Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/513 K.2023/404

Mahkememizde görülmekte bulunan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dilekçesinde özetle. Müvekkil Şirkete ait ... Mah. ... Cad. No:... ...

Apartmanı ... / ... adresindeki ... isimli ticari işletmesine ilişkin evrakların bulunduğu depoda yaşanan su baskını sebebiyle tüm depo/ arşiv bölümü ve indeki eşyalar / evrakların bulunduğu depoda bulunan ... -... dönemine ait işçi özlük dosyaları, iş sözleşmeleri, ücret bordroları/ ücret hesap pusulaları, banka ödeme dekontları, otomatik katılım sistemi veya bireysel emeklilik sistemine ait emeklilik şirketleri ile yapılan sözleşmeler ve katkı paylarının yatırıldığı emeklilik şirketine ait hesap numarasına ilişkin her türlü belge ve evraklar zayi olduğundan TKK madde 82,

(7) numaralı fikra uyarınca mahkemenizden ... tarihi ve geçmiş dönemlere ilişkin müvekkil şirkete ait yukarıda belirtilen belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Antalya Kurumlar Vergi Dairesi Başkanlığına, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na, SGK İl Müdürlüğü'ne, yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi ... ve ... ... tarihli raporunda sonuç olarak; tüm yönleriyle heyetimizde görev yapan heyet üyesi bilirkişinin meteorolojik bulgulara göre tespitinde şiddetli yağış ve fırtına hadisesi kayıtlarda görülmüş olup bu hadiselerden dolayı sel ve su baskınları meydana gelmiştir.

Açıklanan sebep ve deliller ışığında davaya dair bahse konu tarih ve mahalde zararların oluşabileceği, Davacının zayiyi öğrendikten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebileceği, zayi olduğu iddia edilen belgelerinde VUK ve TTK kapsamında zayi belgesi talep edebileceği, belgelerden olduğu, sel baskınının ... tarihinde, iş bu davanın ise ... tarihinde ikame edildiği, Davaya konu zayi durumunun sel baskınından kaynaklandığı iddia edildiği ancak dosya kapsamında;

yasal prosedürlere göre Kolluk kuvvetleri (İl, ilçe emniyet md., İl, İlçe itfaiye Amirliği vb. Kurumlara başvuruların yapılmadığı, ilgili tutanakların tutulmadığı, sadece ... tarihinde ...

A.Ş.'ye hasar dosyası tutanağı, bulunduğu, Dosya Kapsamında zayi olduğu iddia edilen belgelere ilişkin fotoğraf bulunmadığı, varsa tespit fotoğrafları ve belgelerin durumunun olay mahallinde görülmesi için KEŞİF yapılması hususunun sayın mahkemeniz nezdinde olduğu" sonuç ve kanaatine varmıştır.

6102 s. TTK.nın 82/1. maddesine göre, "Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür."

6102 s. TTK.nın 82/7. maddesine göre de, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işlemesinin bulunduğu yerdeki yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep edebileceğini düzenlemiştir Maddede öngörülen 30 günlük süre hak düşürücü süredir ve mahkemelerce resen gözönünde tutulur . (Yargıtay 11. H.D.nin 27.06.2002 Tarih 2002/3160 E. 2002/6688 K. sayılı ilamı bu yöndedir )

Yargıtay 11. HD'nin 2014/13570 Esas, 2014/19439 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, zıya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır. (YHGK. 5.10.1984 tarih, 82/11-852e., 84/788k.).

Tüm dosya kapsamının, davacının dilekçesinin incelenmesi neticesinde; davacı şirkete ait adreste ... tarihinde sel ve su baskının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davacı her ne kadar zayii olayını daha sonradan öğrendiğini beyan etmiş ise de, şiddetli fırtına ... tarihinde gerçekleşmiş, dava ise ... tarihinde açılmıştır.

Dava dilekçesine ekli deliller arasında davacının ... tarihinde de meydana gelen fırtına nedeniyle hasara uğrayan cihaz ve malzemeler nedeniyle sigorta şirtketine başvuruda bulunduğu, bunun dışında belediye ve kurumlardan yardım talebinin bulunmadığı, fırtına ve su baskının meydana geldiği tarihten itibaren defterin tasdik ve onay işlemlerinin yapılması gerektiği, işçi özlük dosyalarının işlenmesi gerektiği kanaati ile öğrenme tarihinin sonradan olduğuna dair davacı savunmasına itibar edilmemiştir.

Davacının hakdüşürücü süre içerisinde talepte bulunmadığı anlaşılmakla hak düşürücü süre yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E imzalı Hakim ... · E imzalı