Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/273 K.2020/532

Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarihli, ... /... Esas, ... /... Karar sayılı görevsizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının incelenmesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ... ... plakalı ... aracı dava dışı ... San. Ltd.

Şti.'den ... günü 1 haftalığına kiraladığını, müvekkil şirketin kiraladığı aracın davalı tarafından kullanılmak üzere ... tarihinde teslim alındığını, bu tarihten itibaren davalının sevk ve idaresinde olan araca davalı kusuruyla zarar verildiğini, ... tarihinde kurtarıcı ile aracın servise çekildiğini, serviste yapılan kontrolde aracın yağ seviyesinin ... lt eksik olduğunun davalı sürücünün gösterge paneli üzerindeki yağ ışığı yandığı halde aracı kullanmaya devam ettiğini, davalının kusur ve hatasından kaynaklı bu durum nedeniyle aracın motorunda zarar meydana geldiğini,

davalıdan kusuruyla sebep olduğu zararı karşılaması için iletişime geçildiğini ancak zararı karşılamaktan kötü niyetle kaçındığını, kötüniyetle hareket eden davalının mal kaçırma, adres değiştirme, malvarlığını eş, akraba veya başkasına geçirmek tehlikesi bulunduğundan ihtiyati haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Antalya ... . Asliye Hukuk Mahkemesinin ... tarihli, ... /... Esas, ... /... Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiş, yargılamaya devam olunmuştur.

Dava; ödünç alınan aracın haksız fiil sebebiyle zarara uğratıldığı iddiasına dayalı tazminat davasıdır.

... Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... Vergi Dairesi Başkanlığına, Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığına müzekkereler yazılarak, davalının tacir olup olmadığı araştırılmış, müzekkere cevaplarının incelenmesinde, Esnaf Sicil Müdürlüğünde ve Ticaret Sicil Müdürlüğünde kaydının bulunmadığı, ... -... tarihleri arasında kendi adına menkul sermaye iradı faaliyetlerinden kayıtlı Vergi Dairesi mükellefi olduğu ve işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu anlaşılmıştır.

Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nun 114/c maddesi gereğince mahkemelerin görevi dava şartı olup, yasanın 115. maddesi gereğince mahkeme dava şartının bulunup bulunmadığının res'en araştırmakla yükümlüdür.

Hukuk mahkemelerinin hangileri olduğu ve bunların kuruluşu 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 4 ve 5 inci maddelerinde düzenlenmiştir.

Kanunun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre asliye hukuk mahkemeleri, sulh hukuk mahkemelerinin görevleri dışında kalan ve özel hukuk ilişkilerinden doğan her türlü dava ve işler ile kanunların verdiği diğer dava ve işlere bakar. Bu husus 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesiyle de teyit edilmiştir. Anılan maddenin ikinci bendi Hukuk Muhakemeleri Kanununda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğunu vurgulamıştır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri de 5235 sayılı Kanunun üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin 1 numaralı bendi uyarınca bu mahkemeler, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinin 1. bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır.

Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmelidir.

Tüm bu açıklanan nedenlerle; her ne kadar ....

Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dosya görevsizlikle mahkememize gönderilmiş ise de; somut olaydaki uyuşmazlığın, davacı şirketin dava dışı şirketten kiraladığı aracı, davalıya kullanması için vermesi ve aracın davalının kullanımındayken davalının kusuru nedeniyle hasarlanmasından doğan alacağa ilişkin olduğu, hasar bedelinin davacı şirket tarafından dava dışı şirkete ödemekle alacağın temlik alındığı görülmüş olup davalının ne davacı şirketle ne de dava dışı şirketle bir yazılı sözleşme ilişkisinin olmadığı anlaşılmıştır.

Davalının ticari faaliyetlerinin 2013 yılında sona ermiş olması, dava tarihi itibari ile tacir olmayışı, yine bu davanın TTK'nun 4. maddesinde sayılan mutlak ticari dava türlerinde de bulunmayışı göz önüne alındığında ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği, görev ile ilgili düzenlemenin kamu düzenine ilişkin olup taraflarca ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği göz önüne alındığında ve HMK 114 maddesi uyarınca görev hususunun dava şartı niteliğinde oluşu gözetilerek mahkememizin davaya bakmakla görevli olmadığı, Antalya ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)