Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/689 K.2021/58

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, tarafların beton alım-satım sözleşmesi akdettiklerini, buna göre davalının yaklaşık 3000 metreküp betonu birim fiyat ...

TL (KDV hariç) olmak üzere temin edip satmayı, davacının ise bedelleri ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, davacının devam eden inşaatlarının bulunduğunu, ... isminin karşılığı olarak ve talep halinde beton sağlayacağı düşüncesiyle ve verilen fiyatın cazip olması nedeniyle bu sözleşmeyi imzaladıklarını, sözleşmede belirtilen şekilde ödemeler yapıldığı halde davalının taahhüt edilen betonu sağlamadığını, bu nedenle davalıya ihtar gönderildiğini ve sözleşmenin gereği gibi yerine getirilmemesinden dolayı, başka bir satıcıdan bu kez ...

TL birim fiyat olmak üzere beton alındığından uğradığı zararı talep ettiğini, mukabil ihtarnamede ise sözleşmeyi davalının feshetmediğini, davacı tarafından yapılan haksız fesih nedeniyle davalının zarara uğradığını, davacının edimini ifa etmiş olsaydı betonun gerekirse kendileri tarafından ve gerekirse piyasadan ... ... satan alınarak temin edilebileceği, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının çekleri geri istemesinden sonra kötü niyetli fahiş miktarda tazminat talebinin kabul edilemeyeceğini bildirdiğini,

davacının kendisine sözleşme gereği teslim edilemeyen betonu sağlaması için davalıya başvurmuşsa da davalının zor durumda olmasından ötürü bu talepleri kabul etmediğini, davacı ve davalı arasında önceye dayanan alım satım da mevcut olduğunu, yapılan ödemelerin aktedilen sözleşmeye ilişkin olmadığını, davacının inşaatlarını tamamlayabilmek ve tüketicilerin mağduriyetini önlemek için bu kez beton arayışına girdiğini ve ... firmasından birim fiyatı ...

TL olmak üzere beton almak zorunda kaldığım, dolayısıyla birim fiyat üzerinden ...

TL farkla beton almak zorunda kalması sonucu zarara uğradığını, ancak bunları önceden fiyat verdiği tüketicilere ve üçüncü kişilere yansıtamadığını, davalının sözleşmede yüklendiği betonu teslim edememesinin sebebinin ekonomik kriz içine girmesi ve piyasada zor duruma düşmesi olduğunu, davalının ticari faaliyetleri bakımından giderek kötü bir tabloya gittiği piyasada duyulan bilinen bir durum olduğunu, bu nedenle davalının mallarına tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, iddia ederek, öncelikle davalının mallarına ihtiyati haciz konulmasına, davacının uğradığı zararın tespiti ile uğranılan zarar olan şimdilik ...

TL'nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, davalının sözleşmenin imzası ile birlikte muhatap firmanın tüm beton taleplerini çekleri geri alıncaya kadar eksiksiz olarak karşıladığını, muhatap firmaya da sözleşmenin feshini yazılı, sözlü ya da başka bir şekilde iletmediğini, hiçbir zaman böyle bir iradesi olmadığını, muhatabın davalı firmadan sabit fiyatla yapmak istediği bağlantı gibi piyasa koşulları gereği vekil eden firmanın da muhatap firmanın vermesi gereken çekleri kredi ile nakde çevirmek veya tedarikçilerine verip çimento, ...,

... gibi malzemeleri tedarikçi firmalardan sabit fiyatla bağlantısını yapabilmesi için sözleşme gereği çeklerini eksiksiz almasının ticari zorunluluk olduğunu, muhatap firmanın ... tarihli ... TL bedelli, ... tarihli ... TL bedelli çekler dışında ilgili sözleşme gereği ... tarihinde ödemesi gereken ... TL nakit, ... vadeli ... TL bedelli çek, ... tarihli ...

TL bedelli çekleri de vermesi gerekirken muhatap firmanın bu çekleri vermekten imtina ettiğini, edimini ifa etmemesi sonucu mezkur sözleşmenin davalı firma tarafından değil muhatap firmanın iradesi ile fesih edildiğini ve ... tarihli ... TL bedelli, ... tarihli ...

TL bedelleri çeklerin davacı tarafından ihtirazı kayıt olmaksızın iade alındığını ve cari hesaptan kaynaklanan borcunda aynı şekilde ihtirazı kayıtsız ödendiğini, davacının davalının üretime son verdiği için sözleşmeyi fesih ettiği iddiasının da mesnetsiz olduğunu, davalının muhatap firmaya sözleşmeye uygun olarak edimini ifa etse idi sözleşme konusu betonu kendi üreterek temin edebileceği gibi, 3. şahıslardan ... satın almak sureti ile de temin edebileceğini,

bu hususun davalı firmanın sözleşmenin imzası ile birlikte sözleşme gereği verilmesi gereken çeklerin eksik verilmesine rağmen beton teminine ilişkin edimini ifa etmeye başlaması ile de sabit olduğunu, bilakis davacı firmanın edimini ifa edip sözleşmeyi fesih etmeseydi davalı firmanın sözleşme konusu betonun her bir m3'ünde asgari KDV hariç ...

TL kar elde edeceğini, davacını edimini ifa etmeyerek ve sözleşmeden cayarak sözleşmenin ifa edilmemesi nedeni ile davalı firmayı KDV hariç ... TL zarara uğrattığını, davacının ...

TL'den beton aldığı iddiasının piyasa gerçekleri ile uyuşmayan kurmaca bir iddia olduğunu belirterek, davacının aleyhe olan tüm beyan ve iddiaların ayrı ayrı itiraz ederek mesnetsiz ve kötü niyetli olarak açılan davanın reddine yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyada tüm deliller toplanmış, dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu ... tarihli raporda,

1-Davacmın ibraz edilen 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu,

2-Davalı tarafından inceleme günü olan ... tarihinde ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği,

3-Davacı ile davalı arasında ... TL+KDV üzerinden ... m3 ... Hazır beton satış sözleşmesi imzalandığı,

4-Dava konusu sözleşmeye göre belirlenen çeklerden ... ve ... vadeli çeklerin verildiği ... itibari ile davacının davalıya ... TL fazla ödemesinin olduğu, ... tarihinde sözleşmede belirlenen çeklerden ... ve ... vadeli 2 adet toplam ... TL tutarlı davalıya çek verildiği bu tarihten sonra davalının davacıya ... TL'lik beton teslimi yaptığı davacının yine ... TL ödeme yaptığı verilen iki adet ... TL'lik çekin davalıdan iade alındığı ve ... dava tarihi itibari ile davacının davalıdan fazla ödeme tutarı olarak ... TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu,

5-Dava konusu sözleşmeye göre çeklerin verildiği tarihte ... TL nakit ödemenin yapılmadığı iddiası değerlendirildiğinde bu tarihte zaten davacının ... TL davalıya fazla ödemesinin kayıtlı olduğu, ancak sözleşmede belirlenen ... ... TL ve ... ... TL ... çeklerin ise davalıya verilmediği, davalının verilen çeklerden çok az miktarda beton sağladığı, çeklerin davacıya geri verilmesine rağmen halen davacının fazla ödemesinin olduğu,

6-Davacı ticari defter kayıtlarında 2018 yılı ... ve ... aylarında ... firmasından ... ve ... beton alımı yapıldığı, bu firmadan 2018 ... aylarında ... m3 ... beton saün alındığı,

7-... betondan alman ... betonun fiyatının KDV hariç ... TL olduğu davalı ile yapılan sözleşmede ise ... betonun fiyatının ... TL+KDV olarak belirlendiği bu tespitlere göre davacının (... TL-... TL)... TL pahalı fiyata beton temin ettiği, davacının haklı olarak sözleşmeyi fesih ettiği tespit edilecek olunursa davacının ... betondan pahalıya aldığı ... beton için (... m3*... TL) ... TL fazla ödeme yapmak zorunda kaldığı, kanaat ve sonucunu bildirir rapor sunmuştur.

Dosya ek rapor aldırılmak üzere tekrar bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu ... tarihli ek raporda,

Kök raporumuzda yapmış olduğumuz hesaplamadan başka bir hesaplama yapılmasına gerek olmadığı, kök raporumuzdaki 'Davacının davalı ile yaptığı sözleşmede sadece ... beton üzerinden anlaşma yaptığı görülmüş olup ... betondan ise hem ... hemde ... hazır beton alındığı görülmüştür. Toplam 2018 ... aylarında ... m3 ... beton satın alındığı ve ... betonun fiyatının ise KDV hariç ... TL olduğu davalı ile yapılan sözleşmede ise ... betonun fiyatının ...

TL+KDV olarak belirlendiği bu tespitlere göre davacının ... TL pahalı beton temin ettiği tespit edilmiştir. Davaanın haklı olarak sözleşmeyi fesih ettiği tespit edilecek olunursa davaanın ... dan pahalıya aldığı ... beton için (... m3*... TL) ... TL fazla ödeme yapmak zorunda kaldığı, ayrıca ... dava tarihi itibari ile davaanın davalıdan fazla ödeme tutarı olarak ... TL alacaklı olduğunun' tespitimizin aynen geçerli olduğu, kanaat ve sonucunu bildirir rapor sunmuştur.

Dosya tarafların itirazları doğrultusunda tekrar bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin ... tarihli mahkemeye sunmuş olduğu ikinci ek raporda,

Sayın mahkemenizce davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmede ... m3 alım yapılacağı belirlenmiş olup davacı yanın rapora itirazlarında belirtilen ... m3 alım için zararın hesaplanması istenmiş olup bu itirazlara göre tarafımızdan itirazların cevaplanması istendiğinden davacının sözleşmeye göre alması gereken betonun(... m3-... m3=)... m3 olduğu kanaatine varılacak olunur ise,

Saym mahkemenizce davacı yanın ... betondan ... betonu ... TL'den aldığı sözleşmede ise bu fiyatın ... TL olduğu yani ... TL pahalıya aldığı ve bu tutarın esas alınmasına karar verilmesi durumunda ... m3*... TL=... TL pahalıya beton alınmış olacağı,

Sayın mahkemenizce davalı yanın itirazları doğrultusunda gelen müzekkere cevaplarına göre üç ayrı yerden alman beton fiyatlarının ortalaması alındığında

(... TL+... TL+... TL/...) ... TL ... betonun en düşük fiyaü hesaplanmış olup bu tutardan sözleşmedeki birim fiyat ... TL ile farkını hesapladığımızda ise (... TL-... TL) ... TL tutar kadar davacının pahalıya alım yapmış olduğuna karar verilmesi durumunda ise ...m3*... TL=... TL pahalıya beton alınmış olacağı hesaplanmıştır.

Sayın mahkemenizce kök rapordaki inceleme kararma göre hesaplama yapılmasının uygun olduğu kanaatine varılacak olunursa ise

Davacının davalı ile yaptığı sözleşmede sadece ... beton üzerinden anlaşma yaptığı görülmüş olup ... ...dan ise hem ... hemde ... hazır beton alındığı, toplam 2018 ... aylarında ... m3 ... beton satın alındığı kök raporumuzda tespit edilmiş olup, ... ... da ... beton fiyatının ... TL olduğu davalı ile yapılan sözleşmede ise ... TL olduğu aradaki farkın ... TL olduğu ve davacının ...dan 2018 ... aylarında pahalıya aldığı ... beton için (... m3*... TL) ... TL pahalıya beton alınmış olacağı,

Sayın mahkemenizce davalı yanın itirazları doğrultusunda gelen müzekkere cevaplarına göre üç ayrı yerden alman beton fiyatlarının ortalaması alındığında (... TL+... TL+... TL/...) ... TL ... betonun en düşük fiyatı hesaplanmış olup bu tutardan sözleşmedeki birim fiyat ... TL ile farkını hesapladığımızda ise (... TL-... TL) ... TL tutar kadar davacının pahalıya alım yapmış olduğuna karar verilmesi durumunda ise ... m3*... TL=... TL pahalıya beton alınmış olacağı hesaplanmıştır şeklinde rapor sunulmuştur.

Dosya önceki raporu düzenleyen malimüşavir bilirkişi ve bir inşaat mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişilerin mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli raporda,

Takdiri Yüce Mahkemenin olmakla birlikte, bilirkişi kök raporunda da belirtilmiş olunduğu gibi;

Davacının ibraz edilen 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil oluşturma vasfına sahip olduğu,

Davalı tarafından inceleme günü olan ... tarihinde ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediği,

Davacı ile davalı arasında ... tarihinde ... TL+KDV birim fiyat üzerinden ... m3 ... sınıfı hazır beton satış sözleşmesi imzalandığı,

Davacının ticari defter kayıtlarına göre ... dava tarihi itibari ile davacının davalıdan fazla ödeme tutan olarak ... TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu,

Dava konusu sözleşmeye göre çeklerin verildiği tarihte ... TL nakit ödemenin yapılmadığı iddiası değerlendirildiğinde, bu tarihte zaten davacının ... TL davalıya fazla ödemesinin kayıtlı olduğu, ancak sözleşmede belirlenen ... ... TL ve ... ... TL1ik çeklerin ise davalıya verilmediği, davalının verilen çeklerden çok az miktarda beton sağladığı, çeklerin davacıya geri verilmesine rağmen halen davacının fazla ödemesinin olduğu,

Davacı ticari defter kayıtlarında 2018 yılı ... ve ... aylarında ... firmasından ... ve ... beton alımı yapıldığı, bu firmadan ... 2018 aylarında ... m3 beton satın alındığı,

... dan ... ... hazır beton fiyatının ... TL/m3 olduğu ve sözleşme fiyatı olan ... TL/m3 fiyatından ... TL/m3 daha pahalı olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davacı tarafından satın alınan bu miktar için ... m3x... TL/m3=... TL fazla ödeme yapmak zorunda kalındığı

Aynca; davacı ve davalı vekillerinin talepleri doğrultusunda alternatif hesaplamalar yapılmıştır. Hangi hesabın kullanılması gerektiği hukuki bir konu olduğundan bilirkişi heyeti olarak teknik yönden incelenen ve hesaplanan farklı sonuçlar, değerlendirilmesi ve takdiri Yüce Mahkemenin olmakla birlikte aşağıda sunulmuştur.

Sözleşmeden kalan miktar olan ... m3 ... betonun tamamının Çevre Şehircilik Bakanlığının belirlemiş olduğu 2018 yılı beton fiyatlarına göre satın alınması durumunda, sözleşme fiyatları ile arasında oluşan toplam tutar farkının yukarıdaki tabloda da hesaplanmış olduğu gibi: ... TL fazla ödeme şeklinde olacağı,

... firmasından alınması durumunda sözleşme fiyatları ile arasında oluşan toplam tutar farkının: ... TL fazla ödeme şeklinde olacağı

... firmasından alınması durumunda sözleşme fiyatları ile arasında oluşan toplam tutar farkının: ... TL fazla ödeme şeklinde olacağı,

... firmasından alınması durumunda sözleşme fiyatları ile arasında oluşan toplam tutar farkının: -... TL daha az ödeme şeklinde olacağı ve zarar söz konusu olmayacağını bildirir rapor sunmuşlardır.

Davacının talep artırım dilekçesi sunduğu ve buna ilişik harcı ikmal ettiği görüldü.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava beton alım sözleşmeye aykırılık iddiasına dayalı, yapılan fazla ödeme ile uğranılan zararın tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının sözleşmeye aykırı davranıp davranmadığı, sözleşmeye aykırılık var ise davacının uğradığı zarar miktarı konularında toplanmaktadır.

Dosya kapsamı incelendiğinde; davacı ile davalı arasında ... TL+KDV üzerinden ... m3 ... Hazır beton satış sözleşmesi imzalandığı, dava konusu sözleşmeye göre belirlenen çeklerden ... ve ... vadeli çeklerin verildiği ... itibari ile davacının davalıya ... TL fazla ödemesinin olduğu, ... tarihinde sözleşmede belirlenen çeklerden ... ve ... vadeli 2 adet toplam ... TL tutarlı davalıya çek verildiği bu tarihten sonra davalının davacıya ...

TL'lik beton teslimi yaptığı davacının yine ... TL ödeme yaptığı verilen iki adet ... TL'lik çekin davalıdan iade alındığı ve ... dava tarihi itibari ile davacının davalıdan fazla ödeme tutarı olarak ...

TL alacaklı olduğu bu sebeple davacının ödemeleri peşin yapmasına ve çekleri davalıya teslim etmesine rağmen davalının sözleşmede belirlenen miktarda betonu davacıya teslim etmeyerek sözleşmeye aykırı davrandığı ve davacının zararınından sorumlu olduğu hususu mahkememizce sabit görülmüştür.

Bu kabule göre davacının davalıya yapmış olduğu fazladan ödemeden hariç başka beton firmasından daha pahalı beton alarak zarara uğradığı iddiasına ilişkin araştırma yapılmış çeşitli beton firmalarından ve Çevre Şehircilik Bakanlığından 2018 yılı beton fiyatları istenilmiştir. Davalının beton aldığı ... firması fiyatları yerine piyasadaki diğer beton firmalarından ve Çevre Şehircilikten alınan fiyatlarının ortalamasının en objektif, en adil, en haklı yöntem olacağı kanaatine varılmakla fiyat farkı toplamı ve ortalaması:

... TL(Çevre Şehircilik Bakanlığının belirlemiş olduğu 2018 yılı beton fiyatlarıına göre satın alınması durumunda, sözleşme fiyatları ile arasında oluşan toplam tutar farkı)

+... TL (... firmasından alınması durumunda sözleşme fiyatları ile arasında oluşan toplam tutar farkı)

-... TL (... firmasından alınması durumunda sözleşme fiyatları ile arasında oluşan toplam tutar farkı)

=.../...= ... TL olarak tespit edilmiş bu miktara davacının fazla ödediği ... TL eklenerek davalının sözleşmeye aykırılığı nedeniyle davacının davalıdan isteyebileceği alacak miktarı ... TL olarak bulunmuş ve bu miktar üzerinden artırılan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır