Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/255 K.2021/321

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin çek, senet ve kıymetli evraklarının bulunduğu evrak çantasını kaybettiğini, ... ve ... numaralı çeklerin de söz konusu evrak çantasının içinde olduğun fark etmesi üzerine Antalya ... Asliye Ticaret mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında çek iptali davası açtığını, davalının çeklerin yedinde bulunduğunu mahkemeye bildirmesi üzerinde de iş bu davanın TTK gereği açıldığını, bu çeklerin müvekkiline ait olduğunu, rıza dışı davalının eline geçtiğini beyan ederek; çeklerin taraflarına iadesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava değerinin yanlış bildirildiğini, eksik harcın tamamlattırılmasının gerektiğini, dava dışı ...'nin mülkiyeti müvekkiline ait olan ... işlettiğini, bu hususun ticaret odası kayıtlarından anlaşılacağını, davacının da ... bünyesinde sigortasız olarak çalıştığını, ... de ... yaptığını, ... ...

Asliye Ceza mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında davacının keşideci şirketin işletmekte olduğu otelde müdür olduğuna ilişkin beyanlarının olduğunu, şirket çalışanlarının da ilgilinin müdür olduğuna ilişkin beyanlarının olduğunu, ceza mahkemesi kararının davacıya otelde tebliğ edildiğini, davanın ... İsimli şirkete ihbarını talep ettiklerini, ... İsimli şirketin ...

Sulh Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında kira uyarlama ve menfi tespit davasında davaya konu çeklerin, hamilinin, müvekkili şirket olduğunu beyan ettiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, davacının, müvekkilinin hamili olduğu çekler hakkında sürekli dava açtığını, davacının ... çek numaralı çek hakkında daha önce ... ... Asliye Hukuk mahkemesinde .../... esas sayılı dosyada çek bedelini ...

USD bildirerek çek iptali davası açtığını, ... tarihinde ise feragat ettiğini, sonrasında kötü niyetli olarak bu çeke ... numaralı çeki de ekleyerek Antalya ...

Asliye Ticaret mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında çek iptali davası açtığını, çek bedellerini yine yanlış bildirdiğini, çek suretlerinin mahkemeye taraflarınca sunulması sonucu mahkemenin gerçeğe aykırı beyanı fark ettiğini ve eksik kalan teminatı yatırması için süre verdiğini, verilen sürede teminatın yatırılmaması üzerine çekler üzerindeki ödeme yasağının kaldırıldığını, davacının ödeme yasağı konulması için tekrardan mahkemeye dilekçeler gönderdiğini, aynı zamanda mahkememizce istirdat davası açtığını, davacının ödeme yasağı konulmaması üzerine bu sefer ... ...

Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında aynı davayı açtığını ve çek bedellerini yine farklı gösterdiğini, çekler hakkında ödeme yasağı kararı aldığını, bu davanın da usulden reddedildiğini, red kararı sonrası çeklerin bankaya ibraz edildiğini ve karşılıksız çıktığını, davacının daha sonra ... çek numaralı ... TL bedelli çek hakkında ... ...

Asliye Hukuk mahkemesine .../... esasında çek iptali davası açtığını, belki ödeme yasağı kararı alamam diye 15 dakika arayla ... ... Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasında aynı çek hakkında dava açtığını, ... ... Asliye Hukuk mahkemesine .../... esas sayılı dosyasında ödeme yasağı talebinin reddedildiğini, ... ...

Asliye Hukuk mahkemesinin .../... esas sayılı dosyasının ise derdestlik nedeniyle reddedildiğini beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, cevap dilekçesi gereği ihbar edilmiştir.

Aşamalarda, çek bedelleri, davanın çek iptali değil, çek istirdatına ilişkin olması, göz önüne alınarak, eksik harcın tamamlanması için davacı vekiline tebligat yapılmış ancak eksik harç yatırılmamıştır.

Harçlar Kanunu’nun 30. maddesi uyarınca yatırılan harcın dava dilekçesinde bildirilen değerden az olduğu anlaşılırsa, noksan değer üzerinden peşin karar ilam harcı tamamlanmadan davaya devam olunamaz. Hukuk Muhakemeleri Kanununun m. 150 'de gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır. Eksik harç ikmal edilmediği takdirde de Harçlar Kanunu’nun 30. madde yollamasıyla HMK’nın 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına, dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren 3 ay içinde yenilenmediği takdirde ise mahkemece kendiliğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Takip eden duruşmaya kadar eksik harç ikmal edilmemiş olmakla, dosya ... tarihinde işlemden kaldırılmıştır.

Önemle söylemek gerekir ki ; HMK’ya göre davanın tarafları açılmış olan bir davayı yürütmek zorunda olmadıkları gibi mahkeme de tarafları, açılmış olan bir davada takibe zorlayamaz(Yılmaz,Zekeriya Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, Ankara 2008, s. 528) Taraflar duruşmaya zorla getirilemezler. İşte, usulüne uygun biçimde çağrıldıkları halde davanın her iki tarafı (ya da vekilleri) duruşmaya gelmez veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirirlerse ya da yalnız bir taraf gelip de davayı takip etmeyeceğini bildirirse, mahkemece dava yenileninceye kadar, dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilir

Üç aylık süre içerisinde dava yenilenirse mahkeme davayı görüp karara bağlayacak ya da bu sürede yenilenmezse üç aylık sürenin sonunda açılmamış sayılacaktır.Davanın açılmamış sayılması, açılan davanın taraflarınca uzun süre takipsiz bırakılması (HMK m.150) veya yapılması gerekli bazı usul işlemlerinin yapılmamasının meydana getireceği sakıncaları azaltmak amacıyla öngörülmüş bir çözüm yolu olup, yapısı itibariyle usul hukukuna ilişkin bir kurumdur (İyimaya, Ahmet: Sorumluluk Davasının Açılmamış Sayılması, YD, 1990/1-2, s.46-58, s.46.).Davanın açılmamış sayılması, şartların oluşması durumunda kendiliğinden meydana gelir.

Davanın açılmamış sayılmasını gerektiren hallerden birine ait şartlar gerçekleştiği takdirde, dava kendiliğinden açılmamış sayılır (KURU, Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, C. IV, 6. Baskı, s. 4125) Mahkemenin söz konusu durumlarda vereceği karar, davanın açılmamış sayılması durumunun meydana gelmesi açısından kurucu nitelikte olmayıp, ortaya çıkan kanuni sonucu tespit edici nitelikte, açıklayıcı bir karardır.

Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararlar, mahkemenin davadan elini çekmesini gerektiren usule ilişkin nihai kararlardır (Yargıtay HGK 14.06.2000, 19-936/999) Bu nedenle mahkeme, dosyanın işlemden kaldırılması kararında yargılama giderleri hakkında bir karar vermez.Ancak, mahkeme, vermiş olduğu davanın açılmamış sayılması kararıyla davadan elini çekmiş olduğundan bu karar nihai bir karardır (usule ilişkin nihai karar).Dolayısıyla mahkeme davanın açılmamış sayılması kararında, yargılama giderlerini davacı taraf aleyhine takdir ederek bu giderlere hükmeder(KURU, Baki., Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, C.

IV, 6. Baskı, s. 4128’den naklen, Yılmaz,Zekeriya Medeni Usul Hukukunda Davanın Açılmamış Sayılması, Ankara 2008, s.581-582, dn.136’dan naklen) Bu kararda davacı taraf, dava, konusu itibariyle nispi harca tabi olsa da maktu karar ve ilam harcı, davalı taraf kendisini vekille temsil etmiş ise AAÜT’ye göre belirlenecek vekâlet ücreti ve o ana kadar yapılmış diğer yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilecektir.

Bu açıklamalar ışığında, mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Yargılama giderlerine hükmedilmiştir.

HÜKÜM/Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;

1- DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,

2-Davacı tarafça yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,

3-Hükmün niteliği ve tarihi dikkate alınarak, alınması gerekli ... TL harcın davacı tarafça yatırılan ... TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye harcın istek halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

4-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, (6100 sayılı HMK m. 333)

6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır