Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/73 K.2021/300

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine .... Şubesine ait ... seri numaralı ... tarihli ...TL bedelli çek için Antalya .... İcra Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile karşılıksız çek şikayetinde bulunulduğunu, dosyanın derdest olduğunu, bahsi geçen çek hakkında davalı tarafça müvekkili aleyhinde herhangi bir icra takibi başlatılmadığını, işbu şikayetin ve açılacak icra takibinin içeriğine, esasına ve tamamına itiraz ettiklerini, müvekkili şirket ile davalı arsında herhangi bir ticari ilişkin bulunmadığını, ayrıca müvekkili şirketin Covid-19 salgınının beraberinde getirdiği sebepler neticesinde ticari hayatında aksaklıklar yaşamakta ekonomik güçlükler çekmekte olduğunu,

müvekkili şirketin üzerine atılı bu ve benzeri suçlamalar sebebiyle farklı dosyalarda asılsız iddialar ile karşı karşıya geldiğini, söz konusu iddialar sebebiyle pek çok fazla gideri olduğunu, bunun neticesinde de ödeme güçlüğüne düştüğünü belirterek, öncelikle adli yardım taleplerinin kabulüne, söz konusu çek yönünden müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkili aleyhine açılacak icra takibinin durdurulmasını, alacağın %20' sinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Yeterli gider avansı bulunmadığından davalıya tebligat yapılamadığından davalı cevap verememiştir.

DAVA

Dava 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesine göre açılmış menfi tesbit davasıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 5 vd. maddelerinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

Mahkememizin ... tarihli tensip .... nolu ara kararı ile davacı tarafa gider avansını yatırması için iki haftalık kesin süre verilmiş, tensip zabtı davacı vekiline ... tarihinde tebliğ olunmasına rağmen davacı vekili verilen süre içerisinde gider avansını yatırmamıştır.

Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile davacının adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, karara itiraz üzerine Antalya ...

. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... D.iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

Yargı harçları, yargı hizmetinden yararlanılması karşılığında devlete ödenen katkı payını ifade etmektedir. Yargı harcı ödeme yükümlülüğü getirilmesiyle, bölünebilen bir kamu hizmeti olan yargı hizmetinden yararlananların bu hizmetin maliyetinin bir kısmına katlanması hedeflenmektedir.

Bunun yanında yargı harcının abartılı, zorlama veya ciddiyetten yoksun taleplerin disipline edilmesi ve gereksiz başvuruların önüne geçilerek mahkemelerin meşgul edilmesinin önlenmesi amacına hizmet ettiği de açıktır. Öte yandan başvurucuların harç dışındaki yargılama giderleri karşılığında avans yatırmakla yükümlü kılınmasının amacı ise yargılama sırasında yapılması zorunlu giderleri finanse etmektir.

Bu giderlerin yargı hizmeti talep eden kişi tarafından karşılanması işin doğası gereğidir (Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm, Famiye Beğim ve Mehmet Tahir Beğim, B. No: 2017/21882 10/02/2021 tarihli kararı).

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 120. maddesi şöyledir; "(1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. (2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.

(3) (Ek:22/7/2020-7251/9 md.) Taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen delil avansına ilişkin 324 üncü madde hükümleri saklıdır." Anılan madde gerekçesinde de. "Madde ile, dava açılırken yargılama harçlarının mahkeme veznesine yatırılması zorunluluğu düzenlenmiştir.

Maddede ayrıca, 1086 sayılı Kanunda yer almayan, yeni bir düzenleme yapılarak, her türlü tebligat ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderleri karşılayacak tutarın, avans olarak davacı tarafından dava açarken yatırılması zorunluluğu getirilmiştir. Bu avansın yetmemesi durumunda ise tamamlanması için davacıya kesin süre verileceği hususu hüküm altına alınmıştır.

Avans miktarının, davanın türü ve özelliklerine göre her yıl Adalet Bakanlığınca ilân edilecek tarifeye göre belirleneceği, maddede yer almıştır. Maddede yapılan bu düzenlemeyle, gerekli masrafların zamanında yatırılmamasından dolayı davaların gecikmesinin önüne geçilmesi amaçlanmıştır" denilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 120. maddesindeki gider avansı ile anılan kanunun 324. maddesindeki delil ikamesi avansı birbirlerinden farklı iki ayrı düzenlemedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 120. maddesindeki gider avansı dava açıldığı zaman zorunlu olarak davacı tarafından yatırılması gereken bir miktar olup yatırılmadığı takdirde dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 324. maddesinde düzenlenen delil ikame avansı ise dava şartı niteliğinde değildir. Bu nedenle delil ikamesi avansının verilen kesin süre içinde yatırılmamış olmasının dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddini gerektirmeyecektir (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 01/04/2015 tarih 2014/17748E. 2015/4657K. sayılı kararı).

Davamıza gelince; davacı adli yardım talepli menfi tespit istemi ile dava açmıştır. Davacının adli yardım talebi, Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile davacının adli yardım talebinin reddine karar verilmiş, karara itiraz üzerine Antalya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... D.iş sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

Mahkememizin ... tarihli tensip .... nolu ara kararı ile davacı tarafa gider avansını yatırması için iki haftalık kesin süre verilmiş, tensip zabtı davacı vekiline ... tarihinde tebliğ olunmasına rağmen davacı vekili verilen süre içerisinde gider avansını yatırmamıştır. Davacı taraf davalıya dava dilekçesi tebliğ dahil hiçbir masraf yatırmadan dava açmıştır.

Yargılama giderleri karşılığında avans yatırmakla yükümlü kılınmasının amacı yargılama sırasında yapılması zorunlu giderleri finanse etmektir. Bu giderlerin yargı hizmeti talep eden kişi tarafından karşılanması işin doğası gereğidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 120. maddesindeki gider avansı dava açıldığı zaman zorunlu olarak davacı tarafından yatırılması gereken bir miktar olup yatırılmadığı takdirde dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekir.

Davacı taraf verilen kesin süre içerisinde dava açılırken yatırılması gereken gider avansını yatırmadığı gibi, davalıya dava dilekçesinin tebliği için dahi gereken masrafı yatırmadığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 114/1-g, 115/2. maddeleri gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır