Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/485 K.2019/618

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... yılından beri ... ilinde çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, ... tarihinde şirket hissedarları arasında hisse devri yapılması için Antalya Ticaret Odasına gidildiğinde, ortaklar pay defterinin bulunmadığının fark edildiğini, iş bu defterin çalınıp çalınmadığını bilmemekle birlikte kimseyi zan altında bırakmak da istemediklerini, bu defterin şirketin daha önceki taşınma işlemleri esnasında zayi olmuş olabileceğini bu nedenlerle de müvekkil şirketin ortaklar pay defteri hakkında zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK'nın 82/7. Maddesi gereğince açılmış, saklanması zorunlu olan belgeler hakkında açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK'nın 82/7. maddesine göre, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava HASIMSIZ açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Diğer yandan yukarıda açıklandığı gibi TTK anlamında zayi belgesi verilebilmesi için davacının, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olduğunu, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu defteri emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini gösterecek her hangi bir husus ileri sürmediği görülmüştür. Talep eden yan, tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlü olduğu gibi talep edenin tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğü de bulunmaktadır.

Dosya kapsamına göre; talep eden şirketin zayi olduğunu iddia ettiği karar defterini saklamakta basiretli bir tacir gibi davranmadığı, özenle korumadığı, niteliği itibariyle davanın HMK'nın 382/2(e)-1. hükmü gereğince çekişmesiz yargı işi olduğu, HMK'nın 316 vd. Maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi olduğu ve mümkün olan hallerde dosya üzerinden karar verilebileceği anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)