Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/344 K.2024/243

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun hizmet alımı işinin ihale edilmesi neticesinde ihaleyi alan davalı şirketlerin ihale dökümanı gereğince müvekkili kuruma hizmet verdiğini, davalı şirketin ihale konusu işi ihale dökümanı gereğince dava dışı işçi gibi işe aldığı işçiler eliyle tamamladığını, davalı şirketlerce işe alınan ve çalıştırılan dava dışı işçi ...'nin iş akdinin sona erdiğini, işçise çalışma süreleri ile kıdem tazminatı almaya hak kazandığını, dava dışı işçiye arabulucuk ile toplam ...

TL ödeme yapıldığını, davalıların sorumlulukları olan ... TL işçilik alacakları ve kıdem tazminatı ile ...

TL arabuluculuk tutarını davalılardan rücu etmek zorunluluğunun oluştuğunu, müvekkili kurumun ihale bedelinin ödenmesinden başka bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili kurumun ihale konusu bedelleri davalı şirketlere ödemiş olmasına rağmen davalı şirketlerin kendi sorumluluğunda olan dava konusu işçinin emeklilik ile hak kazandığı ödemeleri yapmadığından kendi kurumlarının ödeme yapmak zorunda kaldığını, dava dışı işçiye ödenen ücretin ödeme tarihinden itibaren işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ... tarihli değer artırım dilekçesi ile; alacak miktarını ...-TL daha arttırarak ...-TL'ye yükselttiğini belirterek ... TL nin ... firmasından, ... TLnin ... Firmasından, ... TL nin ... Firmasından, ... TL nin ... Firmasından, ... TL nin ... firmasından tahsiline karar verilmesini talep etmiş, tamamlama harcını yatırmış, değer artırım dilekçesi davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin kendi şirketlerinde çalışırken iş akdinin sonlandırılmadığını, dava dışı işçinin iş akdi çalışma süresi sona erdiğinden dolayı işe devam edemediğini, davacının iddia ettiği gibi müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen ihale sözleşmelerine göre işçilik alacaklarından sorumlu olmadığını, bu sorumluluk kamu kurum ve kuruluşuna ait olduğu, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesinin alt işverenlere rücuuna ilişkin rücuen alacak davası niteliğindedir.

Mahkememizce; tarafların göstermiş olduğu deliller toplanmış, davacı vekilince ihale sözleşmeleri ve ekleri ibraz edilmiş, dava dışı işçiye ait SGK kayıtları UYAP sistemi üzerinden dosya arasına alınmış, dava dışı işçiyle yapılan arabuluculuk anlaşma tutanağı celbedilmiş, iş hukuku alanında uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.

Davacı tarafça dava dilekçesi ekinde 2018 ile 2022 yıllarına ait sözleşmelerin sunulduğu görülmüş olup bu yıllarda davacı kurum ile davalılar arasında dava konusu hizmet alımına ait ihale sözleşmelerinin yapıldığı görülmüştür.

Davacı tarafça dosyaya sunulan tarafların ..., ... ve ... olan .../... arabuluculuk dosya numaralı arabuluculuk anlaşma belgesinde “…Taraf vekilleri uyuşmazlık konusu olan, işçinin kıdem tazminatı, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı konusundaki uyuşmazlığı müzakeresinde ...-TL kıdem tazminatının ... tarafından ve ...-TL ihbar tazminatının da ... tarafından ödenmesi konusunda anlaşmışlardır.

İşçinin bu iki kalemden toplamdaki -TL alacak tutarı dışında fazla mesai ve yıllık ücretli izin alacağının ise bulunmadığı şeklinde anlaşmışlardır. Toplam ...-TL bedelin ödenmesi halinde işçinin her iki işverenden, işverenlerin de işçiden başka herhangi bir alacağı kalmadığı hususlarında anlaşmışlardır. ...-TL ve ...-TL'lik anlaşma tutarı, her iki işveren tarafından ... tarihine kadar, başvurucu vekili ...'nin ... Iban nosuna yatırılacaktır.

Arabuluculuk ücreti olan ...-TL ise uyuşmazlık üç taraflı olduğu için her bir taraf 1/3 oranında(...-TL+...-TL+...-TL) Arabulucu ... için Antalya Arabuluculuk Bürosuna iş uyuşmazlığı ...-... nolu dosya üzerinden veya ...'in ... nolu Ibanı na ... tarihine kadar yatıracaklardır...” ifadelerine yer verilerek arabuluculuk anlaşma belgesinin ... tarihinde imzalandığı anlaşılmıştır.

SGK Başkanlığı Antalya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nün ... tarih ve ... sayılı yazı ekindeki dava dışı işçinin hizmet döküm cetvelinin incelenmesinden; davalı ...’nde 04 ay 05 gün (125 gün) , ...’nde 14 gün, ...’nde 04 Ay 01 gün (121 gün) , ...’nde 1 yıl 25 gün (385 gün) , ...’nde 06 Ay(180 gün) çalışması olduğu, dava dışı işçinin davalı firmalarda toplam çalışma gün sayısının 825 gün olduğu tespit edilmiştir.

İşçilik alacakları konusunda uzman bilirkişi tarafından tanzim edilen 27/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dışı işçinin toplam çalışma gün sayısının 5770 gün olduğu, kıdem tazminatı için toplam ... TL ve arabulucuk ücreti olarak ... TL olmak üzere toplam ... TL ödendiği, dava dışı işçinin davalı firmalarda toplam çalışma gün sayısının 825 gün olduğu, günlük kıdem tazminatı hesabının ... TL/825 gün=...

TL/gün olarak düştüğü, davalı her alt işverenin işçiyi çalıştırdığı toplam gün sayısı üzerinden rücu edilebilecek mitarların %50 sorumluluk esasına göre hesaplandığında; ... 125 gün ... TL, ... 14 gün ... TL, ... 121 gün ... TL, ... 385 gün ... TL ve ... 180 gün ... TL olarak hesaplandığı; %100 sorumluluk esasına göre hesaplandığında; ... 125 gün ... TL, ... 14 gün ... TL, ... 121 gün ... TL, ... 385 gün ... TL ve ... 180 gün ... TL olarak hesaplandığı, davalıların toplam ...

TL den sorumlu oldukları kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/633 E. 2020/819 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere, hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları asıl işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2019/633 E. 2020/819 K. sayılı ilamı)

Davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesi talep edilmiş olup, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 26.06.2018 tarih ve 2016/6752 Esas 2018/7330 Karar sayılı ilamında da; "Rücu hakkı başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Davacının malvarlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğine ve istem de bu şekilde olduğuna göre bu paraya ödeme günüden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken mahkemece açıklanan bu hususun göz ardı edilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir" ifadelerine yer verilmiştir.

Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; davacı asıl işverenin dava dışı işçi ...'nin iş akdinin sonlanması nedeniyle arabuluculukta yapılan anlaşma gereğince dava dışı işçiye ödediği kıdem tazminatını davalı yüklenicilere rücu edebileceği, yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek olan mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte sorumlu oldukları, dosyada alınan ve Mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporunda dava dışı ...'nin davalı alt işverenler nezdinde toplam 825 gün süreyle çalıştığının, davalıların %100 sorumluluk esasına göre hesaplandığında; ...'nin ...

TL, ....'nin ... TL, ...'nin ... TL, ...'nin ... TL ve ...'nin ... TL kıdem tazminatı ödemesinden sorumlu olduklarının tespit edildiği anlaşıldığından bilirkişi raporuyla tespit edilen miktarlar doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · -imza Hakim ... · -imza