Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/531 K.2020/52

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi İŞİNİN yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili, dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2018 yılından beri bilanço esasına defter tutup birinci sınıf tüccar konumunda olduğunu, mali müşaviri tarafından geçmiş dönemlere ait gelir gider mali evraklarının saklanması amacıyla müvekkiline ... tarihinde teslim edildiğini, vergi dairesi tarafından inceleme yapılacağının bildirilmesi nedeni ile mali müşavirin müvekkiline geçmiş dönemlere ait belgeleri getirmesinin istendiğini, müvekkilinin belgeleri mali müşavire götürmek için ... tarihinde aracına koyduğunu, aynı gün içinde iş yerine uğradığını,

iş çıkışı aracına bindiğinde aracının yolcu koltuğu tarafında bulunan camını açık olarak unuttuğunu fark ettiğini, bunun üzerine aracını kontrol ettiğinde diğer bazı şeylerin de kaybolduğunu fark ettiğini, bu olay üzerine polise şikayette bulunduğunu, anlatılan olay sebebiyle dilekçede belirtilen belgelerin kaybolduğunu beyan ederek, zayi belgesi verilmesi talebinde bulunmuştur.

Talep, "zayi belgesi verilmesi" talebindir.

6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür."

6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Mahkememizce ilgili kurumlarla yazışmalar yapılmış, gelen belgeler dosya arasına alınmıştır.

Talep eden iki tanık göstermiş, bir tanesini dinletmiş, diğerinin dinlenilmesinden ise vazgeçmiştir.

Tanık ... duruşmada özetle; talep edenin 7 yıldır mali müşaviri olduğunu beyan ederek, talep dilekçesindeki anlatıma uygun beyanlarda bulunmuştur.

Emniyet ifadesine bakıldığında, talep eden, aracının camını açık unuttuğunu beyan etmiş hırsızlığın bu nedenle olduğunu belirtmiştir. Ekteki, görgü tespit tutanağında da aracın sağ ön camının komple açık olduğu belirtilmiştir.

Yine, ... tarihli Vergi Müfettişi ... ... e-imzasını taşıyan belgede, talep eden ...'in ... tarihinde ek süre talep ettiği ve ek sürenin verildiği yazmaktadır. Söz konusu tarih iddia edilen hırsızlık olayının tarihi olan ... tarihinden bir aydan fazla sonradır. Müfettişe mali müşavirin hırsızlık olayından bahsetmediği anlaşılmaktadır. Tanık olarak dinlenen mali müşavir bu durumu, bazı faturaları müşterilerden alıp aslının aynıdır yaptıklarını, hepsine bu zaman aralığında ulaşabilecekleri düşüncesiyle süre aldığını beyan etmiştir.

TTK m. 18/2 gereği; Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.

Talep eden tacir, belgeleri arabada tutmuş, arabanın camını tamamen açık bırakmış ve hırsızlık iddia gereği bu şekilde gerçekleşmiştir.

Kural olarak, tacirin basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerektiği, talep eden tarafın defterlerin mutad olarak bulunması gereken yer dışında tuttuğu, muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu olduğu gerekçesi ile talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

Emsal ilamlar;

"Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, tacirin basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini işletme merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerektiği, davacı tarafın defterlerin mutad olarak bulunması gereken yer dışında tuttuğu, muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına"

(Yargıtay ... HD., .../... esas, .../... karar, Tar. ...)

"Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, her tacirin ticari defterlerini saklamakla yükümlü olduğu, yönetim kurulu karar defterinin ticari defter olarak tanımlandığı, ticari defterlerin bir afet veya hırsızlık nedeniyle kanuni saklama süresi içinde zayi olması halinde bu konuda mahkemeden belge verilmesinin istenebileceği, davacı tarafça zayi olduğu bildirilen deftere yönelik olarak afet ya da hırsızlık iddiasında bulunulmadığı, tadilat sırasında irade dışı halin gerekçe gösterildiği, davacı şirketin tacir olarak tacir olmanın hüküm ve sonuçları kapsamında basiretli davranma yükümlülüğü altında olduğu, davaya konu edilen defterin kasaya alınması, özenle korunması ve saklanması gerektiği, davacı şirketin bu yönden gerekli özeni göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına" (Yargıtay 11. HD., 2016/7928 esas, 2018/1952 karar, Tar. 14/03/2018; Başkaca benzer ilamlar Yargıtay 11. HD., 2016/12441 esas, 2018/1315 karar; 2016/6941 esas, 2018/727 karar)

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır