Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/653 K.2021/437

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

İSTEM

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle: ... tarihinde ...’ in sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın sol kısmı ile aynı yönden gelen ve aynı istikamete giden müvekkili şirkete ait olan ... plakalı aracın sağ ön köşe kısmı ile çarpıştığını, çarpmanın etkisiyle müvekkiline ait aracın sol yan kısmı ile orta refüj korkuluk bariyerlerine çarptığını, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında maddi hasar meydana geldiğini, aracın malikinin davalı ... olduğunu, ... plakalı aracın ... tarafından sigortalandığını, müvekkilinin aracının ağar hasar sonucunda ...

TL harcama yapılarak kullanıma hazır hale getirildiğini, aracın değer kaybına uğradığını, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak sonuç alınamadığını, aracın hasarlı olduğu dönemde serviste kaldığını, müvekkili şirketin bu sürede kazanç kaybına uğradığını, bu nedenlerle kazaya karışan ... plakalı aracın, davalı gerçek kişiler adına kayıtlı menkul, gayrimenkul malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarının öncelikle teminatsız olarak ihtiyati haczine, ...

TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline verilmesine, ... TL kazanç kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı gerçek kişilerden tahsili ile müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

YANIT

Davalı ... vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin kaza tarihi itibariyle kalan teminat limitinin ... TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının sorumluluğu ve nihayetinde poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, aracın maddi hasarı için ...

TL ödeme yapıldığını, ... plakalı aracın başvuru öncesinde ... km üzerinde olduğunun tespit edildiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında olduğunu, ATK’ dan kusura ilişkin rapor alınması gerektiğini, değer kaybı tazminatı hesaplamasında aracın güncel kilometresi ve 2. el rayiç rakamının dikkate alınması gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine, davacının değer kaybı talep etmeye hakkı olmadığından varsa miktarının tespiti için bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar tarafından usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

KANITLAR VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile uğranılan değer kaybı ve kazanç kaybının tazmini istemine ilişkindir. Dava konusu araçların trafik kayıtları, sigorta şirketinden hasar dosyası celp edilmiştir. Kara taşıtlarının karıştığı kazalardaki sorumlu kişiler ile sorumluluk sebepleri, araç sürücüsü yönünden 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 49 vd. maddeleri, araç sahibi yönünden(işleten) 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunun 85. Maddesi ve sigorta şirketleri yönünden ise ZMM Genel Şartları hükümleridir.

Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarihinde 2019/40 esas,

2020/40 karar sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair ve sigorta tazminatı dışında kalan hallerin poliçe şartları ile düzenleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir.

T.C.

Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarihinde 2019/40 esas, 2020/40 karar sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiş olması nedeniyle davacının zararının ve zararın kapsamının 2918 sayılı KTK.nın ve 6098 sayılı TBK.nın haksız fiile ilişkin hükümlerine ve Yargıtay uygulamalarına göre belirlenmesi gerekir.

Yargıtay uygulamalarına göre gerçek zarar ilkesine göre araçtaki değer kaybı, aracın kazadan önceki ikinci el değeri ile hasar sonrası tamiri yapıldıktan sonraki ikinci el değeri arasındaki farktır. ( Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi 2020/46 esas 2021/922 karar sayılı ilamı )

Gelir kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, tamir süreci boyunca elde edilmeyen gelirdir. ZMSS Genel Şartlarının A.3 maddesinde "Teminat Dışı Kalan Haller" başlığında (m) bendinde; dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir. Kazanç kaybı, gerçek zarar dışında aracın hasarlanması nedeniyle uğranılan dolaylı bir zarar olması sebebiyle poliçe teminatına dahil değildir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 13/11/2017 tarih 2016/13822E. 2017/10397K. sayılı kararında; "...aynı mahiyette Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 25/01/2016 tarih 2015/10017E. 2016/832K. sayılı kararı).

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 16/10/2014 tarih 2014/16699E. 2014/13584K. sayılı kararında; "...Mahkemenin de kabulünde olduğu gibi, davacı kazada hasarlanan aracı yerine aynı özelliklere sahip bir başka araç kiralayarak ya da ticari taksi kullanarak müşterilerine ulaşabilir ve işine devam edip kazanç kaybına uğramayabilirdi.

Bu durumda davacı kazanç kaybını değil, aracın tamir süresince kullanamadığı aracı için araç kiralama bedelini talep edebilir... tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın makul tamir süresi ile bu süre zarfında aynı özelliklere sahip, emsal araçların günlük kiralama bedelinin (davacı tarafından kendi aracını kullanması halinde yapması gereken yakıt masrafı, amortisman, bakım v.s. hususlarda gözönünde bulundurulup, bu masraflar mahsup edilerek) belirlenmesi..." denilmiştir.

Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli raporunda özetle; sürücü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'nun kusursuz olduğu belirtilmiştir.

Makine mühendisi bilirkişi, turizmci bilirkişi ve mali müşavir tarafından düzenlenen heyet raporunda özetle; davaya konu olan ... plakalı araçtaki trafik kazası hasarına bağlı kazanç kaybı değerinin ... TL olduğunun, mahkemenin istemi olan trafik kazası öncesi aracın satış değeri ile kaza yaptıktan ve yapıldıktan sonraki ikinci el değerinin kaza tarihi itibariyle farkı değeri yukarıda “...” ile hesaplanmış olup ... TL olduğunun, davaya konu olan ... plakalı araçtaki değer kaybının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekinde bulunan hesaplama yöntemine göre hesaplama istenilmiş ise de bu kanun 6754 sayılı Bilirkişi Kanun gereği “Sigorta Uzmanı” bir bilirkişi tarafından değer kaybı hesabının yapılması gerektiğinin bildirildiği görülmüştür.

Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için daha önce rapor veren bilirkişi heyetinden ek rapor düzenlenmesi istenmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen ... tarihli ek raporda özetle; kök rapordaki tespit ve değerlendirmelerde bir değişikliğin olmadığının bildirildiği görülmüştür.

Davacı taraf alınan kök ve rapora itirazda bulunmuş, itirazlarının emsal alınan araç bedellerine ilişkin olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda Mahkememizce taraflara emsal araçlara ilişkin bilgi ve belgelerini ibraz etmek için kesin süre verilmiş, davacı tarafça bir kısım emsaller dosyaya ibraz edilmiş, ilgili emsallerin dava konusu araç ve kaza ile ilgisi bulunmadığından yeniden rapor alınmasına ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları ile dosyada mevcut bilgi ve belgeler doğrultusunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davacı tarafın trafik kazası nedeniyle davaya konu araçta meydana gelen değer kaybının ve gelir kaybının tazmini istemi ile dava açtığı görülmüştür. ... günü Saat:.. sıralarında sürücü ..., yönetimindeki "..." plaka sayılı otomobil ile ... yönünden ... yolunu takiben ... yönüne sağ şeritten seyri sırasında olay yerine gelip, önce orta şeride geçtikten sonra sol şeride geçmek üzere sola manevra yapması sonucu,

sol şeritten aynı yönde seyretmekte olan sürücü ... yönetimindeki "..." plaka sayılı minibüse sağ ön köşe kısmından çarpması neticesi, minibüsün savrularak orta refüj korkuluk bariyerlerine çarpmasıyla sonuçlanan, dava konusu kaza meydana gelmiştir. Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın ... tarihli raporu ile de sabit olduğu üzere davalı sürücü ... kazada %100 kusurludur.

Hükme esas alınan Makine mühendisi bilirkişi, turizmci bilirkişi ve mali müşavir tarafından düzenlenen heyet raporuna dava konusu ... plakalı araçtaki trafik kazası hasarına bağlı kazanç kaybı değerinin ... TL, trafik kazası öncesi aracın satış değeri ile kaza yaptıktan ve yapıldıktan sonraki ikinci el değerinin kaza tarihi itibariyle farkı değeri yukarıda “...” ile hesaplanmış olan değer kaybının ... TL olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar bilirkişiler tarafından sigorta genel şartları uyarınca hesaplama yapılmamış ve bu konunun uzmanlık alanları dışında olduğu belirtilmiş ise de değer kaybı hesabının Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi 2020/46 esas 2021/922 karar sayılı ilamına ve diğer güncel içtihatlara uygun gerçek zarar hesabına göre belirlenmesi nedeniyle bilirkişi heyeti tarafından hesaplanan değer kaybı değeri yasaya, mevcut olaya ve hakkaniyete uygun olarak kabul edilmiştir.

Bu doğrultuda değer kaybı tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kazanç kaybı bedelinin ise sigorta poliçesi kapsamında olmadığından araç sürücüsü ve malikinden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ..