Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/197 K.2023/21

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında ... tarihinde imzalanan satım sözleşmesi uyarınca teslim alınacak masa ve sandalye karşılığı olarak müvekkilinin avans olarak toplam ...-TL. tutarındaki ... adet çeki davalı şirkete teslim ettiğini, karşılığında ...-TL. tutarında ... adet masa sandalye teslim alındığını, taahhüt edilen bakiye kalan malların davalı tarafından teslim edilmediğini iddia ederek, davalı tarafa avans çeki olarak teslim edilen ...

A.Ş. ... Şubesine ait; ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli, ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli ve ... nolu ... tarihli ...-TL bedelli olmak üzere toplam ...-TL tutarındaki çeklere istinaden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı adına usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ

Dosya içerisine; protokol, çek fotokopileri, ihtarname, tahsilat makbuzları, fatura sureti sunulmuş, SMMM bilirkişiden ayrıntılı rapor aldırılmıştır.

Dava: taraflar arasında düzenlenen ... tarihli protokol gereğince davalı tarafa avans olarak verilen çeklerin sözleşme gereğince teslim edilecek olan malların davacıya teslim edilmemiş olması sebebine dayanan menfi tespit davası niteliğindedir.

SMMM Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen ... tarihli raporda sonuç olarak;

Dava dosyası ile davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde davacının ticari defterlerine göre, davacının ...-TL çek teslimi ve ...-TL nakit ödeme olmak üzere toplam ...-TL tutarında davalı tarafa avans ödemesi kaydı yapıldığı, karşılığında davalı taraftan toplam ...-TL alış faturası teslim alındığı, dolayısıyla da davacının avans olarak davalı tarafa teslim ettiği çeklere istinaden davacının ...-TL tutarında davalı şirkete fazladan çek teslim ettiği, bu durumda da davacının dava konusu ettiği çeklerin karşılıksız kaldığı ve bu çeklere istinaden davacının borçlu olmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.

Yargıtayın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği şekilde çek bir ödeme vasıtası olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir. TBK'nun 207/2. maddesi uyarınca aslolan peşin satış olup, peşin satışta malın ve bedelinin aynı anda verildiği kabul edilmektedir. Somut olayda, davacı, belirtilen kuralların aksini iddia edip, verdiği çekler karşılığında kendisine bir kısım malın teslim edilmediğini başka bir anlatımla çeklerin avans karşılığı verildiğini ileri sürdüğüne göre bu iddiasını HMK'nın 200. maddesi uyarınca yazılı delillerle kanıtlamakla yükümlüdür. Bunun yanında edimlerin niteliği gereği anlık ifanın mümkün olmaması durumunda da peşin satışa ilişkin karine uygulama alanı bulamaz.

Somut davada taraflar arasında düzenlenen ... tarihinde düzenlenen protokol başlıklı sözleşmenin satıcının yükümlülükleri başlıklı bölüm 1.fıkrasında satıcı konumunda olan davalı şirket tarafından 7 parça halinde alınan masa ve sandalyelerin davacıya teslim edileceği ve bunun karşılığında da çeklerin teslim edileceğine dair alıcının yükümlülükleri başlığının 1. Fıkrasında düzenleme mevcuttur.

Bu durumda edimin anlık ifası söz konusu olmadığından peşin alışveriş karinesi burada uygulanamayacak olup, davalı şirketin sözleşme gereğince malların davacıya eksiksiz olarak teslim ettiğini ispatlaması gerekir.

Davalı şirket davaya cevap vermemiş ve ticari defterlerini de ibraz etmemiş olup, davacının ticari defterlerinde de malların teslim edildiğine dair kayıt bulunmadığından davaya konu çeklerin bedelsiz kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır