Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/551 K.2020/264

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ...'ın sevk ve idaresi altındaki davacıya ait ... plaka sayılı davalı nezdinde genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalanmış aracın ...'ye ait araca çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza ile ilgili olarak Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... E. Sayılı dava dosyası ile yargılama yapılıp karar verildiğini, hükmedilen tazminatın bir kısımının ... tarafından Ankara ...

İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı dosyasına ödendiğini, geri kalan kısımların davacı tarafından ödendiğini, Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... E. Sayılı dava dosyasından verilen kararın istinaf incelenmesinden geçerek kesinleştiğini, davacı tarafından yapılan ödemelerin manevi tazminata ilişkin olması nedeniyle davalının sorumluluğu kapsamında yer aldığını, sigorta şirketine başvurulmasına rağmen ödeme yapılmadığını, bunun üzerine Antalya ...

İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı takip dosyası ile icra takibi yapıldığını, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini, belirterek itirazın iptaline ve %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; poliçe düzenlenmesi tüketici işlemi olduğundan ve davacılar müvekkil şirket ile ilişkileri bakımından tüketici olduğundan, huzurdaki davada görevli mahkeme Antalya Tüketici Mahkemesi'dir.

Görevsizlik ile davanın usulden reddine karar verilmesini, davacı tarafından davalı şirkete başvuru gerçekleştirilmediğinden, dava öncesi bir tarihten itibaren temerrüde düştüğü kabulünün mümkün olmadığını, faize faiz işletilmesinin mümkün olmadığını Adli Tıp Kurumu'ndan ... tarihli kazada kusur durumlarını belirten kusur raporu alınmasını, poliçe genel şartlarında yer alan rücu hallerinden biri mevcutsa davanın reddi gerektiğini, dava konusu alacağın likit ve ödenebilir olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddini gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesine dayanan itirazın iptali istemli davadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. maddesinde belirtilen 1 yıllık süre içerisinde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince görev kurallarına; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 5 vd. maddelerinde belirtilen yetki kurallarına uygun olarak görevli ve yetkili Antalya Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmıştır.

Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının davacı, borçlunun davalı olduğu, ... TL alacak için takip başlatıldığı, davalı borçlunun takibe itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizin .../... E. .../... K. Sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davacıların ... ve ..., davalıların ..., ... ve ... olduğu, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemli davada; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği, karara yapılan itiraz sonrası Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih .../... E. .../... K. Sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği kararın ... tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. Sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ..., borçluların ..., ... ve ... olduğu, mahkememizin ... tarih .../... E. .../... K. Sayılı gerekçeli kararına istinaden yapılan icra takibi olduğu görülmüştür.

...'den dava konusu sigorta poliçe ve hasar dosyası ile ekleri celp olunmuştur.

Sigorta Eksperi bilirkişi ...'nin ... tarihli raporuna göre; ... tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde trafik sigortasının teminat limiti üzerinde kalan sorumluluk bakiye tazminat tutarı için davacı tarafından dava dışı ... ve kızı ...'ye ödenmiş olan ... TL tazminat tutarının ... tarafından düzenlenmiş olan ... numaralı ... Kasko Sigorta Poliçesi teminat kapsamında olduğu belirlenmiştir.

Mahkememizin .../... E. .../... K. sayılı dava dosyasınında;

Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılarak tarafların kusurlarının sayısal olarak tespiti istenilmiş, Ankara Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesin'den düzenlenen ... tarihli rapora göre; "...davalı çekici sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu, davacı otomobil sürücüsü ...'nün ise kusursuz olduğu" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Davacıların trafik kazası nedeniyle meydana gelen yaralanmanın davacılarda geçici veya sürekli iş göremezliğe neden olup olmadığı, oldu ise iş göremezlik süresi veya sürekli iş göremezlik oranının ne olduğu, yaralanmanın davacıda uzuv zaafı, uzuv kaybına sebebiyet verip vermediği, yaralanma yüzde ise sabit eser oluşturup oluşturmadığı konusunda rapor aldırılmak üzere dosya Akdeniz Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığına gönderilmiş, Akdeniz Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığının ... havale tarihli raporunda özetle;

"...davacı ...'nün bu yaralanma neticesinde şahsın gerek hastane, gerekse hastane dışında yaralarının iyileşmesi ve mevcut haliyle olağan yaşamına dönebilmesi için ihtiyaç duyduğu sürenin 1 ay olduğu, şahısta sürekli işgöremezlik halinin bulunmadığı" sonucuna varıldığı tespit ve rapor edilmiştir.

Davacı ...'nün aracı yönünden talep ettiği maddi tazminat istemine ilişkin olarak mahkememizce dava dosyası makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmış, makine mühendisi bilirkişi ... mahkememize sunduğu ... havale tarihli raporunda özetle; "...Davacıya ait ... plakalı otomobilin ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında ağır hasar gördüğü, aracın kasko sigorta şirketi olan davalı ...

Tarafından aracın pert total işlemine tabi tutulduğu, ağır hasarlı ... plakalı otomobilin mülkiyetinin davacı tarafından davalı ...'ye bırakıldığı, buna istinaden ... Tarafından davacıya ... plakalı otomobilin kaza öncesi 2. El piyasa değeri karşılığı ... TL ödendiği, yapılan inceleme ve tespitler sonucunda ... plakalı otomobilin kaza tarihi itibariyle kaza öncesi 2. El piyasa değerinin ... TL olduğu, davalı ... tarafından davacıya ödenen eksik ödemenin (...- ... TL) ...

TL olduğu kanaatine varılmıştır" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Dava dosyası talep edilebilecek zarara ilişkin rapor aldırılmak üzere makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ... ... tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "...Davacıya ait ... plakalı otomobilin ... tarihinde meydana gelen trafik kazasında ağır hasar gördüğü, aracın kasko sigorta şirketi olan davalı ...

Tarafından aracın pert total işlemine tabi tutulduğu, ağır hasarlı ... plakalı otomobilin mülkiyetinin davacı tarafından davalı ...'ye bırakıldığı, buna istinaden ... Tarafından davacıya ... plakalı otomobilin kaza öncesi 2.el piyasa değeri karşılığı ... TL ödendiği, yapılan inceleme ve tespitler sonucunda ... plakalı otomobilin kaza tarihi itibariyle kaza öncesi 2.el piyasa değerinin ... TL olduğu, davalı ... Tarafından davacıya ödenen eksik ödemenin (... TL- ... TL) ...

TL olduğu kanaatine varılmıştır. Tramer kayıtlarında ... tarihinde meydana gelen kazada davacıya ait ... plakalı otomobilin sol arka tarafında meydana gelen ve tarafımdan tespit edilemeyen hasar detayı ve davalılardan ... vekilinin iddiasında belirtildiği Tramer kayıtlarında yer almayan harici hasarların davalılar tarafından belgelerinin dosyaya sunulması halinde tarafımdan yeniden değerlendirme yapılabilecektir" şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

İtirazın iptali davası 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 67. maddesinde “(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.

(Mülga dördüncü fıkra: 17/7/2003-4949/103 md.) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/11 md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Borçlunun itirazı üzerine takibin durması ile birlikte alacaklı açtığı itirazın iptali davasında takip talebinde talep ettiği alacağının bulunduğunu ispat külfeti bizzat kendisindedir. Ancak davalı borçlunun icra dairesinde vermiş olduğu itiraz dilekçesinin içeriği yada cevap dilekçesinin içeriğine göre ispat külfeti yer değiştirebilecektir.

İtirazın iptali davasında icra inkar tazminatına karar verilebilmesi için; geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, süresi içinde açılmış bir itirazın iptali davası olması, icra inkar tazminatı talep edilmiş olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacak belgeye ise alacak likit (muayyen, belirlenebilir) nitelikte bulunduğundan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67/2. maddesi uyarınca davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekir (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 24/11/2016 tarih 2016/4405E. 2016/15076K. sayılı kararı).

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”.

85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 23/09/2019 tarih 2016/19863E.2019/8406K. sayılı kararı).

Davamıza gelince; davacı, trafik kazasından kaynaklanan rucuen tazminat talebi ile icra takibi başlatmış itiraz üzerine itirazın iptali istemi ile dava açmıştır.

Davalı davanın tüketici işleminden kaynaklanması nedeni ile görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu belirtmiş ise de davacı ve davalının tüzel kişi tacir olması, davanın ticari işletmelerini ilgilendirmesi nedeni ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. ve 5. maddeleri gereğince mahkememizin görevli olduğundan dava esastan incelenmiştir. Davacı ile davalı arasında ... düzenlenme tarihli ... poliçe numaralı ... - ... tarihleri arasında geçerli "...

Kasko Sigorta Poliçesi "Genişletilmiş Kasko"" poliçe bulunmaktadır. "..." plaka sayılı araç için düzenlenen poliçenin "C" bendinde "artan mali mesuliyet sigortası" ve "artan mali sorumluluk sınırsız teminatı" düzenlenmiştir. Buna göre manevi tazminat talepleri "...

TL" ile sınırlı olmak üzere teminat altına alınmıştır. ... günü saat ... sıralarında sürücü ..., yönetimindeki ... plaka sayılı çekici ile ... yönüne seyrederek olay yeri ... ... kavşağına geldiğinde, sağ taraftan kavşağa giren sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı otomobilin sol yan kısmına, aracının ön kısmı ile çarpması sonucu dava konusu yaralamalı kaza meydana gelmiştir. Kazaya ilişkin olarak mahkememizin .../... E. .../...

K. sayılı dava dosyasında yargılama yapılmış ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara yapılan itiraz sonrası Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih .../... E. .../... K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilip karar ... tarihinde kesinleşmiştir. Dava dışı üçüncü kişiye davacı ve yine dava dışı ... tarafından Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı dosyasında ödeme yapılmıştır.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Davacının ... tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde trafik sigortasının teminat limiti üzerinde kalan sorumluluk bakiye tazminat tutarı için davacı tarafından dava dışı ... ve kızı ...'ye ödenmiş olan ... TL tazminat tutarının ... ... tarafından düzenlenmiş olan ... numaralı ... Kasko Sigorta Poliçesi teminat kapsamında yer alması, mahkememizin .../... E. .../...

K. sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gibi yüksek mahkeme denetiminde geçmiş olması, sigorta eksperi bilirkişi raporunun da davacının yapmış olduğu ödemelerin sigorta poliçesi kapsamında yer aldığının belirlenmesi, davaya ve takibe konu alacağın sigorta teminat dışı hallerinden biri olmaması nedeni ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunmuş, borçlunun ise süresi içinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, süresi içinde açılmış bir itirazın iptali davası olması, icra inkar tazminatı talep edilmiş olması ve alacağın likit olması nedeniyle icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesi yönününde karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır