan şirket açısından reddinin gerektiğini, sigorta poliçesinde yazılı teminat tutarı, maluliyet halinde doğrudan doğruya hak sahiplerine ödenmediğini, davacı tarafın sürekli maluliyet halinde zararını ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin poliçede yazılı limitle sınırlı olduğunu,

kaza tarihinde geçerli poliçe teminatının ... TL ile sınırlı olduğunu, davacının müterafik kusuru bulunduğundan tazminat hesabından indirim yapılması gerektiğini, davacının bahse konu müterafik kusurlu davranışı ödenecek tazminattan TBK 52. ve 53. maddeleri gereği hakkaniyet indirimi yapılmasını gerektirdiğini, beyan etmekle davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya sebep olduğu ileri sürülen ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli bir kasko poliçesinin bulunmadığını, bu sebeple müvekkili olan şirketin davacı taleplerinden sorumlu olmadığını, davacı taleplerinini yerinde olmadığını, motosiklet sürücüsü olan davacının kaza anında motosiklet sürücülerinin kullanması gerekli olan kask, dizlik yelek gibi ürünleri kullanmadığının sabit olduğunu, müvekkili olan şirketin faizden sorumluluğunun başlayabilmesi için temerrüde düşürülmesi gerektiğini beyan etmekle; davanın reddini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında olayında ... plakalı aracın tarafına ait olduğunu, ancak olay anında aracın aralarında kira akdi bulunan davalı ... ... ’ın sevk ve idaresinde olduğunu, araç sahibi olarak aracın trafiğe çıkmadan önce muayenesini ve her türlü bakımını düzenli olarak yaptırdığını, aracın yükümlülüklerini yerine getirdiğini, bu davada asli sorumlu, aracı kiralayan ... ... olduğunu ve kendi tarafına yüklenecek herhangi bir kusur bulunmadığını beyan etmekle; davanın reddini, yargılama , harç ve giderleri karış tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; Trafik kazası nedeni ile açılan maddi ve manevi tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Mahkememizin yetkili olup olmadığı, dava şartlarının oluşup oluşmadığı, kusur oranları, davacı ... yeterli ehliyete sahip olup olmadığı ve kask takmamasından kaynaklı müterafik kusurunun olup olmadığı, davaya konu ... ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar kasko sigortası olup olmadığı, buna göre davalı ... ... A.Ş'ye husumet yöneltip yöneltilmeyeceği, aracın kira sözleşmesi ile davalı ... tarafından davalı ... ... kiralanıp kiralanmadığı, işleten sıfatının kime ait olduğu hususlarındadır.

Kazanın ... da meydana gelmesi nedeni ile HMK 16. Madde uyarınca Mahkememiz yetkili olduğundan davalı Sigorta Şirketinin yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisine; davacıya ait tedavi evrakları, film ve grafiler getirtilerek maluliyet durumuna ilişkin raporlar aldırılmış, kusur durumuna ilişkin raporlar aldırılmış, tarafların sosyal ekonomik durum araştırmaları yaptırılmış, kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, trafik kayıtları dosyaya sunulmuş, Sgk'dan davacıya gelir bağlanıp bağlanmadığı hususu araştırılmış, aktüer bilirkişiden hesap raporu aldırılmış, ... CBS'nin ... /... ve ... /... sayılı dosyası celp edilmiştir.

Davaya konu kaza olayının ... tarihinde meydana geldiği, davacılardan ... ... ' nin sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile davalılardan ... .. sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması suretiyle meydana gelen kazada davacı ... ' ın yaralandığı anlaşılmaktadır.

Davalı sürücü ... ... ' ın kullandığı ... plakalı aracın kayıt malikinin davalı ... ... olduğu, aracın davalı ... A.Ş ' ye ZMSS Poliçesi ile sigortalı olduğu, dosyada mevcut poliçe ve trafik kayıtlarından anlaşılmıştır.

Antalya SGK İl Müdürlüğünden gelen cevabi yazıya göre; davacıya bu kaza olayı nedeniyle rücuya tabi iş göremezlik ödeneği ödenmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacılardan ... ... ' nın yargılama devam ederken ... tarihinde vefat ettiği, davacı vekilinin duruşmadaki beyanlarında müteveffa ... ' nin mirasçılarından vekalet alamadığından ... yönünden davaya devam etmediğini belirtmesi karşısında ... tarihinde dosya ... yönünden işlemden kaldırılmıştır.

... CBS'nin ... /... sor. sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının K.H, müştekinin .. ... , SSÇ'nin ... ... olduğu, suçun Trafik güvenliğini tehlikeye sokma olduğu, atılı suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

... CBS'nin ... /... sor. sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının K.H, mağdurun ... ... , müştekinin ... ... , şüphelinin ... ... , suçun taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma olduğu, mağdurun babası müştekinin şikayetçi olmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Kaza olayındaki kusur durumuna ilişkin bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli raporda sonuç olarak; ... tarihinde meydana gelen kazada, ... plakalı araç sürücüsü ... ... ' ın asli %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... ... ' nin ise kusursuz olduğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi tarafından ibraz edilen ... tarihli ek raporda sonuç olarak; maydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsü ... ... ' ın %100 oranında kusurlu olduğu, diğer ... plakalı araç sürücüsü ... ... ' nin ise kusursuz olduğu, kaza tarihinde ... ... plakalı aracın ... ... ' dan geçerli bir kasko poliçesinin olmadığı, bu sebeple de davalı sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

İstanbul Adli Tıp Kurumu ... . İhtisas Dairesinden aldırılan ... tarihli maluliyet raporuna göre, tüm vücut engellilik oranının %12 olduğu, iş göremezlik (iyileşme) süresinin kaza tarihinden itibaren 3 aya kadar uzayabileceğinin mütalaa edildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Alınan raporun dosyaya ibraz edilen ... Üniversitesi Eğitim araştırma Hastanesince düzenlenen maluliyet raporu ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Aktüer bilirkişi ... ... tarafından ibraz edilen ... ... tarihli raporda sonuç olarak; davaya konu meydana gelen trafik kazası sonucu %12 oranında sürekli iş göremezlik durumuna düşen davacı ... ...' nin sürekli iş gücü kaybından kaynaklanan talep edilebilir maddi zararının ... .-TL olduğunun hesaplandığı anlaşılmıştır.

Ayrıca davacı vekili yargılama sırasında 18 yaşını dolduran ... ... ' nin vekaletnamesini ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili ... tarihli dilekçesinde; maddi tazminat talebi miktarını ... .-TL olarak belirleyerek ıslah etmiş, ıslah harcını yatırmış, dilekçe davalılara tebliğ edilmiştir.

6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği",

2918 sayılı KTK 85/son maddesinde " işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu", olduğu,

2918 sayılı KTK 86/2 maddesinde " sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, kazanın oluşumunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse hakimin durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebileceği",

2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu" bulunduğu,

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, ... tarihinde davacı ... ... ' nin sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile davalı ... ... sevk ve idaresindeki ... ... plakalı aracın çarpışması neticesinde davacı ...' geçici 3 ay sürekli ise %12 iş göremeyecek şekilde yaralandığı,

kaza tutanağına ve buna uyumlu bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ın kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmadığı, geçiş önceliği kuralına riayet etmediği için tam kusurlu olduğu, mahkememizce de kusur durumunun bu şekilde kabul edildiği ancak kaza esnasında davacı ... 'ın kask takmadığı kaza tutanağından anlaşılmış olup alınan maluliyet raporlarında da maluliyete neden olan yaralanmalarının ağırlıklı olarak baş bölgesinden kaynaklanması nedeniyle davacının maluliyetin artmasında müterafik kusuru olduğu ve maddi zararından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği,

buna göre denetime elverişli olarak aktüer bilirkişi tarafından hazırlanan raporda tespit edilen ... .-TL sürekli iş göremezlik zararından %20 indirim yapılması neticesinde zararın ... -TL olacağı, meydana gelen bu zarardan davalı ... ... haksız fiil sorumlusu sürücü, davalı ... ... işleten, davalı ... ... da trafik sigortacısı sıfatlarıyla TBK, KTK ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca yukarıda açıklanan hükümler uyarınca sorumlu oldukları,

Her ne kadar davalı ..., aracın diğer davalı gerçek kişiye kiralanması nedeniyle işleten sıfatı olmadığını iddia etmiş ve dosyaya ... ... ... sözleşmesi sureti ibraz edilmiş ise de;

2918 sayılı KTK 85/1 maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşübbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı", aynı Kanun'un 3. maddesinde ise işleten tanımı yönünden "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı,

ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" düzenlemesine yer verildiği,

Yargıtay ... . Hukuk Dairesi'nin ... /... esas, ... /... karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi; trafik kaydı "işletenin" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğinde değerlendirildiği, ancak trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü olmadığının belirtildiği,

Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerektiğinin vurgulandığı,

Somut olayda ibraz edilen rent a car sözleşme hükümleri dikkate alındığında 3.kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olmadığı, ekonomik olarak faydalanmanın halen davalı malik üzerinde olduğu gibi dosyaya ibraz edilen (zeyl edilmiş) muafiyetli kasko poliçesine göre aracın kullanım amacının rent a car (kiralık) olarak beyan edildiği görüldüğünden davalı ...'ın işleten olmadığı yolundaki savunmalarına itibar edilemeyeceği,

Her ne kadar davadan önce sigortaya başvuru yapılmış ise de gelen müzekkere cevaplarına göre davacı vekilinden önce başka bir vekille sigortaya başvuru yapıldığı ve önceki başvuruyu yapan kişiye ilişkin azil belgesinin gönderilmesinin talep edilmesine rağmen bu eksikliğin giderilmediği anlaşılmakla davalı ... Sigortanın dava tarihi itibari ile temerrüde düşmüş kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve ...'nin maddi tazminat davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Manevi tazminat ise TBK 56. Maddesinde düzenleşmiş olup, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda hakim olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ayrıca ağır bedensel zarar veya ölüm halinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.

Manevi tazminatın miktarını tayin etme hakimin takdirine bırakılmış bir konu olmakla beraber hükmedilecek miktarın uğranılan zararla orantılı, duyulan acıyı hafifletecek nitelikte olması gerekir. Takdir edilecek manevi tazminat hakkaniyete uygun olmalıdır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmemiştir. Kusurlu olana yalnız hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük de değildir.

Aksine zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmalıdır. Tazminatın sınırı onun amacına uygun olarak belirlenmelidir. Manevi tazminatın takdiri yapılırken tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilmeli, manevi tazminatın miktarı bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmamalıdır. Manevi tazminatın miktarının belirlenmesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut olayın özellikleri, kazanın meydana gelişinde davalı sürücünün asli kusurlu olması, davacı ... kaza tarihindeki yaşı, sosyal ekonomik durum araştırmasına verilen cevapta 7. Sınıftan terk olarak belirtilmesi, Milli Eğitim Bakanlığından alınan kayıtlara göre nakil geldiği ... ... ...

Lisesinde eğitim hakkını kullanmamış, okula devam etmemiş olması, özel liseye ilişkin ödeme belgesi olmaması, kaza tarihinde velayeti annede olmakla beraber babası davacı ...'i ziyarete geldiğinde sürücü belgesi olmamasına rağmen motosiklet kullanmasına babası tarafından izin verilmesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumu gibi hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun olarak,

hak ve nesafet kuralları çerçevesinde hem davacıların duyduğu acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi hem de zarara neden olanın bir bedel ödemek suretiyle vicdani duygularının tatmin edilmesi amacıyla manevi tazminat davasının kısmen kabul edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Her ne kadar davacı anne ... için manevi tazminat istemi ile dava açılmış ise de davacı asilin yargılama esnasında öldüğü ve mirasçıları tarafından davaya devam edilmediği anlaşılmakla ... yönünden açılan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Diğer taraftan her ne kadar davalı ... aleyhine de kasko sigortacı olduğundan bahisle husumet yöneltilmiş ise de ... plakalı aracın davalı ... tarafından yapılan ... tarihli 1 yıllık kasko sigortasının kaza tarihinden önce ... tarihinde zeyl edildiği bu nedenle kaza tarihinde geçerli bir poliçesinin bulunmadığı anlaşılmakla pasif husumete ilişkin dava şartı noksanlığından ... yönünden açılan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)