Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/257 K.2021/372

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... , iklimlendirme sistemleri kuran , yedek parçalarını sağlayan bir şirket olduğunu, ... de iklimlendirme sistemleri ile ilgili olarak çalışma yaptığını ve gerekli yedek parçaları verdiğini, taraflar arasındaki bu ticari ilişki sonucu ... firmasının müvekkiline ... TL.

Borcu bulunduğunu, taraflar arasında ... tarihli mutabakatta imzalandığını, .... tarafından müvekkiline borcu için .... ...'ne ait, Keşide Yeri ..., Keşide Tarihi ... ve Çek No: ... olan ... TL bedelli çek düzenlendiğini ve ... tarihinde müvekkil şirkete gönderilmek üzere ...'nun ...

Şubesi'ne teslim edildiğini, ancak hamili müvekkili olan dava konusu çekin kaybolduğunu bugüne kadar yapılan tüm araştırmalara rağmen dava konusu çek bulunamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm haklarının saklı kalınması kaydı ile davanın kabulüne karar verilmesini, ileride telafisi imkansız zararlara uğranılmasının önlenmesi bakımından .... ...'ne ait, Keşide Yeri ..., Keşide Tarihi ..., Keşide No: ...olan ...

TL'lik çekin ödenmemesi konusunda ödemeden men kararı verilmesini, dava konusu çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, çek iptali istemine ilişkin davadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir (Bozer, Ali/ Göle, Celal; Kıymetli Evrak Hukuku 8. Baskı, Ankara 2018, s. 119).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (Cebeci, Emine; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/4524E. 2012/9838K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir.

Davamıza gelince; davacı vekili davacının lehtarı olduğu çekin henüz davacıya teslim edilmeden kaybolduğunu belirterek çek iptali istemi ile dava açmıştır. Davaya konu çek davacı lehtar olarak düzenlenmişse de, davacı çeke zilyet olamadan, çekin kargoda kaybolduğu iddia olunduğuna göre davacı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesinin göndermesi ile aynı kanunun 757. maddesi gereğince, "İradesi dışında çek elinden çıkan kişi" olamayacaktır. Başka bir ifade ile teslim söz konusu olmadığından, davacı yetkili hamil olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸(e-imzalı) Hakim ... · ¸(e-imzalı)