Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/156 K.2021/370

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında gıda alışverişine dayalı ticari ilişki olduğunu, buna istinaden davacının davalıya ıslak imza karşılığında mal teslim ettiğini, süregelen bu ticari faaliyette davalının malları teslim aldığını ve bedelleri olan ... TL'yi ödemediğini, müvekkili ekonomik olarak zor duruma düşürdüklerini, davalı hakkında icra takibi başlattıklarını, takibe itiraz edildiğini beyan ederek; Antalya Genel İcra müdürlüğünün .../... esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı, cevap vermemiştir.

Davalı icra dosyasına vekil aracılığı ile itiraz etmiştir ancak mahkememizce davalı asile tebligat yapılmıştır. Çünkü, vekilin umumî vekâletname ile yetkilendirilmiş olması, müvekkilin talimatı olmadan tüm davaları takip etme yetki ve zorunluluğunu ona yüklemez.

Örneğin, hakkında icra takibi yapılan borçlu, vekili aracılığıyla takibe itiraz etmiş olsa dahi, alacaklının açtığı “itirazın iptali davası” bakımından, borçlunun takibe itiraz aşamasında tayin ettiği vekilin, bu davada da yetkili bulunup bulunmadığı davanın açılması sırasında belirli olmadığından, dava dilekçesinin vekil yerine asile tebliği gerekir. Aksi takdirde usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlanmış olmaz.

Bu itibarla bir davada vekilin temsil yetkisinin olup olmadığı mahkemece kendiliğinden araştırılmalıdır (Yargıtay 15. HD., 02.11.2004 T., 2004/2041-5550 sayılı kararı. Yargıtay 9. HD., 18.09.2013 T., 2011/25392 E., 2013/23002 K.. Yargıtay 22. HD, 23.06.2020 T, 2017/29927 E., 2020/7453 K.. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. HD., 2019/794 E., 2019/888 K; Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. HD., 29/12/2017 T, 2017/1262 E., 2017/1552 K.)

Aşamalarda, davacı vekili, ... tarihli uyap üzerinden gönderdiği dilekçesinde özetle; davalının borcunu kabul ettiğini, itirazın iptaline konu olan Antalya Genel icra müdürlüğünün .../... esas sayılı dosya borcunu, ... tarihinde ... TL, ve ... TL olmak üzere iki ayrı hesaptan; ... tarihinde ... TL olmak üzere, davacı vekilinin hesabına eft olarak ödediğini, davanın konusuz kaldığını belirterek, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir. Her ne kadar uyapta, davacı tarafça sunulan ... tarihli dilekçe, "feragat" olarak yer alsa da dilekçe içeriğinde, davadan feragate dair bir belirleme yoktur.

04.02.2011 tarihinde yayımlanarak 01.10.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nda ise; "davadan feragat" başlıklı 307/1. Maddesinde. "Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir." şeklinde tanımlanmaktadır. Aynı Kanun'un 309/1. Maddesinde. "Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. ". 311/1. maddesinde ise: "Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.

İrade bozukluğu hâllerinde, feragat ve kabulün iptali istenebilir." hükümlerine yer verilmiştir. T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2012/3-1626 esas, 2013/813 karar no'lu, 12/06/2013 tarihli emsal kararında da belirtildiği üzere. Feragat, davayı sona erdiren kesin bir usul işlemidir.

Feragatten dönülmesi ve mülga HUMK.nun 83.maddesi ve HMK. nun 176 maddesine göre, ıslah yolu ile feragatin hükümsüz kılınması olanaksız ise de, irade bozukluğu hallerinde feragat ve kabulün iptali istenebilir (HMK. 311/1-2. cümle. Kuru, B.:Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6.Baskı, Cilt:IV, İstanbul 2001, sahife:3646 vd.) Bilindiği gibi, feragat yalnız mevcut davadan değil, o dava ile istenen haktan da vazgeçme anlamına gelmektedir.

Davadan feragat neticesinde, feragate konu hak tamamen düşer ve artık bir daha dava konusu yapılamaz (Postacıoğlu,İ.E.:Medeni Usul Hukuku Dersleri, 6.Bası,İstanbul 1975, sahife:479).Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 22.05.1987 gün ve E:1986/4, K:1987/5 sayılı ilamının gerekçesinde de; yasaların uygulanmasında, hakların korunması doğrultusunda hareket etme gereği karşısında, açık bir irade beyanı olmadan davadan feragat edildiği sonucunun çıkarılamayacağı kabul edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında, davacı tarafça sunulan ... tarihli dilekçeyi, feragat dilekçesi olarak kabul etmek, kabule göre usulen/kanunen mümkün değildir.

Davacı vekili, dilekçe ekinde dekontları sunmuştur ve dava tarihinin ... olması da dikkate alınarak, ödeme tarihlerinin dava tarihinden sonra olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan ödemeler, davacı beyanı bir arada düşünüldüğünde; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurmak gerekmiştir.

Yargılama giderlerine bakıldığında ise; Genel olarak söylemek gerekir ki; yargılama harçları ve giderleri kural olarak davada haksız çıkan (aleyhine hüküm verilen) tarafa yükletilir kamu düzenindendir, mahkemece re’sen (kendiliğinden) dikkate alınır. Davada haksız çıkan tarafa yükletilecek olan yargılama harç ve giderleri, hem davayı kazanan tarafın daha önce peşin olarak ödediği hem de devlete ödenmesi gereken harç ve giderleridir. Bunun yanında davayı kazanan taraf davayı bir avukat aracılığı ile takip etmişse, haksız çıkan taraf yargılama gideri olarak vekalet ücreti de ödemek zorundadır. Yargılama harç ve giderlerinden sorumluluk, davanın sonunda söz konusu olup, esas ilişkin hükümle birlikte hükmolunur.

Kural olarak bir davada asıl talebin konusuz hale gelmesi durumunda, bunun fer-i (yan) niteliğindeki diğer talepler hakkında yargılamaya devam edilerek, bunlar hakkında da bir karar verilmesi gerekir. Davanın konusuz kalması halinde ise, mahkemenin yargılamaya devam ederek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit edip, o tarafı yargılama giderlerine (bu arada vekalet ücretine de) mahkum etmesi gerekir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulaması da bu yöndedir (Bkz. KURU, Baki; Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. baskı, İst. 2001, c.3, s.3030 vd., ALDEMİR, Hüsnü, Hukuk Davalarında Yargılama Giderleri, 2. Baskı, s.150-151, Yarg. 14. HD. 03/03/2008, 1087-2645, 18. HD. 09/11/2006, 5557/8964, 13. HD. 02/06/2005, 3752-9494, 3. HD., 25/04/2006, 2465-4930).

Dava açıldıktan sonra yargılama aşamalarında davalı taraf ödemeleri nedeni ile dava konusuz kalmıştır. HMK m. 331/1 gereği; Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. Dosya kapsamına göre, dava açıldıktan sonra ödemeler nedeni ile davanın konusuz kaldığı, davanın açıldığı tarihte davacının haklı olduğunun kabulü ile, yargılama giderleri davalı üzerinde bırakılmıştır.

HÜKÜM/Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Davacı tarafça yatırılan ... TL başvurma harcının mahsubu ile hazineye gelir kaydına,

3-Hükmün niteliği ve tarihi dikkate alınarak, alınması gerekli ... TL karar harcının, davacı tarafça yatırılan ... TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye harcın istek halinde karar kesinleştiğinde iadesine,

4-Davacı tarafça yatırılan ve mahsup edilen toplamda ... TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça dosyada yapılan ve mahkememizce uyap sisteminden kontrol edilen (denetime elverişlilik açısından, uyap ekranında harç-masraf bölümü altında tahsilat reddiyat bilgileri başlığının içeriğinde masraflar açıkça yazmaktadır) posta-tebligat ücreti gideri toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden; ... TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Davacı tarafça yatan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde UYAP üzerinden kontrolü de sağlanarak davacı tarafa iadesine, karardan sonra tebligat ve benzeri masraflar için gider avansının kullanılması davacı tarafından istenirse tebligat ve benzeri için yapılacak masraflar düşüldükten sonra arta kalan miktarının UYAP üzerinden kontrolü sağlanarak karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ...'in yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/06/2021

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır