Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/525 K.2019/622

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalının eser sözleşmesi imzaladıklarını, bu sözleşme ile davalının davacıya ait gayrimenkulleri üzerine ... ... yüksekliği 7,50 metre olan ...-m2 taban alanına sahip prefabrik karkas inşaatı ve alt yapı işlerini yapıp teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davacı şirkettinde bunun karşılığında kararlaştırılan bedeli ödemeyi üstlendiğini, tarafların imalatın ve eserin niteliği, yapım şekli vs.hususların sözleşmede ayrıntılı olarak belirlendiğini, davacı şirket tarafından sözleşme hükümleri gereğince davalı tarafa; ...

Tarihli ...-TL bedelli, ... Şb,... S.No ... Tarihli ...-TL bedelli ... Şb. ... S.Nolu, ... Tarihli ...-TL bedelli ... Şb. ... S.No, ... Tarihli ...-TL bedelli ... Şb. ... S.No, ... Tarihli ...-TL bedelli ... ... S.No, ... Tarihli ...-TL bedelli ... Şb. ... S.No, ... Tarihli ...-TL bedelli ... Şb. ... S.No, ... Tarihli ...-TL bedelli ... Şb,... S.No, ... Tarihli ...-TL bedelli ... Şb...

S:Nolu toplam ...-TL bedelli 9 adet çekin keşide edilerek teslim edildiğini, davacı şirketin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmesine rağmen davalı şirketin sözleşme gereklerini yerine getirme konusunda harekete geçmediğini, yapılan görüşmelerde davalı şirketin her seferinde birkaç gün içerisinde işe başlayacağı bilgisini verdiğini ancak işe başlamadığını, oyaladığını, davacı şirketin itibarının zedelenmemesi için davalıya teslim ettiği çeklerden günü gelenleri ödemek zorunda kaldığını, dava tarihi itibari ile davalı şirkete teslim edilen toplam ...

TL bedelli 5 adet çek bedelinin davalıya ödendiğini, mevcut durum itibari ile sözşleşmeyi haklı nedenle tek taraflı fesih hakkı doğan davacı şirketin yine sözleşmedeki önellere uymak suretiyle sözleşmeyi fesh ettiğini ...

Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile tebliğ ettiklerini, davalı şirketin 5 adet çek İle tahsil ettiği toplam ...-TL yönünden geri ödeme yükümlülüğü doğduğunu, Türk Borçlar Kanununun 77 ve devamı maddeleri gereğince ...-TL nin ...-TL sinin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, ...-TL sinin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren İşleyecek ticari faizi ile birlikte, ...-TL sinin ödeme tarihi olan ... tarihinden İtibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte,

...-TL sinin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini, ayrıca menfi tespit istemine konu ödenmemiş çekler yönünden tedbir kararı verilmesi ile istirdat istemine konu ödenmiş çekler yönünden de ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... tarihli sözleşmenin imzalandığını, ...

TL lik iş bedeline karşılık davacı tarafça 9 adet çekin verildiğini, ancak piyasadaki sıkıntı nedeni ile sözleşmedeki işin tamamlanamadığını, bunun üzerine dava dilekçesinde belirtildiği şekilde ...Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı tarafça sözleşmenin fesh edildiğini, sözleşmenin feshinini taraflarca kabul edildiğini ve davacı şirket ile yapılan sözlü anlaşma neticesi ... düzenleme tarihli ... vade tarihli iş bedeli olan ...

TL lik senedin davacıya verildiğini, davalının iyi niyetli olduğunu, davacıya verilen senet ile davacı tarafından verilen çeklerin hükümsüz kaldığını, TBK 133.maddesi gereği davacının hükümsüz kalan çekler yönünden menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, zira davacının ...

TL lik senedi tahsil hakkının bulunduğunu, davalı şirket tarafından sözleşme kapsamında proje işleri, aplikasyon yapımı ve sahanın tesviye edilerek kazı işlerinin yapıldığını, bu işlerin toplam maliyetinin ... TL olduğunu, bu iş bedelininde taraflarınca mahsup edilmediğini beyanla açılan davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir usulüne uygun tebligatların yapıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin tensip ... nolu ara kararı gereği ödenmemiş çekler yönünden İİK 72/2 maddesi gereği icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına ilişkin teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

Davacının istirdat istemine konu bedelleri ödendiği belirtilen çekler yönünden de tensip ... nolu ara kararı gereği davacının ihtiyati haciz isteminin teminat mukabilinde kabulüne karar verilmiştir.

Mahkememizce menfi tespit istemine konu çekler yönünden muhatap ... şubesine müzekkere yazılmış, dava konusu çek bedellerinin ödenip ödenmediği, ödenmiş ise kime ödendiği hususları sorulmuş, buna ilişkin banka kayıtları dosyamız arasına celp edilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE; Dava, icra takibinden önce İİK 72/2. Maddesi gereği iş sahibi tarafından yüklenici aleyhine eser sözleşmesinin feshinden sonra sözleşme bedeli olarak yükleniciye verilen ve bir kısmı tahsil edilen, bir kısmı ise henüz tahsil edilmeyen çekler yönünden açılan menfi tespit ve istirdat davası niteliğindedir.

Taraflar arasında sözleşmenin fesh edildiği hususunda uyuşmazlık olmadığı, davalı tarafça sözleşmedeki iş bedeli tutarında bononun davacı tarafa verilmesi nedeni ile TBK 133.maddesi gereği borcun yenilendiği iddia edilmiştir.

Buna göre eldeki davada taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşmenin feshinden sonra sözleşme nedeni ile verilen ve bir kısmı ödenen, bir kısmı ise henüz tahsil edilmeyen çekler nedeni ile davacının borçlu olup olmadığı, istirdat isteminin yerinde olup olmadığı ile borcun yenilenmesine ilişkin yasal şartların oluşup oluşmadığı husussunda toplandığı görülmüştür.

TBK 470.maddesinde ; "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir."

473.maddesinde de; "Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerini aykırı olarak işi geciktirmesi ya da iş sahibinin yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa iş sahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir..." düzenlemeleri mevcuttur.

Taraflar arasındaki ... tarihli sözleşmenin ...maddesinde "işin süresi, sözleşme imzalanması ile başlayacak ve yüklenici sözleşme kapsamında işleri yapı ruhsatının alınması, şantiye elektrik suyunun işleyen ve bağlatılmasından sonra 120 gün içerisinde eksiksiz tamamlayarak iş verene teslim edecektir.

Eğer iş verenden kaynaklanan bir gecikme söz konusu olursa gecikilen gün kadar süre iş süresine ilave edilir..." düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

Sözleşmenin feshini düzenleyen 14.madde de;" yüklenicinin iş bu sözleşmeden kaynaklanan görev, sorumluluk ve yükümlülüklerini yerine getirmemesi, geç veya eksik yerine getirmesi veya ifa ettiği işlerin sözleşmeye veya ilgili hukuki düzenlemelere aykırılık teşkil etmesi halinde veya ... yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya durması durumunda ... İş veren yükleniciye yazılı olarak 15 günlük bir düzeltme süresi verir.

İlgili eksiklik, aykırılık veya gecikmenin bu sürede giderilememesi halinde ise iş bu sözleşmeye süresinden önce, derhal, tek taraflı olarak ve yüklenicinin kusuruna binaen fesh etme hakkına sahiptir. İş bu sözleşmenin bu şekilde iş veren tarafından fesh edilmesinden dolayı kar kaybı, tazminat, henüz teslim edilmemiş işler, bedeli yahut diğer hiçbir şekilde ve nam altında ödeme talep etmeyecektir." düzenlemeleri mevcuttur.

Dava konusu somut olayda işin sözleşmede belirtildiği şekilde zamanında yüklenici tarafından yerine getirilememesi nedeni ile iş sahibi davacı tarafından ... Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin davalı yükleniciye ... tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Davalı tarafça cevap dilekçesinde işin sözleşmede belirtilen sürede yapılmamasının piyasadaki şartlar nedeni ile olmadığı belirtilmiş, işin yerine getirilmemesinde davacı iş sahibinin sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce ... Belediyesi'ne müzekkere yazılarak taraflar arasındaki sözleşme kapsamında Belediyeye yapılan müracaat olup olmadığı, bu kapsamda yapılmış iş olup olmadığı sorulmuş, gelen yazı cevabından davalı yüklenici tarafından yapı ruhsatına ilişkin herhangi bir başvurunun olmadığı, buna göre davalı yüklenicinin sözleşmede belirtilen işin ifasına yönelik henüz herhangi bir ediminin olmadığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafça keşif talebinde bulunulmuş ise de gelen yazı cevabı da dikkate alınarak sözleşme kapsamında yapılan iş bulunmaması sebebi ile mahkememizce usul ekonomisi ve yargılamanın sürüncemede kalmaması ilkeleri de dikkate alınarak keşif yapılmasına ilişkin ara karar tesis edilmemiştir.

Davalı yüklenici tarafından cevap dilekçesinde sözleşmedeki işin ifasına ilişkin olarak toplam ... TL masraf yapıldığı belirtilmiş ise de buna ilişkin yazılı delil de dosyaya ibraz edilmemiştir.

Dava konusu iş bedeline ilişkin çeklerden toplam ... TL lik kısmının davacı tarafça ödendiği, gelen banka yazı cevaplarından anlaşılmıştır.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 16/10/2017 tarih, 2016/10026 Esas - 2017/6954 karar sayılı ilamında; "yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi ancak tarafların bu yöndeki açık iradesi ile olur,özellikle mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması veya yeni bir alacak senedi ya da yeni bir kefalet senedi düzenlenmesi tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmaz’’.

Somut olayda,çek verilmesi suretiyle cari hesap borcunun sona erdirildiği konusunda taraflar arasında bir sözleşme sunulamadığına ve bu konuda açık iradeleri bulunduğu kanıtlanamadığına göre,alacaklı tarafından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla cari hesap ilişkisine dayanılarak da alacak talep edilebilir..." şeklinde belirtilmiştir.

Mahkememizce davalı tarafa 6098 Sayılı TBK 133.maddesi gereği borcun yenilendiğine ilişkin tarafların açık iradelerini gösterir yazılı delillerinin ibrazı hususunda süre verilmiş, davalı tarafça bu hususta yazılı delil bildirilmemiş olmakla borcun yenilendiği hususundaki iddianın ispat edilmediğinin kabulü gerekmiştir.

Borcun yenilendiği hususu ispat edilememiş olmakla karşılıklı edimleri ihtiva eden taraflar arasındaki ... tarihli eser sözleşmesinde davalı yüklenicinin sözleşme gereği üzerine düşen edimleri yerine getirmediği, davacı tarafça iş bedeli olarak davalıya verilen ve bir kısmı ödenen dava konusu çekler yönünden menfi tespit ve istirdat davası açmakta haklı olduğunun kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır