Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/115 K.2021/725

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesinde.

Müvekkilinin Antalya Organize Sanayi Bölgesi 1. Kısımda bulunan ticari işletmenin güvenliğini sağlayabilmek adına davalı şirket ile çeşitli tarihlerde yenilenerek devam eden Özel Güvenlik Hizmeti sözleşmeleri akdedildiğini, taraflar arasında akdedilen bu sözleşmelere dayalı olarak şirketin personellerinin müvekkili şirkete ait işletmede gerekli güvenlik önlemlerini almak adına görevlendirildiğini, davalı şirket ile asıl işveren ve alt işveren ilişkisi kurulduğunu, akabinde de şirket bünyesinde çalışan işçilerin iş sözleşmelerinin sona erdirildiğini, prosedürlere uygun olarak feshedilip feshedilmediğinin taraflarınca bilinmediğini,

şirket işçilerinin sözleşmelerinin sona erdiğinden davalı şirketin göndermiş olduğu kıdem ve ihbar tazminatı açıklamalı ve ekinde işçilere ilişkin bir listenin yer aldığı Seri A sıra ... nolu ... düzenleme tarihli fatura ile haberdar olduklarını, söz konusu faturayı 20.11.2018 tarihli Kadıköy ...

Noterliğinin ... yevmiye nolu ihtarı ile iade ettiklerini, ..., ... ve ...'nın işçilik alacaklarının ödenmesini kendilerinden talep ettiklerini, 12.12.2018 tarihinde müvekkili şirket ile davalı şirket arasında yapılan arabuluculuk görüşmesi sonucunda ... için 15.000,00 TL işçilik alacağı, 900,00 TL arabuluculuk ücretinin ödenmesine karar verildiği ve müvekkili şirketin 13.12.2018 tarihinde arabuluculuk ücretini, 16.01.2019 tarihinde ise işçilik alacağını banka havalesi yolu ile gönderdiğini, ... için 3.000,00 TL işçilik alacağı,

280,00 TL arabuluculuk ücretinin ödenmesine karar verildiği ve şirketin 13.12.2018 tarihinde arabuluculuk ücretini, 16.01.2019 tarihinde ise işçilik alacağını banka havalesi yolu ile gönderdiğini, ... için 8.400,00 TL işçilik alacağı, 504,00 TL arabuluculuk ücretinin ödenmesine karar verildiği,

13.12.2018 tarihinde arabuluculuk, 25.12.2018 tarihinde ise işçilik alacağının banka havalesi yolu ile ödendiğini, işçilik alacakları bakımından kanun koyucu, işçilerin haklarını güvence altına almak için asıl işveren ile alt işvereni kanun gereği birlikte sorumlu tutmuş olsa da taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereği işçilere ödenmiş olan toplam 28.084,00 TL bedelin tamamından öncelikle ve doğrudan alt işveren olan davalı şirketin sorumlu olduğunu, ihbar sürelerine uyulmaması nedeniyle ihbar tazminatı doğmasına davalı bizzat kendi kusuruyla sebebiyet verdiğini, TBK 167.

Maddesi uyarınca aksi kararlaştmlmadığı takdirde taraflar eşit oranda sorumlu olduğunu, biran için dava konusu ödemelerin davalıya ait olduğuna dair bir düzenleme olmadığı varsayılsa dahi davalı tarafın kanundan doğan sorumluluğu olduğunu, görev konusu bakımından huzurdaki ihtilafta İş Mahkemelerinin görevli olmadığını, görev konusunun genel hükümlere göre belirlenmesi gerektiği, 2019-1155 Arabuluculuk numarası ile anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 14.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalı şirketten tahsilini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde. Davacı ile müvekkili şirket arasında 31.01.2017 tarihli Özel Güvenlik Hizmeti Sözleşmesi imzalandığını, 29.01.2018 tarihinde sözleşmenin yenilendiğini, davacının sunduğu Özel Güvenlik Hizmet sözleşmeleri dava dışı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti ile yapılan sözleşmeler olduğunu bu davanın davalısı ile alakası olmadığını, dava dışı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.

Şti. ile davacı arasında yapılan 2014, 2015, 2016 yılları için yapılan sözleşmelerin Mali Hükümlerin bölümünün 2 maddesinde sosyal hakların asıl işverene ait olduğu kabul edildiğini, taraflar arasında yapılan 31.01.2017 tarihli Özel Güvenlik Hizmet Sözleşmesi Mali Haklar Bölümünün 2-g maddesi gereğince Kıdem ve İhbar tazminatı sosyal haklar kabul edilerek davacının ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, taraflar arasında yapılan sözleşme ile kıdem ve ihbar tazminatından davacının sorumlu olduğunu belirterek, dava masrafları ve ücret-i vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini ve davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyada tüm deliller toplanmış, dosya iş mevzuatında uzman nitelikli hesap bilirkişisine ve mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş ve mali müşavir bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu 13/09/2019 tarihli raporda, Hukuksal durumun ve delillerin değerlendirilmesi ile davacının talep ettiği rücuen alacağa hak kazanıp kazanmadığı hususundaki nihai takdir Mahkemenize ait olmak üzere, tarafımca dosyada mevcut bilgi ve belgelere dayalı olarak yapılan inceleme neticesinde, Asıl İşveren tarafından dava dışı işçi hakları için ödediği tutarlardan davalıya rücuen talep edebileceği alacağının 13.339,37 TL ve 563,08 TL yasal avans faiz olmak üzere toplamda 13.902,45 TL talep edebileceğini bildirir rapor sunulmuştur.

İş mevzuatında uzman bilirkişinin mahkemeye sunmuş olduğu ... tarihli raporda, Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde detay ve gerekçeleri raporun V-Tespit ve Değerlendirmeler bölümünde açıklanmış olup, takdiri ve değerlendirilmesi Yüce Mahkemenize ait olmak üzere; Dacının dava dışı işçilere ödemiş olduğu işçilik alacakları ve arabulucuk ücretlerinden dolayı Davalıya rücu edebileceği Davalıdan Asıl Alacağı tutarın 12.798,08 TL olduğu, Bu tutara ödeme tarihlerinden itibaren dava tarihine kadar işlemiş faizin ise 245,73 TL olduğu, Dava tarihi itibariyle Davacının Davalıdan toplam alacağının 13.043,8 TL olduğu,Talep edilen diğer hususlarla ilgili takdirin yüce Mahkemenize ait olduğu, görüşünü bildirir rapor sunulmuştur.

Dosyada tarafların itirazları doğrultusunda, yeni bir iş konusunda uzman bilirkişiden rapor aldırılmış ve bilirkişinin 11/03/2021 tarihli raporda, Tüm dosya içeriği ile delillerin, hukuki durumun, raporun ve ek raporun takdir ve değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere ;Davacı şirket tarafından davalıya rücu edilebilecek miktarın 4.354,90 TL olduğu görüşünü bildirir rapor sunulmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava rücuen alacak davasıdır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır. Asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükleri nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur.

Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup asıl ve alt işverenler dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 21/04/2016 tarih, 2016/7178 Esas, 2016/11227 Karar sayılı emsal içtihadında; "...4857 Sayılı Yasanın 112. Maddesinde 6552 Sayılı Yasanın 8. Maddesi ile yapılan değişiklik uyarınca işçinin kıdem tazminatlarından son çalıştığı asıl işverenin sorumlu olduğu belirtilmiş ise de; yasanın bu hükmü işçiyi güvence altına almak amacıyla konulmuş bir hüküm olup, emredici nitelikte değildir. Bu hükmün aksi yönünde taraflar her zaman sözleşme düzenleyebilirler..."

Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 19/12/2017 tarih, 2015/34351 Esas, 2017/12705 Karar sayılı emsal içtihadında da; "...Dava dışı işçinin davalılar işçisi olarak çalıştığı süre 1 yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatının ve yıllık izin ücretinin bu alt işverenlerden tahsiline karar verilmesi gerektiği...İşçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti açısından da davacının davalılara rücu edebileceği, işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davalıların bu ilkeler çerçevesinde sorumluluğunun belirlenmesi gerektiği" belirtilmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... Sayılı kararında; "...Davacının kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağına konu ödediği işçilik haklarından doğan bedelden, davalı şirketlerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olacağı, bu nedenle dava dışı işçinin davalı Birlik ... Ltd. Şti.

İşçisi olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatının ve yıllık izin ücretinin bu alt işverenden tahsiline karar verilmesi gerektiği, fazla mesai ve UBGT alacakları yönünden de davalıların dava dışı işçiyi davacı yanında kendi işçileri olarak çalıştırdıkları dönemde bu alacaklar doğmuş ise sorumlu olacakları, ihbar tazminatı yönünden ise dava dışı ... Temizlik Hizm. Gıda Yemek Tic. Ltd.

Şti.’nin son işveren olarak haklı bir neden olmadan ve ihbar önellerine uymadan dava dışı işçinin iş akdine son verdiği için bu alacak talebinin tamamından sorumlu olması gerektiği gözetilerek ve işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti açısından da davacının davalıya rücu edebileceği işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davalının bu ilkeler çerçevesinde sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken..." denilmiştir.

Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre işveren, İş Kanunu gereği işçiyi çalıştıran davalı hizmet verenle birlikte sorumlu ise de rücu davasında sorumluluğu ancak işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı olarak tayin edilebilir. (Yargıtay 23.H.D. 2015/4882 E. 2016/2285 K.11.04.2016 T.)

Bu açıklamalar ışığında ve hükme esas alınan son bilirkişi raporu doğrultusunda dosya kapsamı değerlendirildiğinde: dava dışı işçi ... için davalı şirkete rücu edilebilecek miktarın 745 güne ilişkin kıdem tazminatı miktarı (4.108,40 TL) ve arabulucuk ücereti (256,40 TL) olmak üzere toplam 4354,90 TL olduğu,

feshe bağlı ihbar tazminatı alacağından yalnızca son işveren sorumlu olduğundan ve fesih tarihinde taraflar arasında yürürlükte bulunan sözleşmedeki düzenleme ile işçinin sosyal haklarına ilişkin sorumluluk asıl işverene yüklenmiş bulunduğundan davacı tarafça ...'e ödenmiş olan ihbar tazminatı yönünden davalı şirkete rücu edilebilecek miktar bulunmadığı,

dava dışı işçi ... ve ...'nin tüm çalışması taraflar arasında yürürlükte bulunan sözleşmelerdeki düzenlemeler ile işçinin sosyal haklarına ilişkin sorumluluğun asıl işverene yüklenmiş olduğu 01. 01.2014 tarihi sonrasında olduğundan davacı tarafça ... ve ... yönünden ödenmiş miktarlar açısından davalı şirkete rücu edilebilecek miktar bulunmadığı, davalı ... ... Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi'nin sözleşme tarafı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.

Şti ile organik bağı bulunduğu ve toplam 4.354,90 TL rücuen alacaktan davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır