Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/544 K.2021/90

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

1.Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında düzenlenen faturaların ekte sunulduğunu, fatura alacaklarından kaynaklanan toplam ... TL bedelden, ödenen ... TL bedel düştükten sonra kalan ... TL nin ödenmemesi üzerine Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak sonuç alamadıklarını beyan ederek; itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, icra dosyasında da yetkiye ve borca itiraz ettiklerini, yetkili yerin ... mahkemeleri olduğunu, taraflar arasında yapılan işin müvekkili şirketin proje uygulaması yaptığı ... ili, ... ilçesi olduğunu, ifa yerinin de ... olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu, borcun olmadığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Faturaların ... ilçesinde yapılan mimari projeye ilişkin olduğu dayanak faturalardan da anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin de beyanları bu yöndedir.

4.Bilindiği üzere genel olarak belirtmek gerekir ki, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 67.maddesi uyarınca itirazın iptali davası; alacaklının, icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nun 66.maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlayan bir eda davası olup, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süre içinde açılan davada borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilebilir.(Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, 2006, s.219,223) Kural olarak,

itirazın iptali davasında, mahkemenin ve icra dairesinin yetkisine yönelik itirazlardan öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz incelenip karara bağlanır.

Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre de, itirazın iptali davasını gören mahkemece öncelikle takip dosyasındaki icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın tetkiki gerekir (Yargıtay HGK. 20.3.2002 gün ve 2001/13-241 E., 208 K. ile Yargıtay HGK. 06.10.2004 gün ve 2004/19-410 E. 2004/471 K. sayılı ilamları). Çünkü, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir.

O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır ( Saim Üstündağ, İcra Hukukunun Esasları, İstanbul 1995, 6. Bası, s. 101-102 ). Öte yandan, itirazın iptali davasının görülebilmesi için usulüne uygun şekilde yapılmış, geçerli bir icra takibinin bulunması gerekir.

Ortada, geçerli bir takibin bulunmadığı durumlarda, itirazın iptali davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. İcra dairesinin yetkisine itiraz edildiği hallerde, bu itiraz usulünce incelenerek sonuçlandırılmadığı sürece, açıklanan şekilde geçerli bir takibin bulunmayacağı açıktır. Hukuk Genel Kurulu’nun 20.03.2002 gün ve 2002/13-241 E., 2002/208 K.. 27.11.2013 gün ve 2013/13-372 E. sayılı kararlarında da aynı ilke benimsenmiştir.

Bunun için mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmadığının bir etkisi yoktur. Bunun sebebi, itirazın iptali davasına bakmaya yetkili mahkemenin, takibin yapıldığı yer mahkemesi olmasından kaynaklanmaktadır. Bu durumda davalı aleyhine yapılan takibin yetkili icra dairesinde yapılıp yapılmadığı araştırılmalıdır.

Özetle; icra dairesinin yetkisine de itiraz bulunduğu takdirde mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisi incelenip, yetkisiz olduğu sonucuna varıldığı takdirde dava şartı gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmesi, icra dairesinin yetkili olduğunun kabul edilmesi halinde ise, mahkemenin kendi yetkisine yönelik itirazın incelenmesi gerekir.(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28.03.2011 tarihli ve 2001/19-267 E.-2001/311 K.)

5.İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de İİK 50. maddesinin yollaması ile HMK genel hükümlerine göre belirlenecektir. HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Aynı Kanunun 10.maddesine göre ise sözleşmeden doğan takiplerde, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkilidir. Bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Takip davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir.

6.Somut olayda, takibin para alacağına ilişkin olup olmadığı ve HMK m. 10 un uygulanıp uygulanmayacağı hususu önemlidir.

7.Takip, faturadan kaynaklı para alacağına ilişkindir ancak faturanın dayanağı, davacının iddiası gereği de yapılan bir işin/eserin karşılığıdır.

8.Dosyaya sunulan fatura içeriği/iddia/fatura kapsamı dikkate alındığında, taraflar arasında 6098 Sayılı TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinin mevcut olduğu anlaşılmaktadır.

9.Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 2018/866 esas, 2019/835 karar sayılı emsal ilamında belirtildiği üzere. Bu türden sözleşmelerde, para alacakları yönünden yetkili mahkemeyi alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olarak belirleyen 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin sadece karz akdinden doğan borçlarla sınırlı olduğunun kabulü gerekir.

Aksi halde, bütün para borcu ilişkilerinden doğan ihtilâflarda yetkili mahkemenin bu maddeye göre tayini gerekeceğinden, para borçlarıyla ilgili tüm ihtilâfların davacının yerleşim yerinde davaya konu olması sonucu doğar ki, bu da. Hukuk Muhakemeleri Kanununda yer alan yetkiyle ilgili kuralları adeta istisna haline getirmiş olur.

Oysa 6098 Sayılı TBK'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmeleri, niteliği itibariyle iki tarafa borç yükleyen sözleşmeler olup, karşılıklı edimleri içerir. Bu nedenle, eser sözleşmelerinden kaynaklanan bir alacakta yetkili mahkemenin tayininde 6098 Sayılı TBK'nun 89. maddesi hükümlerinin uygulanması mümkün değildir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2014/2485 esas ve 2015/922 karar sayılı ilamı)

10.Somut dosyada, davalının yerleşim yeri ... dır. Sözleşmenin ifa yeri de ... ilçesidir. Davalı hem icra dosyasına hem de dava dosyasına usulüne uygun yetki itirazında bulunmuştur. Yukarıda belirtilen hususlar, genel yetkili yerin ... olması, ifa yerinin de ... ilçesi olması, TBK'nun 89. Maddesinin uygulanma yerinin olmaması hususları karşısında, yetkili yerde takibin yapılmadığı öncelikle anlaşılarak; davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır